Kupno działki budowlanej to jeden z pierwszych kroków do spełnienia marzenia o mieszkaniu we własnym domu.

Co sprawdzić przed zakupem działki? Odpowiedź na to pytanie nigdy nie jest jednoznaczna. Wiele zależy między innymi od lokalizacji, tego, czy wybierzesz działkę w mieście, czy na wsi. Zastanawiając się, jak kupić działkę, powinieneś zbadać teren działki, sprawdzić dostęp do mediów i drogę dojazdową. Oczywiście, ważna jest cena samej działki – pamiętaj, że prawdopodobnie należy do niej doliczyć koszt kredytu na zakup działki i budowy domu, a także obligatoryjne koszty notarialne.

O czym przeczytasz w tym artykule?

  1. Czy warto kupić działkę budowlaną?
  2. Na co zwrócić uwagę podczas zakupu działki?
  3. Zakup działki budowlanej krok po kroku – najważniejsze aspekty
  4. Finansowanie inwestycji i koszty notarialne przy zakupie działki

Czy warto kupić działkę budowlaną?

Budowa domu to wciąż marzenie wielu Polaków, które kojarzy się z wolnością i niezależnością. Mieszkania w bloku nie gwarantują tyle komfortu i prywatności, co domy, a budynki z rynku wtórnego nie zawsze odzwierciedlają nasze potrzeby czy marzenia. Zakup działki budowlanej to poważna, życiowa decyzja, która przybliży Cię do mieszkania w domu.

Zakup działki nie musi się jednak wiązać z powyższymi planami. Kupno działki budowlanej krok po kroku może przyczynić się do zwiększenia naszych oszczędności – jest to bowiem świetny pomysł na inwestycje. Inwestowanie w ziemię jest tym atrakcyjniejsze, im lepsza koniunktura panuje na rynku. Zakupioną działkę możemy w przyszłości wydzierżawiać lub wybudować na niej obiekty usługowe na wynajem. Wówczas inwestycja z takim przeznaczeniem zwiększy nasze możliwości finansowe.

Na co zwrócić uwagę podczas zakupu działki?

Wybierając działkę, konieczna będzie analiza terenu i stopnia jego zróżnicowania. Im więcej nierówności, tym więcej potencjalnych problemów z dostosowaniem działki do projektu budowlanego domu, aranżacji ogrodu, a przede wszystkim – z łatwym podłączeniem mediów i sieci kanalizacyjnej (lub szamba).

Oczywiście zastanawiając się, jaką kupić działkę, powinieneś kierować się aspektami finansowymi. Pamiętaj, że najbardziej kapitałową inwestycją jest sama budowa domu. Na działkę należy przeznaczyć więc jak najmniej pieniędzy. Warto też wcześniej określić, jaką powierzchnię powinna mieć działka.

Szacuje się, że powinna być niemniejsza niż 500 m2, gdyż inaczej trudno jest zmieścić na działce nawet nieduży dom z garażem i z ogrodem. Z drugiej strony z pewnością znajdą się osoby, które marzą o większej przestrzeni. Zatem to, na co zwrócić uwagę przy zakupie działki budowlanej, zależeć będzie między innymi od naszych indywidualnych preferencji. Poniżej jednak przedstawiamy kilka uniwersalnych porad, odnoszących się do tego, co sprawdzić przed zakupem działki:

Dostęp do mediów, czyli uzbrojenie działki

Jeżeli nie szukasz działki w regionie zlokalizowanym daleko od pozostałych wsi i miast, to w zasadzie w większości przypadków nie będziesz miał trudności z doprowadzeniem mediów. Warto jednak szukać już uzbrojonych działek, czyli wyposażonych w dostęp do prądu, wody, gazu i kanalizacji. Nieuzbrojona działka zawsze wymaga dodatkowe sprawdzenia czy dane media będzie można podłączyć, jeśli np. na działce nie jest podłączony prąd, to warto zadzwonić do dostawcy energii i zapytać czy nie będzie problemu z jego podłączeniem!

Dojazd do działki i stan drogi dojazdowej

To bardzo istotny element, o czym niektórzy czasem przekonują się dopiero w sezonie jesienno-zimowym, już po zakupie działki budowlanej. Jeżeli droga dojazdowa do działki nie jest wyłożona asfaltem, to istnieje duże prawdopodobieństwo tworzenia się błota utrudniającego przejazd i poruszanie się. Ważnym elementem jest określenie kto odpowiada za drogę w okresie zimowym, czy jest odśnieżana i naprawiana.

