Obliczanie kubatury budynku jest przydatne między innymi do oszacowania kosztów związanych z ogrzewaniem budynku. Nie w każdym przypadku do obliczeń przyjmuje się te same dane.

Kubatura, obok powierzchni użytkowej oraz powierzchni całkowitej, jest jednym z podstawowych pojęć podczas budowy każdego obiektu budowlanego. Jest to jedna z wartości określających wielkość danej przestrzeni. Ważne, aby prawidłowo ją obliczyć.

Czym jest kubatura domu?

Kubatura jest pojemnością lub objętością budynku. Znając jej wartość, można dokładnie określić powierzchnię całkowitą poszczególnych obiektów. Pojęcie to jest też wykorzystywane do sprecyzowania układu bryły budynku, jego podstawowej formy oraz precyzyjnych wymiarów.

W budownictwie stosowane są dwa rodzaje kubatury budynku:

  • kubatura brutto – stanowi sumę kubatur poszczególnych kondygnacji, będąc równocześnie iloczynem powierzchni całkowitej (odmierzana po zewnętrznym rzucie ścian zewnętrznych) i wysokości danego poziomu brutto (liczonej od poziomu podłogi do poziomu stropu wraz z grubością izolacji cieplnej),
  • kubatura netto – jest iloczynem powierzchni wszystkich poziomów budynku oraz wysokości mierzonej od poziomu podłogi do stropu. W obliczeniach należy uwzględnić wszystkie kondygnacje, zarówno podziemne, jak i nadziemne. Przy szacowaniu wartości kubatury netto wliczane są przykryte części budynku znajdujące się po jego zewnętrznej stronie (balkon, taras, loggia, podcień). Pod uwagę nie bierze się natomiast poddaszy nieużytkowych.

Jak obliczyć kubaturę budynku?

Nie istnieje unormowany wzór na obliczenie wartości kubatury brutto obiektu. Samo przemnożenie zsumowanych wartości powierzchni netto przez wysokości pomieszczeń nie jest wystarczające. Błędem jest także poprzestanie na zsumowaniu kubatur poszczególnych pomieszczeń. Szacując wartość kubatury brutto budynku, należy wziąć pod uwagę:

  • przejścia, przejazdy, prześwity,
  • strychy nieużytkowe,
  • przykryte zewnętrzne elementy obiektu (ganek, loggia, weranda),
  • krużganki, balkony, tarasy (do górnego poziomu balustrady).

W obliczeniach nie uwzględnia się natomiast fundamentów i instalacji podziemnych. Pod uwagę nie są również brane schody znajdujące się na zewnątrz budynku, a także rampy i pochylnie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. Pomijane są osłony przewodów kominowych, attyki oraz inne elementy znajdujące się pod linią gzymsu i dachu.

Chcąc obliczyć kubaturę obiektu, należy zacząć od określenia objętości każdego z pomieszczeń znajdujących się w budynku. Do tego celu wystarczy wzór na objętość prostopadłościanu (iloczyn długości, szerokości i wysokości pomieszczenia). W przypadku kubatury netto należy wziąć pod uwagę wysokość od górnej powierzchni podłogi do spodu sufitu. W kolejnym etapie konieczne jest zsumowanie kubatury wszystkich pomieszczeń, w tym poddaszy użytkowych, pomieszczeń gospodarczych i komórek pod schodami. Następnie należy uwzględnić cokoły i inne elementy konstrukcyjne wystające ponad dach. Konieczne jest także doliczenie balkonów i tarasów (ich kubaturę oblicza się do wysokości barierki).

Jeśli chcemy obliczyć wartość kubatury brutto (liczonej wzdłuż zewnętrznego obrysu budynku), niezbędne jest uwzględnienie poddaszy zarówno użytkowych, jak i nieużytkowych oraz piwnic. Dla ułatwienia, przy skomplikowanym rzucie budynku warto podzielić go na mniejsze fragmenty będące figurami geometrycznymi (prostokątami, kwadratami, trójkątami). W obliczeniach powierzchni nie należy natomiast uwzględniać powierzchni cokołów oraz osłon kominowych (najlepiej odjąć ich powierzchnie od zsumowanej powierzchni wszystkich kondygnacji).

Znaczenie kubatury

Znajomość wartości kubatury jest niezbędna do oszacowania wielkości budynku. Tego typu dane znajdują się w opisach technicznych projektów obiektów budowlanych i stanowią ważną daną do obliczeń prowadzonych przez projektantów oraz dla inwestora.

Najczęściej informacja o wartości kubatury jest wykorzystywana do określenia wielkości powierzchni grzewczej, która jest iloczynem całkowitej powierzchni obiektu (na kondygnacjach, które mają być ogrzewane) oraz wysokości poszczególnych pomieszczeń. Obecnie, w dobie domów energooszczędnych i pasywnych, wartość kubatury netto używana jest do kalkulowania bilansu cieplnego budynku, co stanowi podstawę sporządzania audytów energetycznych. W kwestii finansowej wartość kubatury brutto jest odniesieniem przy wyliczaniu należnej kwoty podatkowej za daną nieruchomość.

Często spotykanym pojęciem jest kubatura dachu. Jest to wartość powierzchni znajdującej się pod konstrukcją dachu danego obiektu. Obliczenia tego wskaźnika są bardziej skomplikowane i wymagają dużej precyzji. W tym przypadku tok obliczeniowy zależy od rodzaju więźby dachowej. Najłatwiej jest określić kubaturę dachu płaskiego. Więcej trudności sprawiają dachy czterospadowe i dwuspadowe.