Nadzór budowlany ma trzy organy – jest to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Do ich zadań należy m.in. wykonywanie czynności kontrolno-inspekcyjnych w zakresie budowy i utrzymania obiektów budowlanych.

Kwestią budownictwa w Polsce zajmuje się administracja budowlana, która działa w dwóch obszarach. Pierwszym z nich jest administracja architektoniczno-budowlana, a drugim nadzór budowlany.

Organy nadzoru budowlanego – PINB, WINB, GINB

W zapisach ustawy o prawie budowlanym wyszczególnione zostały trzy organy nadzoru budowlanego. Pierwszym z nich jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB), stopień niżej jest wojewoda przy pomocy Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej, a jeszcze niżej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB).

Jakie są zadania nadzoru budowlanego?

Nadzór budowlany zajmuje się inspekcjami, kontrolami oraz czynnościami związanymi z użytkowaniem budynków. Jego działania dotyczą kontroli przebiegu budowy oraz utrzymania obiektów. Nadzory budowlane mają w swoich kompetencjach między innymi:

  • sprawdzenie, czy w przypadku danego obiektu budowlanego stosowane są zasady prawa budowlanego,
  • monitorowanie działań starosty i wojewody,
  • analizowanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych, współdziałanie z organami

kontroli państwowej,

  • kontrola posiadanie przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie uprawnień do pełnienia tych funkcji,
  • kontrola stosowania na budowach wyrobów budowlanych dopuszczonych do obrotu i stosowania w budownictwie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – kompetencje i zadania

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) to pierwszy organ instancji administrującej obszar budownictwa w obrębie powiatu. Jest to jednostka, z którą ma do czynienia każda osoba decydująca się na wybudowanie domu jednorodzinnego. Zadania nadzoru budowlanego działającego na obszarze powiatu są szerokie i reguluje je art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Do PINB zgłaszamy się, składając np.:

  • wniosek do nadzoru budowlanego o kontrolę,
  • zgłoszenie do nadzoru budowlanego terminu rozpoczęcia budowy domu jednorodzinnego,
  • skargę do nadzoru budowlanego,
  • odbiór budynku przez nadzór budowlany,
  • wniosek o legalizację samowoli budowlanej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz osoby działające z jego upoważnienia w celu realizacji swoich obowiązków są uprawnione do:

  • wejścia do zakładu pracy, na teren budowy lub do budynku w trakcie jego budowy,
  • nakazania właścicielowi budynku, zarządcy lub uczestnikom budowy udzielenia informacji bądź udostępnienia dokumentacji obejmującej wszelkie czynności związane z obiektem budowlanym (np. dotyczącej wykonywanych tam robót) lub przekazywaniem budynku do użytkowania.

Nadzór nad PINB sprawuje rada powiatu, wojewoda przy pomocy Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który jako organ wyższego stopnia sprawuje pieczę nad właściwym poziomem merytorycznym prac PINB, a także starosta, który działa jako zwierzchnik administracji zespolonej na terenie powiatu i sprawuje w stosunku do PINB funkcję pracodawcy w rozumieniu Kodeksu pracy.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – zadania

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) to organ wyższego stopnia niż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zadania nadzoru budowlanego działającego na obszarze województwa dotyczą m.in.:

  • dróg publicznych krajowych i wojewódzkich,
  • obiektów zlokalizowanych na obszarze kolejowym,
  • robót budowlanych wykonywanych na terenie lotnisk cywilnych,
  • prowadzenia rejestru wniosków o pozwolenie na budowę.

Nadzór nad WINB sprawuje Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz wojewoda – zwierzchnik administracji zespolonej na terenie województwa i jednocześnie pracodawca WINB w rozumieniu Kodeksu pracy. WINB jest powoływany i odwoływany przez wojewodę, który działa w porozumieniu z GINB.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – zadania i obowiązki

GINB działa przy wsparciu Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego i jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Do zakresu jego zadań należy m.in.:

  • sporządzanie głównych rejestrów osób, które mają uprawnienia budowlane oraz zostały ukarane z tytułu odpowiedzialności zawodowej,
  • zatwierdzanie planowanych kontroli na terenie województwa,
  • współpraca z prezesem UOKIK w odniesieniu do wyrobów budowlanych oznakowanych CE,
  • przekazywanie wojewódzkim inspektorom nadzoru budowlanego zaleceń obejmujących kontrolę wyrobów budowlanych, które zostały wprowadzone do obrotu,
  • zlecanie szczegółowych analiz pobranych podczas kontroli próbek wyrobów budowlanych,
  • prowadzenie punktu informacyjnego do spraw wyrobów budowlanych,
  • kontrolowanie funkcjonowania organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego.