W przypadku dokonywania niektórych czynności prawnych niezbędne jest sporządzenie aktu notarialnego i poniesienie opłaty notarialnej. Wysokość opłat może różnić się w zależności od kancelarii, a także miasta. Maksymalną wysokość kosztów notarialnych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej z dnia 28 czerwca 2004 r.

Taksa notarialna to opłata za czynności przeprowadzone przez notariusza, choć różni się ona w zależności od kancelarii, nie może być zupełnie dowolna. Wysokość taksy reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej z dnia 28 czerwca 2004 r. (tj. z dnia 3 stycznia 2018 r. Dz. U. Z 2018 r., poz. 272). Jest ona zależna od wartości przedmiotu czynności notarialnej. Notariusz pobiera też opłatę stałą, którą przekazuje do właściwego sądu np. za wpis nowego właściciela do księgi wieczystej.

Koszty notarialne – ile kosztuje notariusz?

To, ile petent zapłaci u notariusza zależy od sprawy, z którą przychodzi oraz od wartości przedmiotu danej czynności. Zgodnie z treścią §3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, jeśli wartość przedmiotu nie przekracza 3 000 zł, najwyższa stawka opłaty notarialnej to 100 zł. Przy założeniu, że wartość przedmiotu mieści się w przedziale 3 000-10 000 zł, maksymalna stawka opłaty notarialnej wynosi 100 zł i 3% od nadwyżki powyżej 3 000 zł. Wraz ze wzrostem wartości przedmiotu zwiększa się również wysokość maksymalna pobieranej opłaty notarialnej:

  • wartość przedmiotu w przedziale 10 000-30 000 zł - maksymalna taksa notarialna to 310 zł i 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • wartość przedmiotu mieszcząca się w przedziale 30 000-60 000 zł - maksymalna taksa notarialna to 710 zł i 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • wartość przedmiotu między 60 000 a 1 000 000 - maksymalna opłata u notariusza wynosi 1 010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł,
  • wartość przedmiotu 1 000 000 do 2 000 000 zł - maksymalna stawka notarialna to 4 770 zł i 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000,
  • wartość przedmiotu powyżej 2 000 000 zł – maksymalna stawka notarialna to 6770 zł i 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w sytuacji, gdy czynności dokonywane są między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w myśl przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7 500 zł.

Istnieją również sytuacje, w których pobiera się konkretnie ½, ¼ lub 1/10 stawki. Koszt aktu notarialnego w wysokości ½ stawki dotyczy np. umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej, która jest działką budowlaną czy np. w przypadku zawierania umowy deweloperskiej. ¼ stawki stosowana jest w przypadku ustanowienia hipoteki zabezpieczającej kredyt bankowy lub poświadczenia woli, które zapisane zostało w innym akcie. Zastosowanie 1/10 stawki ma miejsce przy podpisywaniu oświadczenia np. o przystąpieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Opłata notarialna – inne czynności prawne

Pomoc notariusza jest niezbędna także przy sporządzaniu testamentów, oświadczeń o przyjęciu oraz odrzuceniu spadku czy dokumentu potwierdzającego zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego i własności nieruchomości. U notariusza podpisuje się również umowę majątkową małżeńską i sporządza pełnomocnictwo. Koszt sporządzenia testamentu to 50 zł, tyle samo należy zapłacić za oświadczenie o przyjęciu spadku. Za umowę majątkową małżeńską opłata notarialna wynosi 400 zł. Z kolei za pełnomocnictwo, w zależności od jego rodzaju, taksa może wynosić 30 zł, ale również 100 zł. Opłata za protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu wynosi 50 zł, zaś za protokół dziedziczenia należy zapłacić 100 zł.

Opłaty notarialne przy zakupie mieszkania

Koszty notarialne przy zakupie mieszkania dzielą się na stałe oraz zmienne. Zaliczamy do nich: taksę notarialną, opłatę za odpis aktu notarialnego, opłatę za założenie księgi wieczystej lub za dokonanie wpisu prawa własności, a czasem wpisu hipoteki do księgi (gdy zakupu dokonano posiłkując się kredytem hipotecznym). Koszty notarialne przy zakupie domu czy mieszkania na rynku wtórnym obejmują również podatek od czynności cywilnoprawnych, który wynosi 2% od wartości nieruchomości. Podatek PCC nie obowiązuje, jeśli nieruchomość zakupiona została na rynku pierwotnym. Aby ustalić ostateczny koszt notariusza przy zakupie domu czy mieszkania, trzeba wziąć pod uwagę wszystkie te składowe - taksę notarialną, której wysokość zależy od wartości nabywanej nieruchomości, opłatę za odpis aktu ustaloną indywidualnie przez kancelarię (liczona jest od strony dokumentu), koszty wpisania do ksiąg, mieszczące się w przedziale 60-200 zł, w zależności od rodzaju wpisu, a także wspomniany podatek PCC.

Koszty notarialne przy zakupie działki

Opłaty notarialne przy zakupie działki są zbliżone do opłat związanych z zakupem mieszkania czy domu. Przede wszystkim należy uwzględnić taksę notarialną zależną nie tylko od wartości działki, ale także od jej przeznaczenia. Poza taksą petent zapłaci podatek VAT 23% od jej wartości, a także koszt przygotowania odpisu aktu notarialnego oraz opłaty za dokonanie odpowiednich wpisów w księdze wieczystej i podatek 2% od wartości działki (podatek PCC). Wszystkie opłaty uiszczane są u notariusza, którego zadaniem jest przekazanie określonych sum do właściwych instytucji. Oznacza to, że załatwienie sprawy u notariusza zdejmuje z kupującego obowiązek udania się do kolejnych urzędów celem poinformowania o transakcji i dokonania opłat.