Wśród dekoracyjnych roślin ogrodowych dużą popularnością cieszą się powojniki. Poznaj najciekawsze gatunki i odmiany tej rośliny i dowiedz się, jak powinna wyglądać ich pielęgnacja oraz jakie są jej wymagania.

W rodzaju powojnik wyróżnia się około 500 różnych gatunków, wśród których znajduje się wiele odmian ozdobnych, charakteryzujących się różnym czasem kwitnienia, rodzajem i kolorem kwiatów, a także różną odpornością na warunki pogodowe. Wszystkie potrzebują jednak podobnego stanowiska oraz pielęgnacji – różnice dotyczą jedynie terminu cięcia. Poznaj najważniejsze informacje na temat uprawy powojników w ogrodzie.

Powojniki – najpopularniejsze gatunki i odmiany

W Polsce najczęściej spotykany jest powojnik pnący, charakteryzujący się niewielkimi kwiatami w kremowobiałym odcieniu. Wytwarzają one wiechowate kwiatostany, które pojawiają się na roślinie w okresie od lipca do września. Choć są one dość niepozorne, po przekwitnięciu na ich miejscu tworzą się puszyste owocostany, które jesienią stanowią niezwykle dekoracyjną ozdobę rośliny. Powojnik pnący ceniony jest ze względu na swoją wysoką odporność na choroby oraz całkowitą mrozoodporność. W Polsce spotyka się go nie tylko w ogrodzie – licznie występują również dziko rosnące egzemplarze.

Równie popularnym gatunkiem jest powojnik Jackmana, będący połączeniem dwóch gatunków wywodzących się z obszarów Morza Śródziemnego. Polecany jest do uprawy ogrodowej, zwłaszcza do średnich i dużych ogrodów. Dorosłe sadzonki powojnika Jackmana tworzą długie, cienkie pędy o długości nawet do 4 metrów, które czepiają się podpór za pomocą liści.

Na uwagę zasługuje także powojnik alpejski, którego nazwa odzwierciedla naturalne miejsce występowania rośliny (tereny brzegów rzek w Alpach). Roślina jest objęta ochroną gatunkową, dlatego chcąc uprawiać go w ogrodzie, należy sięgać wyłącznie po sadzonki od sprawdzonych hodowców. Powojnik alpejski jest całkowicie odporny na mróz i dobrze radzi sobie w polskim klimacie. Jego pędy osiągają do 2 metrów długości. Wyróżnia się zwisającymi pojedynczymi kwiatami, które utrzymują się na roślinie od maja do sierpnia. Największym uznaniem cieszą się odmiany łatwe w uprawie, takie jak powojnik alpejski ‘Blue Bird’ czy ‘Frankie’, które są jednocześnie niezwykle dekoracyjne.

Ciekawym gatunkiem jest także powojnik wielopłatkowy, który cechuje się podwójnymi pikowanymi liśćmi oraz dzwonkowatymi kwiatami. Jest tolerancyjny względem podłoża i odporny na mróz. Jego pędy osiągają przeważnie 2,5–3 metry długości. Powojnik wielopłatkowy jest idealny do uprawy na balkonie ze względu na możliwość zasadzenia rośliny w pojemniku.

Powojnik – kiedy i jak go sadzić?

Powojniki sadzi się jesienią. Warto wybierać dla nich podłoże lekkie, żyzne i przepuszczalne, które nie będzie zatrzymywało wilgoci. Zbyt suche gleby mogą obniżyć odporność rośliny. Idealny odczyn gleby powinien mieścić się między pH 6,5 a 7,5. Przed wysadzeniem powojnika na stałe miejsce warto wcześniej wymieszać ziemię z nawozem organicznym.

Uprawa powojnika – stanowisko i podpory

Wszystkie gatunki powojnika preferują stanowiska półcieniste lub słoneczne, jednak osłonięte od bezpośredniego silnego słońca. Zbyt mocne promienie słoneczne mogą stać się przyczyną poparzenia liści, a w najgorszym przypadku nawet wysychania i obumierania rośliny. Do prawidłowego rozwoju powojnik potrzebuje odpowiedniej podpory, na której będzie mógł zaczepiać swoje długie pędy. W tym celu można stosować zarówno pojedyncze drewniane paliki, jak i większe kraty (ich długość należy dobrać do gatunku i odmiany).

Pielęgnacja powojników – najważniejsze aspekty

Podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym przy uprawie powojników jest ich regularne podlewanie. Zapewnienie optymalnego poziomu wilgotności gleby i powietrza jest kluczowe do prawidłowego rozwoju rośliny i utrzymania jej w dobrej kondycji. W zależności od stanowiska, na którym rośnie powojnik, częstotliwość podlewania może ulegać zmianie, jednak podłoże przez cały czas powinno być delikatnie wilgotne. Jeśli woda zbyt szybko wyparowuje, można zastosować dodatkowe zabezpieczenie w postaci ściółki.

Rośliny warto zasilać w okresie wegetacji, stosując do tego odpowiedni nawóz do powojników. Na początku wiosny warto używać nawozów azotowych, natomiast latem i jesienią należy zamienić je na nawozy o zwiększonej zawartości fosforu oraz potasu.

Przycinanie powojników

Cięcie powojników to jeden z ważniejszych zabiegów, które należy wykonywać każdego roku. Gatunki kwitnące wiosną przycina się po przekwitnięciu ich kwiatów na wysokości około 1–1,5 metra. Rośliny kwitnące w późniejszym terminie powinny być przycinane wczesną wiosną na wysokości około 50–60 cm.