„Projektant budowlany” nie jest fachowym określeniem zawodu czy stanowiska pracy, lecz potocznym, bardzo ogólnym, które obejmuje wielu specjalistów z różnych branż. Wspólną cechą wszystkich projektantów budowlanych jest jednak to, że do wykonywania swojego zawodu muszą posiadać uprawnienia do projektowania w danej, ściśle określonej przepisami prawa dziedzinie.

Niezależnie od tego, czy projektanci budowlani są architektami, konstruktorami, inżynierami budownictwa różnych specjalności lub inżynierami zajmującymi się instalacjami, zawsze traktowani są podczas budowy jak uczestnicy procesu budowlanego, na których spoczywają określone przepisami prawa obowiązki. Zdobycie uprawnień budowlanych do projektowania wymaga nie tylko wykształcenia technicznego, ale również praktyki przy projektowaniu i pracy na budowie oraz zdania egzaminu. Jest to funkcja odpowiedzialna i niełatwa, dlatego zwykle dobrze wynagradzana.

Projektanci budowlani – kim są i czym się zajmują?

Ustawa „Prawo budowlane”, najważniejszy dokument w procesie budowlanym, mówi o samodzielnych funkcjach technicznych w budownictwie, czyli o działalności związanej z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych oraz samodzielnym rozwiązaniem zagadnień architektonicznych i technicznych. Do samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie zalicza się m.in. projektowanie. W myśl ustawy, projektantem budowlanym może być jedynie osoba, która posiada uprawnienia do projektowania w danej dziedzinie. Nadaje się je w następujących specjalnościach:

  • architektonicznej,
  • konstrukcyjno-budowlanej,
  • inżynieryjnej (mostowej, drogowej, kolejowej, hydrotechnicznej i wyburzeniowej),
  • instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, a także elektrycznych i elektroenergetycznych.

Każdy uczestnik procesu budowlanego, który posiada uprawnienia do projektowania w jednej z wymienionych specjalności, jest więc projektantem budowlanym. Czasami nazwy „projektant budowlany” używa się do określenia projektanta konstrukcji obiektów budowlanych, który odpowiedzialny jest za przyjęte rozwiązania konstrukcyjne projektowanej budowli. Znaczenie tego sformułowania zależy więc często od kontekstu, w jakim zostało użyte.

Projektant z uprawnieniami budowlanymi – uczestnik procesu budowlanego

Niezależnie od tego, czy używamy określenia „projektant budowlany” w odniesieniu do konstruktora, architekta, inżyniera telekomunikacji lub elektryka, każdy z projektantów budowlanych jest uczestnikiem procesu budowlanego i posiada konkretne obowiązki wynikające z ustawy „Prawo budowlane”.

Warto wiedzieć, że ustawa ta nakłada obowiązki nie tylko na projektanta, ale również na innych uczestników procesu budowlanego, do których należą także kierownik budowy (lub kierownik robót), inspektor nadzoru inwestorskiego oraz inwestor. Innymi słowy, jeśli zdecydujemy się na budowę własnego domu lub choćby jego modernizację, automatycznie stajemy się inwestorem, a co za tym idzie, również uczestnikiem procesu budowlanego. Przyjmujemy tym samym wynikający z ww. prawa obowiązek zorganizowania procesu budowy, co precyzuje Art. 18.

Obowiązki projektanta w procesie budowlanym

Do obowiązków projektanta na każdej budowie należą w szczególności:

  • opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej,
  • w razie potrzeby, zapewnienie udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności, a także skoordynowanie wykonanych przez te osoby opracowań projektowych,
  • sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniając specyfikę projektowanego obiektu budowlanego,
  • określenie obszaru oddziaływania obiektu,
  • uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów,
  • wyjaśnienie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań,
  • sporządzenie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej dla wyrobów budowlanych,
  • nadzór autorski na żądanie inwestora lub organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Projektant budowlany a zarobki

Projektowanie i związana z nim odpowiedzialność nie należą z pewnością do zadań łatwych, dlatego projektanci budowlani są dobrze wynagradzani. Mimo to trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, ile zarabia projektant budowlany. W oparciu o dane rynkowe, można przyjąć, że jest to kwota powyżej średniej krajowej. Wynagrodzenie zależne jest jednak od wielu czynników, choćby od specjalności. Do najlepiej zarabiających należą architekt i projektant konstrukcji budowlanych.

Zarobki pozostałych specjalistów zwykle są mniejsze. Dlaczego? Wielu projektantów prowadzi własne firmy, łącząc funkcję projektanta z funkcją kierownika budowy czy inspektora nadzoru autorskiego. Trudno określić medianę w sposób jednoznaczny i wiarygodny.