Murłata to drewniana belka dachowa, którą układa się równolegle na murze budynku. Jej główną funkcją jest przeniesienie obciążenia z więźby dachowej (szkieletu dachu) na ściany. Jedną z najważniejszych czynności, jaką należy wykonać podczas konstruowania dachu jest mocowanie krokwi do murłaty. Nie mniej ważna jest również zabudowa, izolacja oraz ocieplenie murłaty.

Sposoby na połączenie krokwi z murłatą

We współczesnym ciesielstwie istnieje wiele metod na mocowanie krokwi do murłaty. Jednym z najpopularniejszych i najprostszych rozwiązań jest zacios, który zastąpił wcześniejsze połączenia – zamek galicyjski oraz kurpiowski. Jest to dużo bardziej skuteczna i mniej czasochłonna technika, która zapewnia solidne połączenie murłaty. Polega na wykonaniu nacięcia w krokwi na głębokości mniejszej niż jedna trzecia wysokości jej przekroju. Elementy należy ze sobą połączyć za pomocą wkrętów lub gwoździ konstrukcyjnych.

Choć zacios jest najczęściej stosowaną metodą, warto również wiedzieć, jak połączyć krokwie z murłatą za pomocą zamku kurpiowskiego. W murłacie należy wykonać dwa trójkątne nacięcia, natomiast w krokwi – trapezowe. Jeśli dobrze dopasujemy zamek, nie ma potrzeby stosowania elementów łączących, ponieważ przy dużej powierzchni stykowej możliwe jest przeniesienie obciążeń. Ten typ połączenia murłaty z krokwią praktycznie przeszedł do lamusa, ponieważ jest dość trudny do wykonania. Jego uproszczoną formą jest zamek galicyjski, w którym nie stosuje się trójkątnego wrębu, ponieważ został on zastąpiony zwykłym ścięciem. W tym przypadku również nie ma konieczności używania łączników.

Poza stosowanymi technikami na połączenie krokwi z murłatą, bardzo ważne są rodzaje elementów łączących. Tutaj również mamy szeroki wybór, ponieważ możemy skorzystać zarówno z gwoździ i wkrętów krokwiowych, jak również ze złączy ciesielskich oraz kątowników, które są najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem. Wynika to głównie z dobrej nośności na rozpór i poderwanie, która jest dużo większa niż w przypadku mocowania krokwi z murłatą za pomocą gwoździ. Jeśli dach jest podatny na podrywanie, zaleca się zastosowanie złączy płatwiowo-krokwiowych, które świetnie się sprawdzają w sytuacjach, gdy głównym obciążeniem jest siła podrywająca połać. Oczywiście zdarzają się również nietypowe konstrukcje, które wymagają wykorzystania mniej popularnych łączników, takich jak: kątowniki Knaga oraz stalowe dwuteowniki.

Dach bez murłaty – czy to jest problem i jak sobie z nim poradzić?

Pomimo że murłata jest jednym z najważniejszych elementów konstrukcyjnych dachów, to istnieją również budynki, które nie są wzmacniane murłatą. Zdarza się to czasami w konstrukcjach starego typu, które jednak można odnowić i podeprzeć brakującymi belkami. Niestety wymaga to dodatkowej pracy i wiedzy, ale nie jest to niewykonalne. Można to zrobić stawiając zupełnie nowy szkielet lub poprzez mocowanie krokwi do wieńca, na przykład za pomocą metalowych kątowników. Niektórzy fachowcy będą także zdania, że dach bez murłaty wcale nie decyduje o jego solidności. W takim przypadku najważniejsza jest dobrze skonstruowana więźba, na której oparty będzie cały dach. Należy go wtedy odpowiednio przymocować do wieńca, najlepiej z użyciem kątowników ciesielskich oraz stalowych kotew rozporowych. Można także wklejać śruby lub wiercić przez krokwie.

Dlaczego ocieplenie murłaty jest ważne?

Ocieplenie murłaty zapobiega wydostawaniu się ciepła na zewnątrz. Jest to najbardziej dotkliwe dla domowników, którzy zamieszkują pomieszczenia na poddaszu. Dlatego warto pomyśleć o odpowiednim zabezpieczeniu i dowiedzieć się, jak powinna przebiegać prawidłowa izolacja murłaty. Najszybszym rozwiązaniem jest ułożenie wełny mineralnej od zewnątrz. Jest to związane jedynie z doklejeniem jej pasów przyciętych w taki sposób, aby ich koniec znajdował się na poziomie górnej powierzchni murłaty. Dużo trudniejszym zadaniem jest ocieplenie murłaty od wewnątrz. Wymaga to wycięcia wzdłuż murłaty obudowy z płyt kartonowo-gipsowych oraz usunięcia warstwy do wstępnego krycia. Następnym krokiem jest wypełnienie wełną mineralną, ocieplenie oraz osłonięcie od zewnątrz membraną dachową. Należy również pamiętać o izolacji przeciwwilgociowej, która polega na odseparowaniu murłaty od wieńca. Tutaj znakomicie się sprawdzi papa lub folia pod murłatę, która zapewni skuteczną ochronę przed wilgocią.