Do wytyczenia budynku będziesz potrzebował pomocy geodety, posiadającego odpowiednie kwalifikacje. To właśnie on powinien być pierwszą osobą, „otwierającą” wszelkie prace budowlane.

Tyczenie budynku jest bardzo ważnym etapem- powinieneś zatem wiedzieć, jak dokładnie powinno zostać przeprowadzone. 

Czego dowiesz się z tego artykułu?

  1. Tyczenie budynku – czy potrzebny jest geodeta?
  2. Tyczenie budynku –  jakie są wymogi prawne
  3. Co to jest tyczenie budynku?
  4. Co to jest zero budowy?
  5. Co należy zrobić po zakończeniu tyczenia?
  6. Koszty i materiały związane z tyczeniem budynku – co się do nich zalicza?
  7. Wytyczanie budynku – o czym powinieneś pamiętać?

Tyczenie budynku – czy potrzebny jest geodeta?

Do wytyczenia budynku będziesz potrzebował pomocy geodety, posiadającego odpowiednie kwalifikacje. To właśnie on powinien być pierwszą osobą, „otwierającą” wszelkie prace  budowlane. Doskonale będzie, jeśli zdecydujesz się na geodetę, który wcześniej wykonał na Twoje zlecenie mapę do celów projektowych. Zamawiając kilka usług u jednego wykonawcy, zazwyczaj możesz zaoszczędzić znaczną kwotę. Dodatkową zaletą jest fakt, że fachowiec dobrze zna już specyfikację działki, zatem cała praca powinna zostać wykonana o wiele sprawniej.

Tyczenie budynku nie jest jedyną rzeczą, którą możesz powierzyć geodecie. Fachowiec ten może „przy okazji”; zająć się wytyczeniem przebiegów przyłączy. Zanim jednak wykupisz cały pakiet usług, powinieneś dowiedzieć się, co wchodzi w jego zakres i dlaczego należy wykonać tyczenie budynku.

Tyczenie budynku – jakie są wymogi prawne?

Jak jest wskazane w ustawie prawo budowlane art. 43, ust. 1 : „budynki mieszkalne jednorodzinne muszą być wytyczone w terenie przed ich wybudowaniem, a po zakończeniu budowy musi dla nich zostać sporządzona geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza.” Co ważne, ta sama ustawa zawiera także zapis, mówiący o tym, iż „za wytyczenie obiektu w terenie odpowiedzialny jest kierownik budowy” (art. 22 ust. 3). 

Co to oznacza w praktyce? Jeśli budynek zostanie postawiony niedokładnie w tym miejscu, w którym powinien powstać, winę za to będzie ponosił... kierownik budowy. Naturalnie, nie jest to osoba uprawniona do samodzielnego wytyczenia budynku. Za to odpowiedzialny jest fachowiec posiadający uprawnienia geodezyjne, jak już wspomnieliśmy powyżej.

Zapewne zastanawiasz się, dlaczego tyczenie budynku na terenie Twojej działki jest tak istotne. Słusznie. To bardzo ważne, aby dom stanął dokładnie tam, gdzie powinien, ponieważ uzyskane przez Ciebie  pozwolenie na budowę zakłada, że budynek znajdzie się miejscu, które zostało ściśle wskazane przez Plan Zagospodarowania Terenu.

Lokalizacja ta nigdy nie jest wybrana w sposób przypadkowy, w związku z tym, że każdy z budynków mieszkalnych musi spełnić wiele wymogów prawnych. Najważniejszym z nich jest oczywiście zgodność z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego lub też wydanymi Warunkami Zabudowy.

Oprócz tego, Twój przyszły dom musi mieć odpowiednie wymiary, zachowywać właściwy odstęp od innych zabudowań oraz granic działki, mieć odpowiednią linię zabudowy, zaś posadzka parteru musi mieć określoną wysokość. Co się stanie, jeśli budynek zostanie położony w innym miejscu lub zmieni założone wymiary?

Wówczas będziesz musiał zainwestować w wykonanie projektu zamiennego. Może się także zdarzyć, że Nadzór Budowlany wyda decyzję o konieczności rozebrania całego budynku.

Wydaje się więc oczywiste, że zawarcie umowy z geodetą, posiadającym odpowiednie uprawnienia jest rzeczą bardzo ważną, aby dokładnie wytyczyć umiejscowienie domu.

Co to jest tyczenie budynku?

Wytyczenie budynku (lub zamiennie: tyczenie budynku) jest dokładnym wyznaczeniem umiejscowienia domu lub innego zabudowania w terenie. Jak to wygląda w praktyce? Analizując rzut fundamentów oraz Plan Zagospodarowania Terenu, które są zawarte w wybranym projekcie Twojego przyszłego domu, geodeta powinien wyznaczyć na działce niezbędne osie budynku.

