Stopy fundamentowe są typem fundamentu bezpośredniego stosowanego pod słupami. Ich wykonanie nie jest trudne. Warto jednak wiedzieć, na jakie kwestie należy zwrócić uwagę.

Prawidłowe wykonanie fundamentów warunkuje należyty poziom bezpieczeństwa oraz możliwość bezawaryjnego korzystania z obiektu budowlanego. Błędy popełnione na etapie budowy związanym z posadowieniem obiektu mogą okazać się bardzo trudne do wykrycia oraz naprawy.

Czym jest stopa fundamentowa?

Stopy fundamentowe należą do grupy fundamentów bezpośrednich. Przenoszą i rozkładają siły skupione od pojedynczych słupów lub kolumn na grunt nośny. Możliwe jest ich zastosowanie również w przypadku posadawiania krótkich odcinków ścian czy kominów. Ten typ fundamentu stosuje się w sytuacji, gdy osiadania pod obiektem nie wykazują znacznego zróżnicowania. Przy osiowym występowaniu obciążeń stopy fundamentowe mają kształt kwadratu. Jeśli obciążenia przekazywane są z pewnym przesunięciem (mimośrodem), należy wykonać stopy fundamentowe w kształcie prostokąta.

Zbrojenie stopy fundamentowej

Podstawowe wytyczne dotyczące projektowania stóp żelbetowych wskazują, że wymiary zarówno podstawy fundamentu, jak i jego wysokości, powinny być wielokrotnością 5 cm (jest to związane z możliwościami wykonawczymi elementów żelbetowych). Wymiary stopy fundamentowej prostokątnej najlepiej dobrać w taki sposób, aby stosunek długości elementu do jego szerokości mieścił się w granicach 1,3–1,6. Wysokość tego elementu konstrukcyjnego zwykle wynosi 0,4–0,7 m. Zbrojenie stóp o stosunkowo niewielkich wymiarach stanowią siatki zbrojeniowe z prętów stalowych o średnicy 10–16 mm ułożonych w dole stopy. W przypadku znaczących wymiarów wskazane jest użycie prętów o średnicy 18–26 mm. Rozstaw prętów powinien być przyjęty przez konstruktora na podstawie obliczeń i zawarty w projekcie konstrukcyjnym. Zwykle wynosi on 10–20 cm. Nie zaleca się, aby był większy niż 25 cm. Ważne jest również odpowiednie dobranie wartości grubości otuliny. Zależy ona od klasy całej konstrukcji oraz od klasy środowiska, na którego działanie będzie narażony dany element.

Jak zrobić stopę fundamentową ‒ krok po kroku

Proces wykonywania stopy fundamentowej przebiega analogicznie jak dla każdego innego typu fundamentu bezpośredniego (ławy, płyty). Pierwszy krok stanowi wykonanie wykopów oraz szalunków (ziemnych, drewnianych lub systemowych). Warstwę wyrównawczo-podkładową pod stopy najczęściej stanowi beton podkładowy klasy C8/10 lub C10/12. Kolejny etap to ułożenie prętów zbrojeniowych zgodnie z wytycznymi zawartymi w projekcie wykonawczym. Przy słupach wykonywanych również w technologii monolitycznej konieczne jest wykonanie w stopie tzw. starterów dla odpowiedniego połączenia tych elementów konstrukcyjnych. Prawidłowe wykonanie czynności związanych z wykonaniem zbrojenia fundamentów jest weryfikowane przez kierownika budowy. W następnym kroku szalunek wypełniany jest mieszanką betonową. Ważną kwestią jest jej należyte odpowietrzenie z wykorzystaniem odpowiedniego wibratora pogrążalnego. Dla zabezpieczenia elementów przed działaniem wilgoci konieczna jest poprawnie wykonana izolacja stopy fundamentowej. Zwykle zabezpieczeniem jest hydroizolacja pozioma, która chroni przed podciąganiem kapilarnym wody z gruntu. Stanowi ją emulsja gruntująca naniesiona na wierzchnią powierzchnię stóp fundamentowych. Można także wykonać hydroizolację z wykorzystaniem specjalnej folii, mat lub papy termozgrzewalnej. Cena wykonania pojedynczej stopy fundamentowej zależy między innymi od jej wymiarów, ilości i rodzaju zbrojenia, klasy mieszanki betonowej.

Stopy fundamentowe prefabrykowane

W ofercie firm zajmujących się prefabrykacją elementów żelbetowych znaleźć można również prefabrykowane stopy fundamentowe. Zastosowanie ich znacznie przyspiesza proces budowy. Zawierają one specjalne akcesoria, które umożliwiają ich prawidłowe połączenie ze słupami. Prace na budowie sprowadzają się do odpowiedniego ułożenia elementu, wypełnienia mieszanką betonową otworów zalewowych oraz połączenia fundamentu ze słupem z wykorzystaniem wypuszczonych prętów zbrojenia lub specjalnych łączników gwintowanych w sposób systemowy. Istnieją również stopy fundamentowe kielichowe, w których przestrzeń pomiędzy słupem a fundamentem zalewana jest mieszanką zaprawy montażowej.

Projektowanie stopy fundamentowej

Dobór rodzaju elementów konstrukcyjnych, w tym fundamentów, leży w gestii konstruktora na etapie wykonywania projektu budowlanego obiektu. Przy projektowaniu stóp fundamentowych bierze on pod uwagę między innymi siły, jakie będą oddziaływać na te elementy, rodzaj gruntu i poziom zwierciadła wody gruntowej. Algorytm przeznaczony do tego rodzaju obliczeń zawiera wiele warunków, które muszą zostać spełnione i które wpływają na odpowiedni poziom nośności oraz użytkowalności elementu. Przy projektowaniu tego typu fundamentu bardzo ważną kwestią jest sprawdzenie warunku na przebicie stopy fundamentowej. Jest to konieczne dla prawidłowego dobrania rodzaju i ilości zbrojenia.