Ściany jednowarstwowe to szybki i stosunkowo niedrogi sposób wznoszenia budynków. Takie ściany składają się tylko z jednej warstwy elementów murowych, brak tu dodatkowej warstwy izolacyjnej i osłonowej.

Ściany jednowarstwowe są znane w budownictwie od dziesięcioleci. W porównaniu ze ścianami wielowarstwowymi charakteryzują się większą grubością i znacznie lepszą sztywnością.

Czym jest ściana jednowarstwowa?

Ściany jednowarstwowe to najprostsza metoda stawiania ścian budynków, do której używa się bloczków z wyselekcjonowanych materiałów. Producenci oferują kompletne systemy do budowy tego rodzaju ścian. Wszystkie elementy systemu (np. prefabrykowane nadproża, wieńce czy kształtki szalunkowe) pasują do siebie jak klocki, które wystarczy połączyć zaprawą. Ocieplenie ściany jednowarstwowej nie jest potrzebne - wystarczy otynkować gotową ścianę.

Z czego buduje się ściany jednowarstwowe?

Przy budowie ścian jednowarstwowych kluczową rolę odgrywają materiały, gdyż nie wszystkie z dostępnych na rynku bloczków i pustaków nadają się do budowania z wykorzystaniem tej technologii.

Ściana jednowarstwowa z betonu komórkowego (gazobetonu) ma najkorzystniejszy współczynnik przenikania ciepła U (jest to współczynnik przenikania ciepła,  parametr odnoszący się do izolacyjności termicznej przegród budynku, takich jak ściany, dachy, podłogi i posadzki). Ściana jednowarstwowa z betonu komórkowego cechuje się też szybkim montażem elementów. Gazobeton jest lekki, a bloczki mają dużą objętość, co ułatwia pracę na budowie. Użycie zaprawy jest konieczne tylko w poziomie. Ze względu na równą powierzchnię i precyzyjnie dopasowane gabaryty bloczków stosuje się murowanie na cienką spoinę. Grubość warstwy zaprawy, wynosząca zaledwie 1-3 mm, zapewnia utrzymanie poziomu izolacji cieplnej muru. Niestety, w porównaniu ze zwykłym betonem słabiej wypada wytrzymałość, izolacyjność akustyczna i mrozoodporność betonu komórkowego. Warto wspomnieć, że ściany jednowarstwowe standardowo powinny mieć większą grubość od ścian składających się z dwóch lub trzech warstw. Dzięki temu charakteryzują się znacznie lepszą sztywnością całej konstrukcji.

Innym materiałem do wznoszenia ścian jednowarstwowych jest ceramika poryzowana. Jej produkcja opiera się na dodaniu trocin do gliny, z której tworzone są pustaki. Drobne wióry powstające przy obróbce drewna spalają się i są zastępowane zamkniętymi porami powietrza. Taka kompozycja materiału pozwala nadać mu dobre parametry cieplne. Jeszcze wyższą termoizolacyjność można osiągnąć przy zastosowaniu pustaków z ceramiki poryzowanej wypełnionych wełną mineralną. Poziom izolacji tego materiału jest znacząco zwiększony przez wprowadzenie zmian w układzie szczelin. Dzięki temu zewnętrzne ściany jednowarstwowe wykonane z pustaków oferują podobną ciepłochronność jak tradycyjne mury z warstwą ocieplenia. Ceramika polaryzowana dorównuje klasycznym rozwiązaniom pod względem przepuszczalności pary i zdolności do magazynowania ciepła. Nowsze materiały mają jednak przewagę pod względem wygłuszenia dźwięków oraz wytrzymałości. Jeśli chodzi o samą budowę pustaków, to profil ich powierzchni czołowej umożliwia łączenie na wpust i wypust - dzięki temu wystarczy wypełnić zaprawą spoiny poziome, aby uzyskać stabilną konstrukcję. Pionowe spoiny wykonuje się z wykorzystaniem zaprawy ciepłochronnej. W przypadku, gdy ich dolna i górna powierzchnia jest szlifowana, można zdecydować się na zaprawę cienkowarstwową lub pianę montażową.

Kolejny materiał stosowany do budowy ścian jednowarstwowych to keramzytobeton, czyli lekki beton wzbogacony keramzytem. Lekkie kruszywo wypalane z gliny ilastej zastąpiło tradycyjnie stosowany ciężki żwir. Takie rozwiązanie pozwala uzyskać lepsze właściwości cieplne. Ściany jednowarstwowe z keramzytobetonu można budować wyłącznie z pustaków ze styropianowymi wkładkami - sam nie zapewnia wymaganej ciepłochronności ścian. Keramzytobeton zapewnia wysoką paroprzepuszczalność, tłumienie dźwięków, a także odporność na ogień i skrajnie niskie temperatury. Do budowy ścian oprócz regularnych pustaków potrzebne są także pustaki narożne oraz okołookienne, zwane także węgarkowymi. Do tworzenia nadproży żelbetowych wykorzystuje się formy do betonu w kształcie litery U.

Co jeszcze jest potrzebne do budowy ścian jednowarstwowych?

W zależności od typu materiału używa się różnych rodzajów zapraw. Do bloczków z gazobetonu potrzebna jest zaprawa cienkowarstwowa, zwana także klejową. Pustaki keramzytobetonowe i ceramiczne muruje się z wykorzystaniem zapraw ciepłochronnych zawierających styropian lub perlit. Do murowania pustaków ceramicznych o gładkich powierzchniach używa się piany montażowej lub zaprawy cienkowarstwowej. Oprócz zaprawy potrzebne są specjalne narzędzia - np. kielnie do nakładania zaprawy, piła z prowadnicą kątową pozwalającą na prawidłowe docięcie pustaków oraz tarniki ułatwiające ich szlifowanie.

Wady i zalety ścian jednowarstwowych

Pierwszą i najważniejszą zaletą ścian jednowarstwowych jest zwiększone tempo budowania w porównaniu ze wznoszeniem ścian wielowarstwowych. Wynika to z faktu, że przy stawianiu takiej ściany nie jest konieczny montaż warstwy ocieplenia. Co więcej, elementy do budowy ścian są duże, łatwe w obróbce i stosunkowo lekkie.

Jeśli chodzi o koszt budowy ściany jednowarstwowej, to w zależności od użytych materiałów może on być niższy niż w przypadku budowy ścian dwu- lub trójwarstwowych.

Warto pamiętać, że ściany jednowarstwowe wymagają niezwykłej staranności, którą zapewni tylko wykwalifikowana ekipa budowlana. Przy ich wznoszeniu występuje ryzyko powstania mostków termicznych, czyli miejsc, gdzie następuje zbyt duża utrata ciepła z budynku. Mogą one wystąpić w miejscach, gdzie stykają się materiały o różnej grubości. Wadą ścian jednowarstwowych są także słabsze parametry termiczne i akustyczne niż w przypadku konstrukcji warstwowych.