Najprościej więc mówiąc, wszystkie najważniejsze osie i wymiary, zostaną przeniesione przez geodetę z dokumentów na realną powierzchnię działki.

Przeniesienie geometrii budynku jest wykonywane dzięki zaznaczeniu na powierzchni działki charakterystycznych punktów Twojego przyszłego domu. Zazwyczaj używa się do tego prostego drewnianego kołka.

Najczęściej punktami charakterystycznymi budynku są przecięcia osi konstrukcyjnych albo jego narożniki. Wszystkie tego rodzaju oznaczenia znikną jednak podczas pracy koparki, w związku z czym należy również zaznaczyć położenie obiektu poza obszarem wykopu. Wykorzystuje się do tego ławy ciesielskie lub, inaczej mówiąc ławy drutowe, które są wykonane z dwóch słupków z drewna połączonych poziomą deską. Taką konstrukcję wbija się w ziemię.

W jaki sposób najprościej to obrazować? Osie konstrukcyjne budynku są liniami, które w projekcie na rzucie fundamentów opisuje się za pośrednictwem cyfr 1, 2, 3 (oraz kolejnych) a także liter A, B, C (i następujących po nich). Tego rodzaju linie mają za zadanie wyznaczenie krawędzi lub też środków ścian albo ław fundamentowych. 

Najważniejsza rzecz, na którą geodeta powinien zwrócić uwagę, to fakt, czy osie konstrukcyjne wyznaczają krawędź czy też środek ławy lub ściany fundamentowej. W większości projektów narysowana oś stanowi środek ściany, ale jednocześnie jest również dokładnym środkiem ławy fundamentowej. 

Budowa jednak będzie wymagała także znajomości krawędzi ściany oraz osi ławy. Istotne jest więc, aby podczas wytyczania osi budynku na placu budowy obecny był wybrany przez Ciebie geodeta oraz kierownik budowy, który będzie odpowiedzialny za wszystkie prace. Jeśli obaj fachowcy zawiążą ze sobą współpracę na tym etapie, możliwe będzie dokładne ustalenie, w jaki sposób wytyczyć budynek i jak powinny postępować prace ekipy budowlanej, aby efekty były najbardziej satysfakcjonujące. Sam proces przesuwania wytyczonej osi (na przykład: ze środka ściany na jej krawędź) nie jest trudne, pod warunkiem, iż wiemy dokładnie za co „odpowiada” dana oś.

Linia, która oznacza oś w projekcie budowlanym, na terenie Twojej budowy będzie oznaczona przy użyciu drutu lub opcjonalnie sznurka. To właśnie do jego dokładnego rozpięcia oraz umiejscowienia niezbędne będą ławy ciesielskie, o których pisaliśmy wyżej. Ich konstrukcja nie jest skomplikowana- do poziomej deski wbija się gwóźdź, do którego przytwierdza się drut lub sznur.

Zastosowanie takiego rozwiązania umożliwia dokładne zaznaczenie każdej z osi budynku na działce, a następnie usunięcie oznaczeń na czas wykonania wykopów i ponowny ich montaż, kiedy wykonywane będą fundamenty.

Dobrym rozwiązaniem jest także poproszenie geodety w trakcie wytyczania budynku o podpisanie na ławach wyznaczonych osi konstrukcyjnych oraz dokładne sprawdzenie odległości pomiędzy nimi. Dzięki temu w trakcie dalszej budowy nie pojawią się żadne nieścisłości.

 

Co to jest zero budowy?

Wytyczenie osi konstrukcyjnych nie jest jednak jedyną pracą geodety, wiążącą się z tyczeniem budynku. Inną istotną kwestią jest także powiązane z nim ustalenie zera budowy. Co to takiego? 

Mianem zera budowy określamy wysokość, na której będzie znajdować się podłoga na poziomie parteru, kiedy już powstanie. W projekcie budowlanym (a dokładniej mówiąc: na rzucie poziomu parteru) ta wysokość jest określona właśnie jako poziom zero. To właśnie od tej wartości będzie trzeba zmierzyć konieczną głębokość posadowienia fundamentów, ustalić wysokość kondygnacji oraz wszelkie inne wysokości na budowie.

Jak wyznacza się poziom zero budowy? W projekcie budowlanym wartość zero budowy jest zrównana do wysokości n.p.m, czyli tej nad poziomem morza. Biuro architektoniczne, adaptując wybrany przez Ciebie projekt do Twojej działki oraz preferencji, musiało porównać wysokość terenu parceli z wysokością nad poziomem morza, która jest znana dzięki MDCP i odnieść w stosunku do niej wysokość, na której powinien znajdować się parter Twojego domu. Najczęściej poziom parteru umiejscawia się o kilkanaście-kilkadziesiąt centymetrów wyżej, niż znajdujący się dookoła teren.

