Każdy dom musi być posadowiony na fundamentach. Popularnym rodzajem tego elementu konstrukcyjnego jest płyta fundamentowa.

Konstruktor wykonuje projekt płyty fundamentowej w przypadku budowy przy skomplikowanych warunkach gruntowo-wodnych. Jest ona również niezbędna przy wznoszeniu budynków energooszczędnych i pasywnych. Stanowi znany i sprawdzony sposób na posadowienie obiektu.

Fundament płytowy – co to jest?

Płyta fundamentowa jest wylewaną na budowie płytą betonową. Jej zbrojenie stanowią najczęściej stalowe pręty. Istnieje również możliwość zastosowania zbrojenia rozproszonego. Uzyskanie odpowiedniego kształtu płyty, zgodnego z wytycznymi projektanta, jest możliwe z wykorzystaniem elementów szalunkowych. Płyta fundamentowa stanowi alternatywę dla ław fundamentowych oraz stóp fundamentowych. Różni się od nich przede wszystkim konieczną głębokością wykopu – przy tym rodzaju fundamentu jest on znacznie płytszy. Decyzję, czy dla danego przypadku lepiej zastosować fundament tradycyjny, czy płytę fundamentową, podejmuje projektant na etapie wykonywania projektu budowlanego.

Płyta fundamentowa – z jakich warstw jest zbudowana?

Grubość płyty fundamentowej zależy od wielu czynników. Projektanci zwykle dobierają przekrój o wysokości 18–35 cm (niezbędne są do tego szczegółowe obliczenia). Warstwę wyrównawczo-podkładową pod płytę często stanowi chudy beton grubości 10 cm. Żelbetowe obiekty płytowe zbroi się najczęściej w schemacie zbrojenia krzyżowego. Zbrojenie wykonuje się zazwyczaj z prętów stalowych żebrowanych. Konieczne jest ułożenie siatki zbrojeniowej na dole i górze płyty. Wylewany beton powinien mieć klasę nie niższą niż C16/20. W miejscach przewidzianych ścian i innych elementów konstrukcyjnych projektant uwzględnia konieczne dozbrojenie. Pręty w płycie układane są z zachowaniem wymaganej otuliny (odległości między krawędzią prętów a zewnętrzną krawędzią betonu), wynoszącej zazwyczaj od 3 do 5 cm.

Izolacja płyty fundamentowej

Płyta fundamentowa wykonywana przy budowie domu z piwnicą zagłębioną w gruncie powinna być zaizolowana przeciwwilgociowo oraz termicznie. Istnieją dwie opcje wykonania izolacji przeciwwilgociowej. Można zastosować technologię tzw. czarnej wanny, czyli wykonać grubowarstwową izolację bitumiczną pod zwykłym betonem na „chudziaku”, a następnie wywinąć ją na ściany. Druga opcja to nowsza technologia tzw. białej wanny, a więc zastosowanie odpowiedniej klasy betonu wodoszczelnego (najczęściej również odpornego na działanie cyklicznego zamrażania i rozmrażania) oraz odpowiedniego uszczelnienia systemowego. W przypadku domów niepodpiwniczonych często stosuje się tylko beton wodoszczelny bez izolacji przeciwwilgociowej. Stosując zwykły beton, izolację wykonuje się z użyciem folii, zgrzewanej papy lub specjalnych preparatów powłokowych.

Izolację termiczną płyty fundamentowej można wykonać pod jej właściwą konstrukcją na warstwie chudego betonu lub na jej zabetonowanej powierzchni. W obu przypadkach materiałem termoizolacyjnym może być polistyren ekstrudowany lub twardy styropian. Przy układaniu izolacji na gotowej płycie można zastosować styropian o mniejszej gęstości niż w przypadku izolacji podpłytowej.

Płyta fundamentowa grzewcza jest natomiast wyposażona w rury z ocynkiem, które są w niej zabetonowane. Przepływające przez nie ciepłe powietrze uniemożliwia wychłodzenie płyty. Rozwiązanie to pozwala ogrzać także inne pomieszczenia w budynku.

Zalety i wady płyt fundamentowych

Płyty fundamentowe mają wiele zalet. Przede wszystkim są idealnym rozwiązaniem w miejscach, gdzie występują grunty słabonośne oraz niejednorodne. Fundament tego typu może być wykonywany pod budynkami tworzonymi w różnych technologiach – murowanych, szkieletowych czy wykonywanych z bali. Wykonując taki fundament, zmniejsza się zakres niezbędnych do wykonania robót ziemnych i skraca się czas prac nad stanem zerowym obiektu. Sama technologia związana z szalowaniem elementu jest znacznie łatwiejsza niż w przypadku fundamentów tradycyjnych. Charakter pracy fundamentu płytowego sprawia, że cały obiekt budowlany osiada równomiernie, co jest pożądanym zjawiskiem.

Do wad związanych z zastosowaniem płyty fundamentowej należy zaliczyć konieczność dokładnego zaplanowania przebiegu wszelkiego rodzaju instalacji i elementów przyłączeniowych. Błędy w tym zakresie wiążą się ze skomplikowanym procesem kucia betonu. Wręcz niemożliwe jest także wykonanie piwnicy pod użytkowanym obiektem posadowionym na płycie fundamentowej. W przypadku występowania bardzo skomplikowanych warunków gruntowo-wodnych stopień skomplikowania prac przy wykonaniu fundamentu płytowego może wiązać się ze znaczącym wzrostem kosztów inwestycji. Beton potrzebny do wylania płyty musi pochodzić z węzła betoniarskiego, nie ma bowiem możliwości wykonania takiej ilości mieszanki z wykorzystaniem betoniarki.