Własny dom wolnostojący to marzenie przeciętnego Kowalskiego. Bez sąsiadów za ścianą i nad głową, z własną przestrzenią, którą można dowolnie wykorzystać.

Dom wolnostojący najlepiej wypełnia Fredrowskie zawołanie „wolnoć Tomku w swoim domku”. Równocześnie wiążą się z nim pewne ograniczenia, o których warto wiedzieć nie tylko przed budową, ale już przed zakupem działki.

Dom wolnostojący, czyli jaki?

Dom wolnostojący charakteryzuje się tym, że nie jest połączony przegrodą z innym budynkiem mieszkalnym, choć może mieć wspólną ścianę np. z garażem czy budynkiem gospodarczym. Do niedawna najczęściej budowano domy wolnostojące parterowe z użytkowym poddaszem pod stromym dachem. Obecnie inwestorzy coraz częściej decydują się na dom wolnostojący parterowy bez poddasza. W takiej sytuacji trzeba jednak dysponować dość dużą działką, bo budynek, który ma pomieścić niezbędne pomieszczenia dla całej rodziny, a także kotłownię, spiżarnię itp., zajmuje znacznie więcej miejsca niż dom wolnostojący z poddaszem użytkowym lub dom piętrowy.

Dom wolnostojący a wielkość działki

Powierzchnia oraz kształt działki są istotne przy wszystkich typach domów wolnostojących. Przepisy budowlane określają bowiem minimalne odległości, jakie muszą dzielić budynek od granicy działki. Odległość od granicy wynosi minimum 4 metry, jeśli dom jest do niej zwrócony ścianą z oknami i drzwiami, lub 3 metry, jeśli ściana jest „ślepa”. Zapisy Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie uwzględniają wprawdzie możliwość zbudowania domu w odległości 1,5 metra od granicy działki, ale tylko wtedy, gdy umożliwia to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Istnieje też możliwość budowania w granicy działki, jeśli dom przylega do innego budynku, ale wtedy nie jest to już dom wolnostojący.

Widać zatem, że aby móc zbudować dom wolnostojący, trzeba mieć sporą działkę, co wiąże się z kosztami całej inwestycji. Ceny działek różnią się oczywiście w zależności od lokalizacji – im bliżej centrum miejscowości lub im mniejsza odległość od miasta, tym cena ziemi jest wyższa. Oczywiście można szukać tańszej działki położonej dalej, ale oszczędność ta może się okazać pozorna, szczególnie dla osób pracujących w mieście, do którego trzeba będzie codziennie dojeżdżać, dowozić dzieci do szkół itp. W przypadku gorzej skomunikowanych miejsc może się okazać, że praca i dojazdy zajmują łącznie większość dnia – a wówczas trudno znaleźć siłę i czas, by cieszyć się domem.

Koszty budowy i użytkowania domu wolnostojącego

W przypadku domów bliźniaczych i domów w zabudowie szeregowej koszt zakupu działki jest niższy, podobnie rzecz się ma z kosztami budowy i użytkowania. Budynki mają wspólne ściany, co zmniejsza wydatki na materiały konstrukcyjne i ocieplenie, a później przynosi realne oszczędności związane z ogrzewaniem. Dom wolnostojący ma większą powierzchnię przegród zewnętrznych, przez które nawet po ociepleniu ucieka ciepło. Bliźniak lub szeregowiec zawsze nieco „ogrzewa” sąsiada.

Dom wolnostojący – wady i zalety

Niewątpliwym plusem domów wolnostojących jest wolność estetyczna, jaką dają one inwestorom. Można zbudować dom taki, jaki nam się podoba (o ile tylko mieści się w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub warunków zabudowy), natomiast w zabudowie szeregowej każdy segment wygląda tak samo.

Nawet najmniejsza działka, na której budowany jest dom wolnostojący, pozwala na urządzenie choćby niewielkiego ogrodu lub zagospodarowanie przestrzeni wypoczynkowej w postaci tarasu, altany czy miejsca zabaw dla dzieci. Dla wielu osób będzie to ogromną zaletą domu wolnostojącego, choć z pewnością znajdą się i tacy, dla których konieczność regularnego dbania o teren (w sezonie trawnik kosi się nawet co tydzień) może być raczej zniechęcająca.

Do mankamentów należy też wyższy koszt budowy domu wolnostojącego. Dlatego wielu inwestorów decyduje się zminimalizować wydatki, budując dom w systemie bliźniaczym. Jedną część domu przeznaczają dla siebie, drugą odsprzedają lub zawczasu znajdują drugiego chętnego do współfinansowania budowy. Jest to sensowne rozwiązanie, pod warunkiem, że trafimy na dobrych sąsiadów – czasem nawet w dłuższej perspektywie mogą pojawić się konflikty.

Dom wolnostojący pozwala uniknąć takich problemów, choć nie uchroni nas całkowicie od sąsiedzkich niesnasek. Niekiedy osoby poszukujące ciszy i własnego kawałka ziemi decydują się na budowę domu w miejscu oddalonym od innych zabudowań. Ma to swoje zalety, ale warto pamiętać, że takie domy są szczególnie łasym kąskiem dla włamywaczy. Warto wówczas zainwestować w porządny system alarmowy i monitoring, dzięki któremu będzie można szybko zareagować na sygnał o zagrożeniu.