Osoby zainteresowane kupnem działki często starają się ustalić, kto jest jej właścicielem. Choć istnieją sposoby na dowiedzenie się, w czyim posiadaniu znajduje się dana działka, w większości przypadków należy udowodnić swój interes prawny do nieruchomości. Sama chęć zakupu działki może nie być wystarczającym argumentem.

Zdobycie informacji na temat właściciela działki nie jest trudne, jeśli można liczyć na pomoc znajomych lub gdy działka znajduje się blisko miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej jej kupnem. Inaczej jest jednak w sytuacji, gdy działka położona jest w mniej znanej okolicy, a na wiedzę sąsiadów nie można liczyć. Wówczas pozostaje jedynie droga urzędowa, czyli szukanie danych w księgach wieczystych lub skorzystanie z informacji zgromadzonych w Państwowej Ewidencji Gruntów.

Jak znaleźć właściciela działki? Dane z ksiąg wieczystych

Informacje na temat właściciela działki znajdują się przede wszystkim w księdze wieczystej. Wydział Ksiąg Wieczystych mieści się w Sądzie Rejonowym i to właśnie tam powinna się udać osoba zainteresowana zdobyciem informacji na temat właściciela działki. Nie jest to jednak proste, ponieważ taki wniosek należy uzasadnić swoim interesem prawnym do nieruchomości. Chęć zakupu danej działki może okazać się niewystarczającym argumentem. Jeśli jednak sąd okaże przychylność, możliwe jest uzyskanie odpisu z księgi wieczystej, gdzie będą figurować dane dotyczące właściciela działki. Innym sposobem jest uzyskanie numeru księgi wieczystej danej nieruchomości (petent musi wystąpić z wnioskiem o jego uzyskanie), ponieważ umożliwi on przeglądanie treści księgi i odnalezienie interesującej informacji, czyli nazwiska właściciela. Księgi wieczyste można przeglądać w internecie, nie ma konieczności udawania się z wizytą do sądu. Innym sposobem dotarcia do księgi wieczystej jest zdobycie informacji na temat danych ewidencyjnych nieruchomości. Znając adres administracyjny działki lub jej numer ewidencyjny można odszukać numer księgi wieczystej i poznać jej treść.

Jak ustalić właściciela działki bez księgi wieczystej?

Innym sposobem ustalenia właściciela działki jest zdobycie wypisu z rejestru gruntów, jednak również w tym przypadku niezbędne będzie wykazanie tzw. interesu prawnego. Tłumaczenie się chęcią nabycia danej nieruchomości może nie być dla urzędników wystarczającym argumentem. Wypis z rejestru gruntów można uzyskać, składając stosowny wniosek w starostwie powiatowym lub w urzędzie miasta właściwym dla miejsca położenia interesującej działki. Przepisy geodezyjne stanowią, że prawo do przekazywania informacji na temat np. danych osobowych właściciela działki ma właśnie starosta. Warto pamiętać, że wniosek o wypis z rejestru gruntów podlega opłacie, a jego wzór można znaleźć w internecie. Co ważne, aby uzyskać wspomniany dokument, należy znać adres administracyjny działki, dopiero wtedy można zwrócić się o dalszą pomoc do PEG, czyli Państwowej Ewidencji Gruntów. Otrzymując wypis, należy liczyć się z faktem, iż rubryka dotycząca właściciela może być pusta, co wiąże się z przepisami o ochronie danych osobowych. Jednak to starosta każdorazowo decyduje, czy takie dane powinny zostać ujawnione, dlatego może się zdarzyć, że w wypisie będzie figurowało nazwisko właściciela działki. Kluczowe może być wykazanie wspomnianego interesu prawnego. Co może zostać uznane za interes prawny? Najczęściej jest to uczestnictwo w sprawie sądowej, wpis do księgi wieczystej utworzonej dla danej nieruchomości (status właściciela, dzierżawcy, najemcy czy wierzyciela). Interesem prawnym, na który można się powołać, jest również sytuacja, gdy należy się odszkodowanie od właściciela działki, gdy konieczne jest ustalenie służebności przesyłu lub toczy się postępowanie spadkowe. Czasem pod uwagę zostanie wzięta także chęć sprawdzenia stanu prawnego faktycznego przed zakupem działki, upewnienie się, że nie jest ona obciążona. To ostatnie może jednak nie zostać uznane za interes prawny.

Dlaczego warto sprawdzić, kto jest właścicielem działki?

Przed nabyciem działki warto dokładnie sprawdzić, jaki jest stan prawny danej nieruchomości, czy nie jest obciążona hipoteką lub jakąkolwiek służebnością i kto jest jej właścicielem. To ważne dane dla przyszłego nabywcy działki, dlatego warto zajrzeć do ksiąg wieczystych. Informacje zawarte w księdze wieczystej powinny być prawdziwe ‒ istnieje zasada domniemania zgodności dokonanych wpisów ze stanem faktycznym. Księgi wieczyste traktowane są jako rzetelne źródło informacji, a ustalenie posiadacza działki pozwala na szybkie i bezstresowe załatwienie formalności związanych z kupnem. Gdyby doszło jednak do sytuacji, że działka zostanie kupiona od osoby niebędącej w jej posiadaniu, nabywca byłby zwolniony z odpowiedzialności, jednak przysporzyłby sobie kłopotów z wyjaśnianiem i prostowaniem sprawy.