Akustyka pomieszczeń mieszkalnych na wysokim poziomie umożliwia dotarcie do słuchacza wyraźnych dźwięków bez nieprzyjemnego pogłosu i szumów. W celu zapewnienia takich warunków trzeba ograniczyć dopływ odgłosów z sąsiadujących pomieszczeń oraz z otoczenia budynku, co jest możliwe dzięki odpowiedniej izolacyjności akustycznej poszczególnych przegród.

W przepisach prawa budowlanego odnoszących się do budynków jednorodzinnych nie istnieją ścisłe wytyczne dotyczące akustyki pomieszczeń. Dla osiągnięcia komfortu użytkowania pomieszczeń warto jednak zadbać o wygłuszenie poszczególnych wnętrz w domu.

Czym jest akustyka pomieszczeń i jaki ma związek z izolacyjnością akustyczną?

Akustyka wnętrza jest terminem stosowanym do określania sposobu rozchodzenia się fal dźwiękowych w odniesieniu do komfortu osób, do których te dźwięki docierają. Działania podejmowane w celu poprawy akustyki pomieszczeń mają na celu zwiększenie odczucia przyjemności ze słuchania oraz poprawę jakości dźwięków między innymi poprzez regulację czasu pogłosu. Definicją ściśle powiązaną z akustyką jest izolacyjność akustyczna, która jest określana jako zdolność przegrody do zatrzymania i wytłumienia dźwięków powstających w innych pomieszczeniach znajdujących się w budynku, a także na zewnątrz.

Akustyka pomieszczeń w świetle przepisów

W przypadku budownictwa jednorodzinnego nie istnieją dokładne wytyczne dotyczące zapewnienia odpowiedniego komfortu akustycznego. Wdrożenie rozwiązań zapobiegających przenoszeniu się dźwięków z pomieszczeń sąsiadujących oraz z otoczenia obiektu leży w takim przypadku w gestii projektanta, a poziom ochrony zależy od preferencji inwestora. W przypadku doboru materiałów do wykonania poszczególnych przegród pionowych i poziomych należy pamiętać, że najbardziej efektywne w ograniczaniu rozprzestrzeniania się dźwięków są materiały o dużej gęstości (np. beton, elementy murowe pełne).

Jakie są rodzaje parametrów akustycznych?

Do podstawowych parametrów akustycznych należą:

  • czas pogłosu - jest to czas, po którego upływie poziom fali akustycznej obniża się o wartość 60 dB. Jednostką czasu pogłosu jest 1 s;
  • wskaźnik transmisji mowy STI (Speech Transmission Index) - rzeczywista miara poziomu zrozumiałości mowy podawana w skali od 0 do 1. Wraz ze wzrostem wartości poprawia się stopień zrozumiałości języka mówionego. Parametr ten zależy od rodzaju tła akustycznego (odgłosów powstających w bliskim otoczeniu analizowanego źródła mowy). Doskonała zrozumiałość zostaje osiągnięta przy poziomie STI nie niższym niż 0,7;
  • chłonność akustyczna - parametr określający wielkość powierzchni materiału całkowicie absorbującego dźwięk, która jest równoważnikiem pochłaniania danego elementu. Wielkość ta służy do opisywania indywidualnych elementów i całych pomieszczeń, a jej jednostką jest 1 m2;
  • współczynnik pochłaniania dźwięku - parametr odzwierciedlający zdolność danego rodzaju materiału do pochłaniania dźwięków;
  • wskaźnik ważony izolacyjności dźwiękowej właściwej - wielkość określająca odporność danej przegrody na przenoszenie fal dźwiękowych o charakterze powietrznym bez uwzględnienia widmowego wskaźnika adaptacyjnego. Parametr ten zależy od układu i grubości warstw przegrody oraz rodzaju materiałów użytych do jej wzniesienia;
  • wskaźnik izolacyjności akustycznej przegrody od fal dźwiękowych uderzeniowych - wielkość umożliwiająca uwzględnienie wpływu dźwięków uderzeniowych na komfort akustyczny.

Jakie materiały stosuje się w celu zapewnienia odpowiedniej akustyki pomieszczeń i izolacyjności akustycznej przegród?

Do najpopularniejszych rozwiązań stosowanych w celu zapewnienia komfortu akustycznego należą:

  • tynki akustyczne - zaprawy o działaniu dźwiękochłonnym na bazie silikatów lub celulozy. Cechują się one wysoką chropowatością, której nie należy w żaden sposób niwelować (np. poprzez tapetowanie lub wykonanie gładzi), ponieważ to pogorszyłoby ich skuteczność. Mechanizm działania tynków akustycznych umożliwia pochłonięcie 70% dźwięków, a także rozproszenie fal akustycznych;
  • płyty izolacyjne - elementy płytowe wytwarzane z tektury falistej o warstwowym układzie z wypełnieniem piaskowym o stosunkowo dużym ciężarze, zapewniające wysoki poziom tłumienia. Ich falista budowa umożliwia efektywne rozpraszanie fal dźwiękowych powietrznych;
  • akustyczne płyty gipsowo-kartonowe - płyty przeznaczone do montażu na ruszcie z rdzeniem gipsowym o wyraźnie krystalicznej strukturze oraz z dodatkiem włókien mineralnych i wypełniaczy ograniczających stopień przenikania dźwięków;
  • folia dźwiękochłonna - materiał przeznaczony do mocowania na profilach konstrukcyjnych będących częścią szkieletu nośnego pod elementy okładzinowe o wysokiej elastyczności i sporym ciężarze do mocowania mechanicznego.