Ławy drutowe to elementy tymczasowe służące do wyznaczenia przebiegu fundamentów danego obiektu budowlanego. Typowa ławica składa się z drewnianych palików, desek oraz rozciągniętego drutu.

Nabijanie ław drutowych jest częścią procesu związanego z tyczeniem budynku. Ten etap robót musi być realizowany przez uprawnionego geodetę na podstawie danych zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

Czym jest ława drutowa?

Ławy drutowe, czasami określane jako ławy sznurkowe, to elementy tymczasowe służące do wyznaczenia lokalizacji fundamentów realizowanego obiektu budowlanego. Konstrukcja ław składa się z drewnianych słupków wbitych w podłoże gruntowe, poziomych desek obitych na wystających częściach palików oraz rozciągniętych drutów wyznaczających linie fundamentów i przegród pionowych wznoszonego budynku. Przyjęło się, że po wykonaniu ław drutowych rozpoczyna się proces wykonywania wykopu pod budynek. W związku z tym, że powierzchnia podłoża pod budynek na tym etapie prac zawsze jest większa niż jego planowana powierzchnia zabudowy, konstrukcję drewnianą, która podtrzymuje druty wyznaczające przebieg przyszłych fundamentów, umieszcza się na jego skraju.

Ławy drutowe krok po kroku

Nabijanie ław drutowych jest częścią procesu tyczenia budynku. Osobą odpowiedzialną za ten etap prac jest uprawniony geodeta. W przypadku trudności ze znalezieniem odpowiedniego fachowca warto udać się do miejscowego urzędu gminy lub ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. We wskazanych miejscach zazwyczaj znajdują się ogłoszenia specjalistów działających na lokalnym rynku. Koszt usługi wytyczenia obiektu budowlanego jest zależny w głównej mierze od stopnia skomplikowania danego budynku (liczby narożników i osi do wyznaczenia). Przyjmuje się, że cena takiego świadczenia w przypadku typowego budynku jednorodzinnego wynosi kilkaset złotych.

Uprawniony geodeta wytycza i oznacza w terenie charakterystyczne punkty budynku na podstawie dokumentacji projektowej. Wraz z liczbą punktów wzrasta cena świadczonej usługi, a jednocześnie zmniejsza się prawdopodobieństwo popełnienia błędu przy późniejszych robotach budowlanych. O ostatecznej liczbie punktów do wytyczenia decyduje kierownik budowy. Na tym etapie procesu inwestycyjnego geodeta dokonuje właściwego wpisu do dziennika budowy oraz sporządza mapę sytuacyjno-wysokościową skali 1:500 dla obszaru, który ma zostać zabudowany.

Należy pamiętać, że wyznaczone osie budynku nie muszą przebiegać w geometrycznym środku ściany (całej przegrody pionowej). W przeważającej większości przypadków osie umieszcza się w środku warstwy konstrukcyjnej (nośnej). W związku z tym wykop pod przyszłe ławy fundamentowe nie musi mieć takiej samej szerokości po obu stronach ławicy.

Najczęstszą praktyką stosowaną na budowach jest, w pierwszym etapie, oznaczenie punktów charakterystycznych obiektu budowlanego (zazwyczaj narożników) poprzez wbicie w grunt palików (tzw. palikowanie). Kolejnym krokiem jest wykonanie właściwych ław drutowych, a więc wyznaczenie przebiegu osi geometrycznych. W tym celu do części drewnianych palików wystającej ponad ziemię trzeba przybić deski (w układzie poziomym). Do desek w kierunku równoległym do przyszłych ław mocuje się drut bądź sznurek (stąd alternatywna nazwa – ławy sznurkowe). Przy stosowaniu tej drugiej opcji należy jednak pamiętać, aby użyty sznurek nie był zbyt elastyczny (w takim przypadku wytyczone linie mogą ulec zniekształceniu) oraz na tyle mocny, by nie uległ zniszczeniu.

Częścią procesu tyczenia obiektu budowlanego jest także oznaczenie jednego lub kilku punktów charakterystycznych o znanej wysokości umożliwiających odpowiednie wyznaczenie odpowiednich rzędnych wysokościowych budynku, w tym poziomu jego posadowienia. Omawiane punkty wysokościowe noszą nazwę reperów. Takie znaki osnowy geodezyjnej należy nanieść w sposób trwały na elementy, które nie zmieniają swojej rzędnej w procesie budowy (np. na słupie lub murze).

Jakie czynności należy zrealizować po wykonaniu ław drutowych?

Omówione powyżej pomiary geodezyjne służą do określenia głębokości wykopu oraz wyznaczenia przebiegu osi. Na dnie zrealizowanego wykopu należy wykonać warstwę założoną w projekcie budowlanym. Pod betonem konstrukcyjnym fundamentów zazwyczaj wylewa się warstwę wyrównawczo-podkładową z chudego betonu lub rozkłada warstwę folii budowlanej. Dzięki takiej formie zabezpieczenia podłoża mieszanka betonowa z fundamentów nie miesza się z gruntem. Po wykonaniu warstwy podkładowej można przejść do wykonywania właściwego posadowienia budynku, a następnie do kolejnych etapów robót budowlanych.