Ława fundamentowa stosowana jest w budownictwie od dawna. Ławy fundamentowe, zbrojone, zapewniają wysoką wytrzymałość całej konstrukcji i bezpiecznie przenoszą ciężar budynków ze ścian fundamentowych na grunt. W zakresie ławy fundamentowej wymiary uzależnione są zresztą właśnie od zbrojenia. Ławy fundamentowe bez zbrojenia powinny być większe, aby zapewniać nośność i bezpieczeństwo.

Bez względu na to, czy budujemy ławę fundamentową pod garaż czy dom jednorodzinny, powinniśmy wykorzystać do budowy wysokiej jakości materiały. Dotyczy to przede wszystkim odpowiedniej klasy betonu do wykonania ław fundamentowych. Zastanawiając się, czy wybrać ławę, czy płytę fundamentową, warto poznać różnice pomiędzy nimi.

Ława fundamentowa – definicja i sposób działania

Ława fundamentowa to element konstrukcyjny budynku, który ma za zadanie zapewniać odpowiednie przenoszenie ciężaru budynku na grunt. Ława fundamentowa (definicja słownikowa) to z kolei najniższa część fundamentu, na której opiera się budynek. Wyróżniamy trzy główne rodzaje fundamentów takie, jak stopa, płyta czy ława fundamentowa. Aby bardziej zobrazować sobie, co to jest ława fundamentowa, warto poznać jej kształt i przekrój.

Po wyrównaniu terenu pod konstrukcję przystępujemy do budowy fundamentu. Decydując się na płytę fundamentową, fachowcy tworzą samodzielną konstrukcję, zajmującą cały obszar pod przyszłym budynkiem. Inaczej jest w przypadku ławy fundamentowej – przekrój jej przypomina wydłużoną łyżwę, na której opierają się ściany fundamentowe budynku. Omawiany typ fundamentu stosowany jest w budownictwie od dawna. Ławy fundamentowe stanowią rodzaj podpory murów budynku i płaszczyznę pośrednią pomiędzy nimi, a gruntem, na który równomiernie przenoszone jest obciążenie.

Pod względem sposobu konstrukcji i zastosowania możemy wyróżnić wiele rodzajów ław fundamentowych. Najprostszym rozwiązaniem są szczupłe i małe ławy fundamentowe pod garaż lub inne budynki, niewymagające przenoszenia na grunt dużego obciążenia. Charakterystyczną odmianą jest ława fundamentowa schodkowa, jak nazwa wskazuje, w kształcie skośnych schodków, która stosowana przy terenach ze znaczącym spadkiem.

Sposób budowy ławy fundamentowej

Przed budową ławy fundamentowej projekt powinien przewidywać materiały potrzebne do wykorzystania i sposób wykonania. Pierwszy etap realizacji ławy fundamentowej obejmuje wykonanie warstwy wyrównująco - podkładowej tzw. chudego betonu. Kiedyś do budowy ław wykorzystywanokorzystano również z  kamieniań i cegiełły, ale w nowoczesnym budownictwie stosuje się najczęściej beton klasy minimum C12/15. Istnieją dwie metody realizowania ławy: z deskowaniem lub bez deskowania. Pierwszy sposób umożliwia bardziej precyzyjne przygotowanie fundamentów i łatwiejsze wyrównywanie wierzchniej warstwy betonu. Przy wykonywaniu ławy bezpośrednio na gruncie, przed ułożeniem warstwy betonu powszechnie praktykuje się wyłożenie jeszcze pustej ławy folią hydroizolacyjną, aby zabezpieczyć przyszły fundament od wilgoci gruntu.

Istotnym elementem budowy jest zbrojenie ławy fundamentowej. Zbrojenie wykonywane jest z prętów stalowych, gładkich lub żebrowanych. Podstawowym zadaniem zbrojenia jest zwiększenie wytrzymałości na rozciąganie całego elementu konstrukcyjnego. Przy ławie fundamentowej stosowane są najczęściej pręty o średnicy 12 lub 16 cmm. Ważne jest również aby zastosować zbrojenie poprzeczne - strzemiona, które zapewnią zbrojeniu dodatkową sztywność i wzmocnią element. Nie należy się przejmować, jeśli z otrzymamy z hurtowni pręty pokryte lekką warstwą rdzy. To naturalny proces, który szybko występuje i nie świadczy o gorszej jakości prętów. W praktyce takie pręty są nawet pożądane, ponieważ beton ma lepsze zdolności trwałego łączenia się z delikatnie skorodowaną stalą niż z całkowicie gładką.

Materiały potrzebne do budowy ławy fundamentowej:

  1. Cement z piaskiem i wodą, z których uzyskuje się tzw. chudy beton
  2. Folia przeciwwilgociowa lub deski szalunkowe do deskowania
  3. Beton (minimum klasy C12/15)
  4. Stal zbrojeniowa
  5. Drut wiązałkowy do wiązania prętów

Ława fundamentowa – obliczenia

Przystępując do stawiania fundamentów, konieczne jest odpowiednie przygotowanie. Pamiętajmy, że fundamenty to prawdopodobnie najważniejsza część budynku, a wpływ niewłaściwie umocowanych w gruncie fundamentów może być druzgocący dla naszego komfortu w przyszłości (odchylenia, pęknięcia w ścianach itp.).

W zakresie ław fundamentowych wymiary powinny wynosić nie więcej niż 30-40 cm szerokości60-80 cm wysokości. Ławy fundamentowe bez prętów zbrojeniowych powinny być nawet dwukrotnie grubsze, aby zapewnić większą wytrzymałość konstrukcji.

Jeśli zastanawiamy się, czy zastosować ławę fundamentalną, czy płytę fundamentalną, to powinniśmy również pamiętać o dużych różnicach w zakresie głębokości osadzenia fundamentów. O ile płytę możemy posadowić na głębokości zaledwie 50 cm (minimalna wartość), o tyle ława fundamentowa musi być posadowiona głębiej w ziemi. Posadowienie ławy fundamentowej powinno przekraczać granicę przemarzania terenu na danej lokalizacji. W Polsce ta granica przebiega pomiędzy 0,8 a 1,2 metra w zależności od konkretnego terenu i regionu.