Rewolucja w prawie budowlanym

Zgodnie z art. 9 ust. 1 P.B.  odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, wydanych na podstawie art. 7 P.B. jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a dodatkowo nie może:
- powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia,
- w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.

Zastąpiono uprzednio występujące w tym przepisie pojęcie ,,osób niepełnosprawnych” szerszym w swym zakresie pojęciem ,,osób ze szczególnymi potrzebami” do których zaliczamy np. osoby starsze.

Odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nadal udziela organ administracji architektoniczno-budowlanej w oparciu upoważnienie właściwego ministra, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Nie jest zatem możliwe udzielenie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w przypadku procedury zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego. Jednocześnie wprowadzono wyraźny zakaz stosowania procedury przewidzianej  w art. 9 P.B. w procedurach legalizacyjnych (art. 48- legalizacja w trybie zwykłym, art. 49f P.B.- legalizacja w trybie uproszczonym) oraz procedurach naprawczych (art. 50 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.B.- procedura dostosowania robót do stanu zgodnego z przepisami, art. 51 ust. 1 pkt 3 P.B.- procedura w zakresie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu). 

Co jeszcze się zmienia?

W art. 9 ust. 3 wskazano wymagania, jakie powinien spełniać wniosek do ministra właściwego w sprawie dzielenia upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo. Nowością w tym przepisie jest konieczność wyrażenia swojej opinii na temat odstępstwa przez organ wnioskujący do ministra o udzielenie zgody na odstępstwo (art. 9 ust. 3 pkt 2 P.B.), natomiast  w przypadku odstępstw dotyczących wymagań higienicznych i zdrowotnych należy dołączyć do wniosku pozytywną opinię
w zakresie proponowanych rozwiązań państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego (art. 9 ust. 3 pkt 6 P.B.).

Co do wymogu pozytywnej opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków, nadal jest ona wymagana w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską, natomiast wymóg ten poszerzono również o obiekty wpisane do gminnej ewidencji zabytków (art. 9 ust. 3 pkt 4 P.B.).

W przypadku odstępstw od przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego sprecyzowano, iż należy dołączyć do wniosku ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (art. 9 ust. 3 pkt 5 lit a P.B.) oraz  postanowienie komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej wyrażające zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej w stosunku do obiektów budowlanych istotnych ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem (art. 9 ust. 3 pkt 5 lit a P.B.).

Ostatnia zmiana wprowadzona w ww. przepisie polega na dodaniu ust. 6 w jego treści, zgodnie z którym brak jest konieczności uzyskania zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz upoważnienia ministra w przypadku dostosowywania istniejących obiektów budowlanych do wymagań ochrony przeciwpożarowej przy ich nadbudowie, rozbudowie, przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania. W ww. przypadkach zgoda na odstępstwo będzie mogła być udzielona w postanowieniu komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

Jest to zatem odformalizowanie procedury (brak dodatkowego zaangażowania organu wydającego pozwolenie na budowę i ministra), natomiast wiąże się tylko i wyłącznie z odstępstwami od przepisów w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej. Odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, które łączą się z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, podlegają normalnej procedurze opisanej w art. 9 ust. 2 P.B.

Stan prawny aktualny na dzień 19.09.2020 r.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1186; z późn. zmianami- w tekście jako p.b.)
  • Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020r., poz. 471)