8 pytań o zbrojenie i 8 konkretnych odpowiedzi: czym jest zbrojenie, jak wybrać pręty zbrojeniowe, co to jest klasa stali? Zobacz poradnik dla nowych w temacie

Jeśli dopiero zaczynasz zgłębiać temat budowy domu i nie wiesz, czym jest zbrojenie, zobacz pytania i odpowiedzi przygotowane przez specjalistę - inżyniera budowy.

1. Po co mi zbrojenie w betonie?

Beton i stal są materiałami, które się idealnie uzupełniają. Kiedy beton sam w sobie jest materiałem wytrzymałym na czynniki zewnętrzne, dobrze radzi sobie ze ściskaniem, to jednak odpada w przedbiegach jeśli chodzi o rozciąganie.  

Zbrojenie natomiast idealnie uzupełnia te mankamenty betonu. Przez połączenie tych dwóch materiałów, powstaje nam kompozyt - żelbet, w którym beton przenosi ściskanie, a stal rozciąganie. Oprócz tego zbrojenie zwiększa nośność elementów ściskanych i ogranicza zarysowania. 

2. Jak wybrać pręty zbrojeniowe?

Przede wszystkim sprawdź, co masz w zestawieniu stali zbrojeniowej, umieszczonym w projekcie. Znajdziesz tam informacje nie tylko o ilości i średnicach, ale też dotyczące klasy i gatunki stali. Pamiętaj, by zamawiać materiał u sprawdzonego dostawcy, sprawdź ceny na rynku i nie rzucaj się na zbyt tani materiał. Cena za metr będzie zależna od wielkości średnicy. 

  • Zbrojenie można kupić na sztuki lub na tony.
  • W pierwszym przypadku (na sztuki), dostaniemy pręty zbrojeniowe dostosowane do naszego projektu.
  • Przy kupnie na tony, przywiozą nam na budowę tzw. dłużyce, czyli pręty o maksymalnej długości przewozowej, które będzie trzeba samemu dociąć.
  • Przy dłużycach, pamiętaj, by zaopatrzyć się w odpowiedni sprzęt do przycinania stali.

3. Co to jest klasa stali? Jak ja dobrać?

Opisując właściwości stali zbrojeniowej, posługujemy się dwoma parametrami klasa i gatunek stali. Klasa opisuje trwałość materiału, czyli jej wytrzymałość mechaniczną oraz plastyczność, czyli zdolność do wygięcia i powrót do jej pierwotnego położenia.

Wyróżniamy 5 podstawowych klas stali: 

  • klasa A-0 i A-I- stosowana do zbrojenia pomocniczego np. strzemion. Są to pręty gładkie, dostarczane najczęściej na budowę w kręgach,
  • klasa A-II - wykorzystywana do montażu zbrojenia nośnego, ma powierzchnię żeberkową*,
  • klasa A-III -do zbrojenia głównego, również użebrowanego (rodzaj żebrowania różni się od A-II),
  • klasa A-IIIN- najwyższa klasa wytrzymałości, posiadają największą ilość żeberek podłużnych a dodatkowo nawalcowane między żeberkami.

*Użebrowanie pręta wpływa na jej zdolność przyczepności do betonu.

4. Jak odczytywać gatunki stali zbrojeniowej?

Gatunek stali zbrojeniowej opisuje nam z jakiego stopu została wykonane zbrojenie, jaki jest jego stopień uspokojenie oraz stanowi informację, czy daną stal można spawać. Choć opis gatunku stali może się wydać chaotyczny, to znając podstawowe zapisy, jesteśmy wstanie sprawdzić, co kupujemy.

Poniżej podstawowe wyjaśnienie niektórych oznaczeń:

- X – stal nieuspokojona;
- S – stal przeznaczona na konstrukcje spawane;
- St – stal konstrukcyjna ogólnego przeznaczenia;
- 0-7 – określają zawartość węgla w konkretnym stopie stali.

 

5. Zbrojenie nośne i uzupełniające- czy zawsze muszę mieć oba rodzaje?

Przeglądając projekt, można zauważyć dwa podstawowe typy zbrojenia w konstrukcji:

  • zbrojenie nośne (główne) - ich projektowanie i wykonanie wymaga dużej precyzji, bo to ono decyduje w największym stopniu o nośności elementu.
  • zbrojenie uzupełniające pełni natomiast rolę wzmocnienie i nie występuję samodzielnie. Z tego wynika, ze mogłoby by być pominięte w szkielecie zbrojeniowym, ale jeśli weźmiemy jeszcze pod uwagę, że zabezpiecza zbrojenie główne przed przemieszczeniem (zachowuje grubość otuliny podczas betonowania) i ogranicza skurcze reologiczne (od którego powstają rysy), staje się niezbędnym dodatkiem. 

6. Co to jest zakład zbrojenia?

Połączenie prętów na zakład to jedno z powszechniejszych metod uciąglenia zbrojenia. To odcinek na jaki dwa pręty powinny zachodzić na siebie, tak by zapewnione było przekazywanie sił pomiędzy łączonymi prętami.

W nowej normie pojawiają się wzory do wyliczenia tego zakładu, ale ze względu na ich dość wysoki poziom skomplikowania, posłużmy się odniesieniem do starej normy. Przy prętach żebrowanym podstawowa długość zakładu to 40 średnic*.

*Uważaj, by nie łączyć wszystkich średnic w tym samym miejscu. Na miejsca łączenia nie wybieraj odcinków, gdzie występują duże naprężenia, np. na środku belki. 

7. Jakie są techniki zbrojenia?

Pręty zbrojenia można łączyć w szkielet zbrojeniowy albo w warsztacie zbrojarskim lub od razu w deskowaniu.

Pierwsza opcja to tzw. prefabrykacja zbrojenia. Producent, na zamówienie klienta, dostarcza na budowę trwale zespoloną konstrukcję zbrojeniową. Przyspiesza to proces budowania, ale nie oszukujmy się też jest droższe (kwestia kalkulacji, czy lepiej wydać więcej na ekipę, czy na materiał i transport).

Druga opcja to tradycyjne łączenie zbrojenia za pomocą zakładów i drutu wiązałkowego. 

8. Jakie są najczęstsze błędy w zbrojeniówce?

  • Zbyt mała długość zakotwienia
  • Pominięcie starterów
  • Brak ciągłości zbrojenia
  • Brak zabezpieczenia przed przemieszczeniem
  • Zbyt dużo/zbyt mało prętów zbrojeniowych w przekroju