Opierzenia dachowe są wykonywane w newralgicznych częściach dachu narażonych na podciekanie wody. Stosuje się je między innymi na gzymsach, ogniomurach, pasach rynnowych i bocznych strefach połaci.

Dach jest częścią budynku, która chroni obiekt przed czynnikami atmosferycznymi. Warunkiem poprawnego funkcjonowania pokrycia dachowego jest właściwe wykonanie opierzenia dachu oraz zastosowanie do tego celu materiałów o odpowiedniej jakości.

Czym jest opierzenie dachu?

Dach to część budynku o znaczeniu konstrukcyjno-użytkowym. Element ten przenosi obciążenia, a jednocześnie chroni użytkowników obiektu przed działaniem czynników pogodowych. Konstrukcje dachowe różnią się zarówno pod względem liczby połaci i kąta ich nachylenia, jak i materiału zastosowanego do wykonania pokrycia. W każdym przypadku eksploatacja budynku nie będzie przebiegać prawidłowo, jeśli na jego dachu wystąpią problemy ze szczelnością. Błędy popełnione na etapie wykonawczym wierzchniej warstwy pokrycia skutkują zawilgoceniem wewnętrznego szkieletu dachowego, co wpływa na zmniejszenie trwałości całej konstrukcji. Warunkiem szczelności każdego dachu jest poprawne wykonanie opierzeń, czyli obróbek blacharskich. Kwestia ta dotyczy przede wszystkim następujących stref:

  • wiatrownic - końcowych części połaci wzdłuż szerokości dachu;
  • pasów rynnowych - stref znajdujących się bezpośrednio przy okapach, składających się z pasów nadrynnowych i podrynnowych. Pierwszy z nich odpowiada za kierowanie wody opadowej do systemu odwadniającego połać (rynien), a drugi chroni czołową część elementów konstrukcyjnych przed zawilgoceniem;
  • koszy dachowych - miejsc styków dwóch lub więcej połaci, w których powstaje kąt wklęsły. Strefy te są bardzo podatne na gromadzenie wody opadowej oraz śniegu;
  • gzymsów - szczytowych części ścian zewnętrznych;
  • kominów - przewody kominowe przerywają ciągłość połaci i dlatego wymagają starannego wykonania opierzenia w sposób obwodowy;
  • stref przyściennych - części ścian stykających się z połaciami.

Jakie materiały stosuje się do wykonywania opierzeń?

Materiałem najczęściej wykorzystywanym do wykonywania opierzeń jest blacha płaska. Większość producentów pokryć dachowych oferuje obróbki blacharskie o kolorze i formie ściśle współgrającej z materiałem zastosowanym na pokrycie dachowe. Metalami stosowanymi do produkcji elementów opierzenia jest stal ocynkowana, aluminium oraz miedź. Część obróbek można wykonać także z blachy profilowanej. Przykładem mogą być gzymsy oraz podbitka dachowa.

Należy pamiętać, że przy wykonywaniu niektórych obróbek blacharskich użycie samych arkuszy blachy jest niewystarczające. W takim przypadku często stosowanym rozwiązaniem jest zamocowanie płyty z materiału drewnopochodnego (np. wodoodpornej płyty OSB), a w następnym etapie przytwierdzenie metalowych opierzeń. Przedstawiona metodyka jest zazwyczaj stosowana przy wykonywaniu obróbek gzymsów. Zdarzają się także sytuacje, w których do wykonania obróbek można zastosować inne materiały zapewniające szczelność dachu. Przykładem może być realizacja wykończenia przejścia komina przez połać dachową. Oprócz wykonywania kołnierza z arkuszy blachy, w takiej sytuacji można zastosować odpowiedni uszczelniacz dekarski.

Jak wykonać opierzenie dachu płaskiego pokrytego papą oraz dachu jednospadowego?

Opierzenie dachu płaskiego pokrytego papą polega przede wszystkim na zamocowaniu odpowiedniego systemu odprowadzającego wodę. Konstrukcje dachowe o niewielkim kącie nachylenia wymagają starannej obróbki okapów oraz właściwego zamocowania rynien. Błędy wykonawcze popełnione w strefie dolnej krawędzi dachu wpływają na utrudnienie spływu wody oraz skutkują zamakaniem części okapowej obiektu. W przypadku stosowania systemu odwodnienia zewnętrznego często popełnianym błędem jest mocowanie rynien na gzymsie o znacznych wymiarach lub wykonywanie rynien z betonu. W obu sytuacjach system odwodnienia najczęściej ulega zasypaniu śniegiem i oblodzeniu. Na skraju budynku tworzą się także sople lodowe. Fakt, że w środkowej strefie powierzchni dachu panuje temperatura dodatnia, powoduje topnienie śniegu, który, spływając, dociera do zamarzniętej strefy oraz powoduje powiększanie się powierzchni zamarzniętej. Konsekwencją takiej sytuacji jest zatamowanie odpływu wody, a nawet dostanie się cieczy pod pokrycie. Podczas wykonywania opierzeń na dachu płaskim krytym papą należy wpuścić mocowania rynnowe oraz pas nadrynnowy pod materiał bitumiczny. Dzięki temu nie dojdzie do powstania szczeliny powodującej przenikanie wody pod materiał pokrycia.

Przy realizacji opierzenia dachu jednospadowego należy wziąć pod uwagę odmienny kształt najwyżej położonej linii dachu. W konstrukcjach dwupołaciowych oraz wielopołaciowych szczyty przekrywa się specjalnymi gąsiorami o symetrycznej budowie. W przypadku dachu pulpitowego obróbka szczytu ma formę bardziej płaską - dzięki temu chroni tylną część konstrukcji.