Kierownik budowy jest osobą, która zarządza danym przedsięwzięciem budowlanym, niezależnie od tego, czy wznoszonym obiektem jest niewielki domek jednorodzinny, czy osiedle mieszkaniowe przeznaczone dla kilku tysięcy ludzi albo ogromny zespół hal produkcyjnych.

Każdy inwestor przystępujący do budowy jakiegokolwiek obiektu budowlanego z mocy prawa zobowiązany jest do zatrudnienia kierownika budowy. Od momentu protokolarnego przejęcia placu budowy od inwestora do chwili zakończenia budowy to właśnie kierownik budowy odpowiada za wszelkie zaistniałe na placu budowy zdarzenia związane z jej realizacją. W związku z tak ważną i odpowiedzialną funkcją osoba pełniąca obowiązki kierownika budowy ma nie tylko pewne przywileje, ale również szereg powinności.

Kim jest kierownik budowy?

Ustawa Prawo budowlane (Dz. U. 2019 poz. 1186) określa kierownika budowy jako osobę pełniącą samodzielne funkcje techniczne w budownictwie i uczestnika procesu budowlanego. Ta sama ustawa nakłada na inwestora obowiązek zatrudnienia kierownika budowy, którego zadaniem jest kontrolowanie prawidłowości prowadzenia przedsięwzięcia budowlanego i dokonywanie odpowiednich wpisów do dziennika budowy.

Kierownik budowy musi mieć odpowiednie wykształcenie techniczne, a także uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi. Musi również być członkiem właściwej miejscowo izby samorządu zawodowego. Tylko spełniając takie warunki, można sprawować funkcję kierownika budowy. Głównym zadaniem kierownika budowy jest nadzorowanie prac prowadzonych na budowie pod względem ich zgodności z obowiązującymi przepisami oraz sztuką budowlaną.

Kierownik budowy zwykle wyznaczany jest przez inwestora jeden raz, na początku przedsięwzięcia. W przypadku, gdy współpraca nie układa się, zmienia się inwestor albo występują inne okoliczności, możliwa jest zmiana osoby pełniącej tę funkcję. Przejęcie obowiązków kierownika budowy następuje wówczas protokolarnie.

Kierownik budowy - obowiązki

Zakres obowiązków kierownika budowy ściśle określa ustawa Prawo budowlane. Do podstawowych zadań osoby pełniącej tę funkcję należy m.in.:

  • protokolarne przejęcie terenu budowy od inwestora, zabezpieczenie terenu wraz z obiektami i urządzeniami znajdującymi się na nim,
  • prowadzenie dokumentacji budowy,
  • zorganizowanie budowy i kierowanie nią zgodnie z projektem lub pozwoleniem na budowę, a także przepisami techniczno-budowlanymi oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • wstrzymanie prac budowlanych w przypadku stwierdzenia powstania zagrożenia ludzi lub/i obiektów oraz bezzwłoczne zawiadomienie o tym właściwego organu,
  • poinformowanie inwestora o adekwatnym wpisie do dziennika budowy w związku ze wstrzymaniem robót z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem,
  • realizacja zaleceń wpisanych do dziennika budowy,
  • zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru tych robót, które ulegają zakryciu lub zanikają oraz zapewnienie wymaganych przepisami bądź ustalonych w umowie sprawdzeń i prób urządzeń i instalacji technicznych przed zgłoszeniem obiektu budowlanego do odbioru,
  • sporządzenie dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego,
  • zgłoszenie obiektu budowlanego do odbioru adekwatnym wpisem do dziennika budowy,
  • uczestnictwo w czynnościach związanych z odbiorem i zapewnienie usunięcia wad w przypadku ich ewentualnego stwierdzenia,
  • przekazanie inwestorowi oświadczenia o zgodności wykonania obiektu zgodnie z projektem (lub warunkami pozwolenia na budowę) i obowiązującymi przepisami oraz doprowadzeniu do porządku terenu budowy i ewentualnie drogi, sąsiedniej nieruchomości etc.

Szczegółowy zakres podstawowych obowiązków kierownika budowy znajduje się w paragrafie 22 ustawy Prawo budowlane.

Kierownik budowy a inspektor nadzoru inwestorskiego

Kierownik budowy jest odpowiedzialny za przebieg procesu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami, projektem oraz zasadami sztuki budowlanej. Nie reprezentuje natomiast interesu inwestora. W tym celu inwestor musi zatrudnić inspektora nadzoru inwestorskiego, który podobnie jak kierownik budowy pełni na budowie samodzielną funkcję techniczną. Inspektor nadzoru inwestorskiego musi mieć stosowne uprawnienia do sprawowania swojego zadania, którym jest reprezentowanie interesu inwestora oraz kontrolowanie działań kierownika budowy. Istotne jest, że zgodnie z ustawą Prawo budowlane funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego nie może sprawować ta sama osoba.

Warto również wiedzieć, że o ile każdy inwestor jest zobowiązany do zatrudnienia kierownika budowy, to wyznaczenie inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest konieczne. W praktyce rzadko się zdarza, żeby w przypadku budów indywidualnych takich jak domy jednorodzinne inwestor wyznaczał i opłacał inspektora nadzoru inwestorskiego. Z kolei na dużych budowach prawie zawsze zatrudniony jest taki inspektor.