W przypadku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm. – dalej pr. bud.) uprawnienie wynikające z tejże decyzji jest przyznawane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej czasowo.

Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 37 ust. 1 pr. bud. wygasa, jeżeli:

  • budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna
  • lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata.

Decyzja o pozwoleniu na budowę staje się ostateczna w momencie terminu do wniesienia odwołania przez wszystkie strony postępowania o pozwolenie na budowę (art. 129 §  2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego z dnia 14.06.1960r.-t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.- dalej k.p.a.), w terminie zrzeczenia się prawa do odwołania przez ostatnią ze stron postępowania (art. 127 a k.p.a.), lub wydaniu przez organ II instancji decyzji utrzymującej decyzję organ I o pozwoleniu na budowę (art. 138 §  1 pkt 1 k.p.a.) lub wydaniu przez tenże organ merytorycznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 138 1 pkt 2 k.p.a.).

W sytuacji ziszczenia się którejś z przesłanek opisanych w art. 37 ust. 1 pr. bud. decyzja o pozwoleniu na budowę podlega wygaszeniu w trybie decyzji administracyjnej przez organ, który wydał pozwolenie na budowę w I instancji (art. 163 k.p.a.). W decyzji tej organ powinien szczegółowo określić termin w którym to decyzja wygasła z mocy prawa. Jeżeli inwestor realizuje inwestycje pomimo wygaszenia pozwolenia na budowę, dopuszcza się samowoli budowlanej, co skutkować będzie postępowania legalizacyjnego po uprzednim wstrzymaniu prowadzonych robót przez organ nadzoru budowlanego (art. 50 ust. 1 pkt 1 pr. bud.).

Celem legalnego dokończenia inwestycji budowlanej, bez konieczności władczego wkroczenia organów nadzoru budowlanego, inwestor powinien wstrzymać po wygaszeniu pozwolenia na budowę wszelkie roboty budowlane i wystąpić do organu administracji architektoniczno-budowlanej, który wydał pierwotne pozwolenie na budowę z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (art. 37 ust. 2 pr. budowlanego). Wówczas inwestor przedkłada te same dokumenty jak do pozwolenia na budowę, nie mniej jednak projekt budowlany powinien zawierać zinwentaryzowanie wykonanych już robót oraz opis prac, które pozostały do wykonania.

W celu uniknięcia zarzutu braku realizacji inwestycji objętej pozwoleniem na budowę lub też zaprzestanie realizacji takiej inwestycji, ważnym jest aby inwestor:

  1. Uzyskał dziennik budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej (45 pr. bud.).
  2. Następnie dokonał przed przystąpieniem do budowy zawiadomienia o rozpoczęciu budowy w organie nadzoru budowlanego (art. 41 ust. 4 pr. bud.).
  3. Rozpoczął budowę najpóźniej do 3 lat od daty ostateczności decyzji oraz dokonywał co najmniej raz na 3 lata jakiekolwiek prac budowlanych, związanych z realizacją inwestycji, co powinno być potwierdzone odpowiednim wpisem do dziennika budowy.

Przy zachowaniu tych wytycznych inwestor nie doprowadzi do wygaśnięcia pozwolenia na budowę i negatywnych konsekwencji z tym związanych.