Nadproża mają za zadanie przeniesienie ciężaru ściany znajdującej się nad otworem okiennym lub drzwiowym. Do najpopularniejszych elementów belkowych tego typu należą nadproża prefabrykowane typu L19.

Nadproża prefabrykowane żelbetowe znacznie przyspieszają postęp prac murowych na budowie. Ich użycie nie wymaga stosowania deskowania ani wykonywania przerwy technologicznej.

Do czego stosuje się nadproża?

Nadproże to część ściany zlokalizowana bezpośrednio nad otworem okiennym, drzwiowym lub przeznaczonym pod montaż bramy. Jego głównym zadaniem jest przeniesienie ciężaru ściany znajdującej się bezpośrednio nad nim, przez co musi charakteryzować się wysoką wytrzymałością. Do wykonywania nadproży najczęściej stosuje się beton zbrojony (żelbet), jednak na rynku budowlanym można znaleźć także nadproża ze stali, ceramiczne, a nawet drewniane.

Jakie są rodzaje nadproży?

Przy wznoszeniu ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi najczęściej stosuje się następujące rodzaje nadproży:

  • nadproża z betonu wylewanego na mokro - belki szalowane, zbrojone i wylewane bezpośrednio na placu budowy. Elementy te wymagają odpowiedniego zagęszczenia mieszanki. Nadproży monolitycznych nie można obciążać bezpośrednio po zabetonowaniu. Kolejny etap robót może zostać w tym przypadku rozpoczęty po upływie około 20 dni od wylania betonu;
  • nadproża prefabrykowane - elementy wytwarzane w profesjonalnych wytwórniach prefabrykatów, dostarczane na plac budowy w formie gotowej do wbudowania. Belki tego typu charakteryzują się znaczną uniwersalnością, a ich użycie nie wymaga stosowania przerw technologicznych. Nadproża prefabrykowane różnią się pod względem konstrukcji oraz kształtu. Do najpopularniejszych należą:
    • nadproża strunobetonowe - elementy wytwarzane z betonu wysokiej klasy oraz zbrojenia poddanego sprężaniu (naciąganiu). Ze względu na bardzo wysokie parametry nośności belki tego typu są stosowane w przypadku znacznych obciążeń. Wyróżnia je także wysoka cena;
    • nadproża typu L19 - elementy najczęściej wykorzystywane przy budowie domów jednorodzinnych. Belki te są wytrzymałe, a jednocześnie nie sprawiają trudności montażowych. Ten rodzaj prefabrykatów żelbetowych kształtem przypomina literę L. Ich wysokość wynosi 19 cm, a długość od 90 do 360 cm. Szerokość dolnej stopy to 9 cm. Elementy tego rodzaju zazwyczaj wytwarza się z mieszanki betonowej klasy C20/25. Nadproża L19 są droższe niż elementy monolityczne. Na rynku budowlanym istnieje kilka typów belek nadprożowych L19, różniących się przeznaczeniem użytkowym:
      • nadproża L19 z oznaczeniem S - belki przeznaczone do wzmacniania otworów w ścianach nieobciążonych stropem;
      • nadproża L19 z oznaczeniem D - belki do stosowania w ścianach działowych nad otworami drzwiowymi;
      • nadproża L19 z oznaczeniem N - belki do wzmacniania ścian obciążonych ciężarem stropu.

Jak wygląda montaż nadproży prefabrykowanych L19?

Jak wspomniano powyżej, nadproża prefabrykowane typu L19 mogą być stosowane do wzmacniania otworów zarówno w ścianach wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Pełne nadproże tego typu składa się z dwóch belek typu L stykających się stopkami dolnymi. Część monolityczna elementów jest wykonywana na budowie. Montaż belek wykonuje się w trakcie murowania ściany na wyrównanym i wypoziomowanym podłożu. Krańce belek należy instalować na warstwie zaprawy cementowej (poduszce cementowej o grubości około 2 cm). Długość nadproży powinna odpowiadać rozpiętości otworu powiększonej obustronnie o wymaganą szerokość podparcia (wielkość ta powinna być podana w projekcie lub w specyfikacji załączonej do wyrobu). Pusta przestrzeń pomiędzy elementami powinna zostać zazbrojona (jeśli takie zalecenia znajdują się w projekcie) i zabetonowana lub wypełniona samą mieszanką betonową. Do tego celu stosuje się beton klasy C 20/25. Jeśli szerokość otworów przekracza 2,10 m, a ściany, w których się znajdują, mają zostać obciążone stropami, konieczne jest zastosowanie podpór montażowych. Elementy podpierające trzeba w takim przypadku ustawić pod odpowiednimi uchwytami montażowymi. Po ustawieniu i zabetonowaniu nadproża można przejść do wykonywania pozostałej części muru. W kolejnym kroku należy wykonać strop i zabetonować wieniec.

Nadproża prefabrykowane - cena

Cena nadproży prefabrykowanych zależy w głównej mierze od ich rodzaju i rozpiętości. Koszt belek wykonywanych w zakładach prefabrykacji zazwyczaj jest wyższy niż elementów monolitycznych w całości tworzonych na placu budowy. Wśród nadproży prefabrykowanych najwyższe koszty generują elementy z betonu sprężonego. Nieco tańsze są belki typu L19. W przypadku budowy obiektów mieszkalnych inwestor i wykonawcy mają dość dużą dowolność w doborze nadproży ze względu na stosunkowo niewielkie wartości obciążeń.