Granice działki i otoczenie

Jeżeli działka nie posiada ogrodzenia, trudno jest ustalić jej faktyczne granice. Konieczna wówczas może być pomoc geodety. Zastanawiając się, jak kupić działkę budowlaną, przy okazji warto sprawdzić gminny lub miejski plan zagospodarowania przestrzennego. Może się okazać, że w pobliżu działki planowana jest budowa drogi ekspresowej.

Kształt działki

Działki o nieregularnych kształtach mogą generować problem z wkomponowaniem projektowanego domu. Należy zwrócić uwagę na przepisy, które regulują zabudowę - minimalne odległości budynku od granicy działki i drogi gminnej.

 

Zakup działki budowlanej krok po kroku – najważniejsze aspekty

Zakup działki budowlanej a jej stan prawny

Księga wieczysta

Każda osoba może złożyć wniosek o wypis z  księgi wieczystej. Powinieneś uczynić to w Sądzie Rejonowym w Wydziale Ksiąg Wieczystych, właściwym dla lokalizacji danej parceli pod budowę domu.

Dzięki wypisowi będziesz mógł sprawdzić wszystkie zapisy w księdze wieczystej. Przede wszystkim, dzięki lekturze działu IV, dowiesz się, czy hipoteka działki jest wolna i czy nie została wcześniej obciążona służebnością drogi koniecznej lub kredytem. Oprócz tego, sprawdzisz także powierzchnię parceli, poznasz nazwisko jej właściciela i ustalisz czy działka jest pusta czy też jest na niej jakakolwiek zabudowa.

Możesz także zapoznać się z ofertami działek budowlanych bez księgi wieczystej na sprzedaż, jednak powinieneś wiedzieć, iż zawarcie takiej transakcji jest bardzo ryzykowne. Stan prawny parceli tego rodzaju jest bardzo niepewny. Oprócz tego, jeżeli masz zamiar ubiegać się o kredyt, bank może wymagać od Ciebie dodatkowych zabezpieczeń czy odmówić udzielenia Ci kredytu. Kupno działki budowlanej od gminy jest natomiast całkowicie pozbawione tego rodzaju ryzyka.

Status działki budowlanej

Z kolei w Urzędzie Gminy, udając się do wydziału Architektury, Urbanistyki i Planowania, będziesz mógł ustalić, czy działka posiada wyrys oraz wypis z planu zagospodarowania przestrzennego oraz co dokładnie zostało w nich zawarte.

To właśnie z planu dowiesz się, czy działka znajduje się na terenie budowlanym, czy jest budowlana oraz jaki rodzaj zabudowy jest na niej możliwy – czy będzie to budownictwo jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej, szeregowej, wolnostojącej etc.

Jeżeli plan zagospodarowania przestrzennego nie powstał, właściciel działki powinien udostępnić Ci warunki zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Dzięki nim poznasz wszystkie zapisy dotyczące możliwości zabudowy.

W planie zagospodarowania przestrzennego lub opcjonalnie warunkach zabudowy oraz zagospodarowania terenu znajdziesz także minimalne powierzchnie działek budowlanych właściwe dla wybranej gminy. Musisz zwrócić uwagę na to, aby nie zainwestować w działkę, która ma powierzchnię mniejszą, niż określają to zawarte w tych dokumentach przepisy. Oprócz tego, sprawdzisz w nich także, czy parcela leży na obszarze chronionym (krajobraz, zabytki, miejsca archeologiczne czy środowisko).

Granice działki

Powinieneś także zapoznać się z przebiegiem działki pod budowę domu. Dobrze, jeśli jej granice zostaną wyznaczone przez sprawdzonego geodetę. W niektórych przypadkach bowiem zdarza się, że stojące na działce słupki czy ogrodzenie zupełnie nie pokrywają się z faktycznym przebiegiem granic parceli. 

Rodzaj gruntu

Wydział Geodezji pozwala także na uzyskanie wypisu z rejestru gruntów dla parceli, w którym będziesz mógł zapoznać się z informacjami na temat rodzajów gruntu. Powinieneś bowiem wiedzieć, czy działka, której kupno rozważasz to działka leśna, działka rolna czy działka budowlana. Kupno parceli leśnej, rolnej a także siedliska wiąże się z koniecznością dopełnienia dodatkowych formalności. Oprócz tego, w dokumentach znajdziesz także dokładną powierzchnię działki oraz informacje na temat jej właścicieli. W niektórych przypadkach, posiadacze działek oferowanych na sprzedaż są także w posiadaniu aktualnych badań geotechnicznych gruntów – warto zapytać o to osobę, oferującą działkę na sprzedaż.
Inne istotne kwestie – zakup działki budowlanej

Dostępność działki

Powinieneś sprawdzić także, czy działka posiada dostęp do:

  • obiektów użyteczności publicznej – ośrodek zdrowia, sklepy, przedszkole, szkoły, najważniejsze obiekty kultury,
  • komunikacji miejskiej – czy w niedalekiej odległości znajduje się przystanek czy stacja PKS/PKP,
  • mediów – czy w pobliżu działki znajduje się sieć gazowa, energetyczna, teletechniczna, wodna, wodociągowa i czy przyłącza będzie można dostarczyć bezproblemowo i bez ponoszenia dodatkowych wydatków,
  • drogi publicznej – czy dojście do niej jest bezpieczne, a dojazd bezpośredni.

Najbliższe otoczenie działki budowlanej oraz jej sąsiedztwo

Zanim podejmiesz decyzję o zakupie wybranej działki, sprawdź także jak wygląda jej najbliższe otoczenie i jacy mieszkańcy zamieszkują sąsiednie budynki. Najlepiej, jeżeli w pobliżu działki nie będą znajdować się obiekty takiej jak na przykład ubojnia, wysypisko śmieci, oczyszczalnia ścieków, duże zakłady przemysłowe i warsztaty, tartak a także hodowla zwierząt. Postaraj także dowiedzieć się, czy okoliczni mieszkańcy nie sprawiają problemów pod względem hałasu.

Kształt działki

Jak już nadmieniliśmy wyżej, jeden z ważnych elementów, wartych rozważenia w trakcie wyboru działki to jej kształt. Najlepiej, jeśli będzie on kwadratem lub prostokątem, który wymiarami nie odbiera znacznie od planu kwadratu. Wąska działka lub taka, która posiada nieregularny kształt, będzie bowiem bardzo skomplikowana podczas optymalnego zagospodarowania. Oprócz tego, jeśli masz w planach wybrać gotowy projekt domu, w przypadku bardzo wąskiej działki, może on zostać znacznie ograniczony. Czasami zdarza się także, iż w projekcie domu trzeba wprowadzić niezbędne zmiany, które umożliwią przystosowanie gotowego projektu do wymagań narzuconych przez nietypowy kształt działki, co niestety będzie się wiązało z poniesieniem dodatkowych, zbędnych kosztów.

Topografia terenu parceli

Zanim zdecydujesz się na zakup działki budowlanej, zwróć także uwagę na fakt, czy jest ona usytuowana na terenie całkowicie płaskim, czy też jest położona na terenie pochyłym lub zboczu. Naturalnie, na płaskiej działce możesz postawić zarówno dom z podpiwniczeniem, jak i budynek, który jest go pozbawiony. Z kolei jakiekolwiek nachylenie terenu może wiązać się z koniecznością zainwestowania w dodatkowe prace, takie jak chociażby niwelacja terenu czy też wykonanie częściowego podpiwniczenia – co również będzie powiązane z dodatkowymi wydatkami, które nie należą do najniższych. Istotny będzie także fakt, czy działka znajduje się na osuwisku, terenie zalewowym, terenie zasypowym lub szkód górniczych.

Położenie działki względem stron świata

Najkorzystniejszym rozwiązaniem będzie zakup działki budowlanej posiadającej wjazd, na której dom będzie posiadał wejście od strony północnej lub wschodniej. Ogród z kolei powinien zostać usytuowany na południu i zachodzie, a część gospodarcza na północy terenu.

Historia działki budowlanej oraz jej użytkowania

Historia działki budowlanej jest bardzo istotną rzeczą, o czym, niestety, większość osób nie pamięta lub nawet nie zdaje sobie z tego sprawy. Podczas zakupu działki bardzo często zdarza się, iż nowy posiadacz nie wie, jaka jest historia kupionej parceli. Zdecydowanie warto jednak sprawdzić, czy dawniej na działce nie znajdowały się zbiorniki, które zostały później zasypane, pozostałości fundamentów, budowle podziemne, groby poległych żołnierzy czy też wysypiska gruzu i śmieci.

Zakup działki budowlanej a znajdująca się na niej roślinność

Wartość danego gruntu zależy także od tego, czy jest on całkowicie pusty, czy nasadzenia zostały wykonane planowo, czy znajdują się na niej zadrzewienia (oraz jakiego rodzaju) i czy budowa może się odbyć bez konieczności wykonywania dodatkowej wycinki. Bardzo często ma miejsce sytuacja, kiedy okazuje się, iż na działce jest mnóstwo dzikiej, rosnącej zupełnie przypadkowo roślinności, której będzie się trzeba pozbyć przed rozpoczęciem robót budowlanych. To niestety, wiąże się z opóźnieniem budowy oraz poniesieniem dodatkowych nakładów finansowych.

Finansowanie inwestycji i koszty notarialne przy budowie działki

Kredyt hipoteczny – finansowanie transakcji

Planowanie inwestycji w działkę musi dotyczyć również określenia zdolności finansowych. Rzadko kiedy przyszli właściciele posiadają całość potrzebnego kapitału. Zwykle konieczne będzie wsparcie kredytu hipotecznego na zakup działki. Kredyt na zakup działki i budowy domu musi być kredytem hipotecznym. Pod względem całkowitego oprocentowania w skali roku (RRSO) wypadają one zresztą znacznie bardziej atrakcyjnie w porównaniu do, na przykład, kredytów gotówkowych. Decydując się na kredyt, warto skorzystać z dostępnych w internecie rankingów lub skorzystać z pomocy doradcy.

Taksa notarialna

Trzeba także pamiętać o kosztach notarialnych przy zakupie działki budowlanej. Tak zwana taksa notarialna, czyli koszta notarialne  należy uiścić przy zakupie działki, mieszkania i każdej innej nieruchomości).

Taksa notarialna regulowana jest za pomocą Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Zgodnie z §6 tego rozporządzenia maksymalna wysokość taksy notarialnej wynosi połowę stawki, o której mowa w §3. Tam z kolei  można znaleźć aż siedem różnych stawek, w zależności od kwoty transakcji.

Podczas kupna działki, największe znaczenie będzie miało jej przeznaczenie. W przypadku działki budowlanej z przyłączami mediów, będzie to dokładnie połowa maksymalnej stawki taksy notarialnej. Tak samo zresztą jest w sytuacji, w której mamy do czynienia do zakupu działki, na której stoi dom mieszkalny. W zależności od wartości transakcji przyjęte stawki prezentują się następująco:

- do 3000 zł – 100 zł;
- powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
- powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
- powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
- powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
- powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
- powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.

Przy zakupie innego rodzaju działki, obowiązuje opłata wynikająca z powyższego. Od taksy notarialnej będziesz musiał także zapłacić podatek VAT w wysokości 23% jej wartości.

Podatek od usług cywilnoprawnych

Inna obowiązkowa opłata, którą musisz uiścić, kupując działkę budowlaną, to podatek od usług cywilno-prawnych. Wynosi on dokładnie 2% od wartości nieruchomości. Oprócz tego, będziesz musiał także ponieść koszta związane z uzyskaniem odpisu aktu notarialnego, opłatami sądowymi (za wniosek o wpis w księdze wieczystej oraz za samo założenie księgi wieczystej) a także zapłacić wynagrodzenie agencji nieruchomości, jeśli oczywiście masz zamiar korzystać z jej usług.

Choć zakup działki budowlanej wiąże się z szeregiem zadań do wykonania i formalności do dopełnienia, jeśli podejdziesz do niego rozsądnie, całe przedsięwzięcie zakończy się sukcesem. Ty zaś będziesz mógł rozpocząć prace budowlane i już wkrótce cieszyć się własnym, wymarzonym domem, położonym na idealnie wybranej parceli.

 

Sprawdź firmy w wybranych województwach:

a także w wybranych miastach: