Geodezyjne tyczenie budynku to zespół czynności związanych z przeniesieniem charakterystycznych punktów obiektu budowlanego z projektu na powierzchnię działki. Fakt wytyczenia obiektu musi zostać odnotowany w dzienniku budowy.

Tyczenie budynku jest czynnością rozpoczynającą roboty budowlane. Wyznaczenie osi konstrukcyjnych może zostać zrealizowane za pomocą różnych metod. Geodeta wykonujący czynności pomiarowe wykonuje szkic tyczenia zawierający wyniki prowadzonych prac.

Tyczenie budynku - prawo budowlane

Zgodnie z zapisami prawa budowlanego geodezyjne wytyczenie obiektów budowlanych w terenie jest wymagane w przypadku:

  • budynków, których wzniesienie musi być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę;
  • sieci elektroenergetycznych pracujących pod napięciem znamionowym przekraczającym 1 kV, sieci wodociągowych, kanalizacji, ciepła i telekomunikacyjnych;
  • przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych;
  • telekomunikacyjnych linii kablowych;
  • kanalizacji kablowej.

Należy pamiętać, że wymienione obiekty po wykonaniu wymagają także geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej.

Podczas tyczenia budynku należy wyznaczyć jego punkty charakterystyczne - osie lub naroża zewnętrzne obiektu. Decyzję dotyczącą rodzaju elementów charakterystycznych podejmuje kierownik budowy. Ilość punktów koniecznych do wyznaczenia jest zależna od stopnia skomplikowania bryły budynku. Przyjmuje się jednak, że ich liczba nie powinna być mniejsza niż cztery (po jednym na każde naroże obiektu).

Na czym polega tyczenie budynku?

Tyczenie budynku jest grupą prac geodezyjnych dążących do wskazania w terenie lub na wykonywanym budynku punktów o ustalonej lokalizacji względem założonego układu odniesienia oraz oznaczających te punkty w sposób tymczasowy lub trwały. Celem tyczenia jest przeniesienie obiektu budowlanego z projektu na działkę budowlaną. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnym warunkiem do podjęcia tyczenia budynku jest formalne pozwolenie na budowę. Podstawę do rozpoczęcia czynności pomiarowych stanowi oficjalna mapa do celów projektowych (będąca częścią dokumentów składanych do organu administracji architektoniczno-budowlanej w toku uzyskiwania pozwolenia na budowę). Prace związane z tyczeniem są realizowane przed wykonaniem robót budowlanych i są traktowane jako rozpoczęcie budowy. Usługa wytyczenia obiektu budowlanego może zostać wykonana tylko przez geodetę z odpowiednimi uprawnieniami.

W toku wykonywania czynności pomiarowych realizowane są prace nad wytyczeniem budynku w terenie oraz utrwaleniem konkretnych punktów zgodnie z danymi zawartymi w projekcie budowlanym. Proces tyczenia dotyczy:

  • głównych osi budynku przebiegających pod i nad gruntem;
  • punktów charakterystycznych obiektu budowlanego;
  • punktów wysokościowych o charakterze stałym (reperów), w odniesieniu do których obiera się pozostałe rzędne wysokościowe budynku.

Tyczenie obiektu budowlanego może przebiegać jednoetapowo lub wieloetapowo. Sposób podejścia zależy przede wszystkim od stopnia skomplikowania budynku. Przy kilku podejściach do czynności pomiarowych każdy z etapów zazwyczaj obejmuje jedną kondygnację obiektu.

Czas realizacji tyczenia budynku jest uzależniony od jego wielkości i stopnia skomplikowania. W przypadku obiektów jednorodzinnych proces ten zajmuje około dwóch godzin.

Należy pamiętać, że geodezyjne wytyczenie budynku jest jedną z podstawowych czynności w toku budowy, a geodeta jest osobą uprawnioną do wykonywania wpisów do dziennika budowy, w którym tyczenie obiektu musi zostać formalnie odnotowane.

Tyczenie osi konstrukcyjnych budynku - metody

Tyczenie budynku można realizować za pomocą dwóch metod. Pierwszą z nich jest metoda ław drutowych - linek lub drutów rozciągniętych pomiędzy elementami drewnianymi przytwierdzonymi do palików zakotwionych w gruncie. Wysokość położenia ław powinna zostać ustalona przez kierownika budowy. Elementy wsporcze ław umieszcza się w pewnym oddaleniu od przyszłych wykopów, aby nie powodowały kolizji z maszynami do robót ziemnych oraz nie uniemożliwiały składowania urobku ziemnego.

Drugim sposobem przeprowadzania tyczenia budynku jest metoda kołkowa. Szacuje się, że procedura tego typu jest nawet o jedną trzecią tańsza w odniesieniu do ław drutowych. Kołki oznaczające konkretne punkty lokalizuje się poza miejscem planowanego wykopu, przy czym wartość przesunięcia należy odnotować w dokumentacji w celu umożliwienia odtworzenia ich początkowego punktu położenia. Wartość oddalenia jest zależna przede wszystkim od zakładanego sposobu wykonywania robót ziemnych. W przypadku, gdy wykop ma być realizowany w sposób ręczny, kołki mogą znajdować się w bezpośrednim sąsiedztwie przyszłego wykopu. Jeśli do osiągnięcia zakładanego poziomu posadowienia ma zostać wykorzystana koparka, oznaczenia punktów trzeba przenieść na większą odległość, aby nie utrudniać procesu manewrowania sprzętem.