Księga wieczysta to dokument, który potwierdza fakt posiadania nieruchomości na własność. Wgląd w rejestr ksiąg wieczystych jest niezbędny m.in. na etapie planów związanych z zakupem nieruchomości. Wypis z księgi wieczystej można uzyskać stacjonarnie w sądzie rejonowym lub przez Internet.

Księgę wieczystą powinna mieć każda nieruchomość, która została oddana do użytku po roku 1982. W tym czasie zaczęła bowiem obowiązywać Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, która uporządkowała i ujednoliciła sytuację formalną gruntów, budynków i lokali.

Ksiąg wieczystych nie mają zwykle nieruchomości, których własność jest niejasna bądź są to nieużytki (np. grunty leśne lub rolne). W tej grupie znajdują się także lokale spółdzielcze, które posiadają wyłącznie jedną księgę dla całego budynku, nie zaś dla poszczególnych mieszkań.

Założenie księgi wieczystej

Księgę wieczystą dla nieruchomości może założyć jej właściciel oraz współwłaściciel. Takiej czynności może także dokonać osoba, która ma spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Księga wieczysta może być założona wyłącznie stacjonarnie w Wydziale Ksiąg Wieczystych dla posiadłości zlokalizowanej na terenie Polski.

Jakie informacje zawierają księgi wieczyste?

Rolę, jaką odgrywają księgi wieczyste względem nieruchomości, można porównać do funkcji dowodu osobistego dla osób fizycznych. W księdze wieczystej znajdują się wszelkie dane niezbędne do identyfikacji nieruchomości oraz jej prawnych właścicieli, a więc:

  • dokładny adres położenia nieruchomości,
  • sposób użytkowania nieruchomości,
  • dane wszystkich właścicieli,
  • roszczenia wynikające z podpisania umów przedwstępnych,
  • wpisy obciążające hipotekę (zadłużenie w banku),
  • służebności gruntowe,
  • zapisy świadczące o wszczęciu postępowania egzekucyjnego,
  • adnotacje w sprawie pierwokupu, wieczystego użytkowania itp.

Kiedy dokonuje się wpisu do ksiąg wieczystych?

W księgach wieczystych budynków, lokali i gruntów powinny znaleźć się wszelkie informacje związane ze zmianą stanu prawnego. Wpisów należy dokonywać np. w przypadku:

  • sprzedaży nieruchomości,
  • podpisania umowy dożywocia,
  • ustanowienia bądź spłaty hipoteki (po spłacie zadłużenia bank nie dokonuje zmian w księgach – obowiązek ten ciąży na właścicielu posesji),
  • ustanowienia bądź zniesienia służebności,
  • zmiany właściciela lub współwłaściciela spowodowanej dziedziczeniem.

Wpis do księgi wieczystej dokonywany jest po złożeniu wniosku do sądu rejonowego.

Sprawdzenie księgi wieczystej

Zapisy znajdujące się w księgach wieczystych są jawne i powszechnie dostępne. Dzięki temu np. przed zakupem nieruchomości strona zainteresowana kupnem może zapoznać się z treścią księgi dla danej posesji. W celu sprawdzenia księgi wieczystej można udać się do Wydziału Ksiąg Wieczystych w sądzie rejonowym, do którego terytorialnie przynależy dana nieruchomość, ale znacznie prościej jest skorzystać z internetowej przeglądarki ksiąg wieczystych. Dostęp do ksiąg wieczystych online jest bezpłatny i pozwala na ich przeglądanie z każdego miejsca i w każdej chwili, gdy tylko taka informacja jest nam potrzebna. W tym celu należy wejść na stronę Elektronicznych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości (ekw.ms.gov.pl), kliknąć zakładkę „przeglądanie księgi wieczystej” i wpisać numer interesującej nas księgi. Na numer elektronicznej księgi wieczystej składają się trzy człony: pierwszy określa miejsce położenia sądu prowadzącego daną księgę wieczystą, drugi jest numerem tradycyjnej księgi wieczystej, który jest poprzedzony zerami (jest ich tyle, aby w sumie było 8 cyfr), a trzeci to wyliczona automatycznie cyfra kontrolna.

Wypis z księgi wieczystej ‒ kiedy jest potrzebny i jak go uzyskać?

Wypis z księgi wieczystej jest niezbędny w sytuacjach takich jak chęć przeniesienia własności, ubieganie się o kredyt hipoteczny, zbycie nieruchomości itp.

Odpis z księgi wieczystej można uzyskać na dwa sposoby ‒ stacjonarnie w sądowym Wydziale Ksiąg Wieczystych lub elektronicznie. Pierwszy sposób wymaga złożenia wniosku (osobiście lub za pośrednictwem poczty) zawierającego dane wnioskodawcy, oznaczenie sądu i wydziału prowadzącego księgę wieczystą oraz prośbę o wydanie wypisu z księgi wieczystej o danym numerze. Taki dokument powinien być czytelny i własnoręcznie podpisany. Dodatkową informacją jest określenie sposobu odbioru ‒ osobiście lub korespondencyjnie. Do wniosku należy dołączyć potwierdzenie uiszczenia opłaty ‒ za wyciąg z czterech działów księgi wieczystej jest to 30 zł.

Chcąc uzyskać wypis z księgi wieczystej przez internet, należy wypełnić wniosek elektroniczny (https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/zlecenie), określić interesujący nas rodzaj dokumentu (wypis, zaświadczenie, odpis zwykły lub zupełny) i sposób jego dostarczenia (samodzielny wydruk lub wysyłka pocztą) oraz uiścić opłatę. Przy wyborze opcji z samodzielnym drukiem koszt elektronicznego wyciągu z czterech działów księgi wieczystej wynosi 20 zł.