Do zadań geodety zalicza się zatem również zaznaczenie na terenie budowy przynajmniej dwóch reperów wysokościowych, to jest najważniejszych punktów, które będą wskazywać wysokość zera budowy. Jeden z reperów można zaznaczyć na ławie ciesielskiej. Jeśli ulegnie on uszkodzeniu, można skorzystać z drugiego repera, wyznaczanego najczęściej na innym elemencie (bardzo często na przykład na ogrodzeniu). Bardzo często ustawia się także ławę ciesielską na poziomie zera budowy i korzysta z niej jako tymczasowego repera. Takie oznakowanie pozwoli ekipie budowlanej upewnić się, jak głęboki powinien być wykop na fundamenty czy też jak wysoko powinny zostać zbudowane ściany fundamentowe. 

Co należy zrobić po zakończeniu tyczenia?

Jeśli tyczenie budynku zostało zakończone, geodeta musi jeszcze dopełnić dwóch formalności. Zaliczają się do nich przekazanie kierownikowi budowy szkicu tyczenia budynku (pamiętaj, że to istotny dokument, który powinien zostać dołączony do dokumentów budowy) oraz zanotowanie prac powiązanych z tyczeniem budynku w dzienniku budowy.

Jeśli będziesz obecny na placu budowy podczas tyczenia budynku, nie zapomnij o zabraniu dziennika- aby zgłosić zakończenie budowy, ten wpis będzie absolutnie niezbędny.

Koszty i materiały związane z tyczeniem budynku – co się do nich zalicza?

Aby wykonać ławy ciesielskie, niezbędny będzie zakup odpowiednich materiałów. Na jedną ławę składają się dwa paliki (deski, słupki) oraz jedna deska pozioma, która będzie stanowić poziomą poprzeczkę. Na każdą z osi domu przypadać będą dwie ławy drutowe, tak więc jeśli planujesz postawienie domu na planie prostokąta, mającego 4 ściany, a więc 4 osie, będziesz potrzebował ośmiu kompletów tego rodzaju. Oprócz tego, niezbędne będą również sznurek oraz gwoździe.

Na szczęście ten etap nie wymaga zakupu dużej ilości materiału, zatem możesz zdecydować się na zakup desek o długości 2,5 cm, udając się do marketu budowlanego czy też zlecenie zakupu wykonawcy, który powinien właściwie wyliczyć to w kosztach budowy SSO.

Jeśli chodzi o koszty powiązane z tyczeniem budynku, większość z nich stanowi praca geodety. To, jak dużo fachowiec będzie miał pracy do wykonania, zależy z kolei od ilości osi, które należy wytyczyć. Czym więc plan budynku jest bardziej skomplikowany, tym więcej zapłacisz za jego poprawne i zgodne z prawem wytyczenie. Ceny za usługi geodezyjne są bardzo zróżnicowane, w związku z czym podpowiemy szacunkowo, iż standardowo za wytyczenie jednej osi lub reperu, zapłacisz najmniej około 100-150 zł (czyli 600-900 zł za wytyczenie całego budynku).

Wytyczanie budynku – o czym powinieneś pamiętać?

O czym warto pamiętać podczas tyczenia budynku:

  1. Dokładnie omów z kierownikiem budowy, ile osi będzie niezbędne, aby wybudować Twój dom. Każda dodatkowa oś wiąże się z większym kosztem, zatem zamów wytyczenie dokładnie tylu osi, ilu potrzeba;
  2. Pamiętaj o tym, aby poprosić geodetę o wpis do dziennika budowy po wykonaniu tyczenia budynku;
  3. Sprawdź, czy zostały wykonane repery wysokościowe i czy przynajmniej jeden z nich został umiejscowiony tak, że przetrwa bez zniszczeń aż do czasu zakończenia wszystkich prac budowlanych;
  4. Umawiając tyczenie budynku na konkretny dzień, zadbaj o to, aby na placu budowy znajdował się także kierownik budowy;
    przekaż geodecie projekt budowlany odpowiednio wcześniej, aby mógł on przygotować się do wytyczenia budynku na Twojej działce;
  5. Sprawdź, czy wszyscy fachowcy na budowie są zaznajomieni z tym, co dokładnie wyznaczają zaznaczone przez geodetę osie (czy są to środki czy krawędzie ścian).

Sprawdź firmy w wybranych województwach:

a także w wybranych miastach: