Krokwie dachowe należą do podstawowych elementów konstrukcyjnych drewnianych więźb dachowych. Belki tego typu z reguły mają przekrój poprzeczny o wymiarach 7×14 cm, 8×16 cm lub 10×20 cm.

Krokwie drewniane muszą cechować się odpowiednimi parametrami wytrzymałościowymi założonymi w opracowaniu projektowym. Cena surowca zależy w głównej mierze od gatunku, klasy i jakości drewna. Na koszty wpływa także sposób sezonowania elementów.

Czym jest krokiew?

Krokiew jest jednym z podstawowych elementów konstrukcyjnych więźby dachowej. Belka tego typu jest układana pod skosem. Pary krokwi łączą się ze sobą wzdłuż linii nazywanej kalenicą dachu. Przekrój poprzeczny belek krokwiowych ma kształt prostokąta o stosunku boków zbliżonym do 1:2. Najbardziej typowe wymiary krokwi wynoszą 7×14 cm, 8×16 cm oraz 10×20 cm. Krokwie dachowe od dołu wspierają się na murłacie lub oczepie. Na belkach tych umieszcza się zazwyczaj łaty, a na nich kontrłaty. W przypadku znacznych rozpiętości krokwi w jednej trzeciej ich rozpiętości od góry umieszcza się wzmocnienie w postaci poziomej pojedynczej jętki lub kilku jętek o różnej długości.

Jakie są rodzaje krokwi?

W układzie typowej drewnianej więźby dachowej można wyróżnić następujące rodzaje krokwi:

  • krokiew główna - belka tworząca ramiona wiązara ciesielskiego;
  • krokiew czołowa - zasadniczy element podpierający krótsze płaszczyzny w układach wielopołaciowych;
  • krokiew koszowa - element podpierający linię koszową na dachu wielospadowym;
  • krokiew narożna - belka podtrzymująca kalenicę pośrednią (narożną) na więźbie wielospadowej;
  • krokiew kulawkowa - element dachu wielopołaciowego wsparty na krokwiach koszowych lub narożnych o mniejszej długości.

Jakie drewno stosuje się do wykonywania krokwi dachowych?

Do wykonywania elementów konstrukcyjnych więźb dachowych, w tym krokwi, zaleca się stosowanie drewna iglastego. Wśród odmian tego typu najbardziej wskazane są sosna lub świerk, a niekiedy modrzew i jodła. Drewno świerkowe cechuje się mniejszą liczbą sęków w odniesieniu do elementów wykonanych z sosny oraz ma lepsze parametry trwałościowe. Modrzew to surowiec charakteryzujący się wyższą ceną w porównaniu do wyrobów na bazie sosny i świerku, ale twardszy i bardziej wytrzymały. Z wykonawczego punktu widzenia drewno modrzewiowe sprawia większe trudności w procesie obróbki, jednak wykazuje lepszą odporność na inwazje szkodników i zagrzybienie. Elementy jodłowe z reguły są najbardziej popularne na terenach okołogórskich. Wizualnie drewno jodłowe jest bardzo podobne do świerkowego. Surowce te różnią się jednak ciężarem oraz wytrzymałością. Pod tym względem lepszymi parametrami cechuje się świerk. Warto także pamiętać, że elementy jodłowe sprawiają większe trudności podczas impregnacji.

Krokwie dachowe najczęściej są nabywane w formie tarcicy obrzynanej, która jest poddawana procesowi suszenia w warunkach powietrznych. Wytrzymałość na zginanie belek krokwiowych z reguły zawiera się w zakresie od 18 MPa do 40 MPa, co odpowiada normowym klasom wytrzymałościowym oznaczanym jako C18 do C40. Podczas realizacji zakupu elementów drewnianych na więźbę dachową najlepiej wybierać elementy o klasie wytrzymałości od C24 do C27 (dla takich parametrów najczęściej są prowadzone obliczenia konstrukcyjne). Surowiec najwyższej jakości ma formę tarcicy struganej poddanej suszeniu komorowemu. Obróbka termiczna w takich warunkach umożliwia pozyskanie elementów konstrukcyjnych o niskiej wilgotności (poniżej 12%), co zapewnia lepszą stabilność wymiarową belek po wbudowaniu.

Na cenę krokwi dachowych wpływają wymienione wcześniej czynniki. Koszty są determinowane między innymi przez gatunek drewna, klasę wytrzymałości, jakości, wilgotność oraz sposób obróbki. Planując zakup surowca na więźbę dachową, nie warto jednak oszczędzać, ponieważ zakup drewna o zbyt niskiej jakości może skutkować awarią lub nawet katastrofą budowlaną. Podczas planowania robót dekarskich należy wystrzegać się także elementów niesezonowanych (bezpośrednio po ścięciu), które po wbudowaniu z pewnością będą zmieniać swoje parametry geometryczne i wilgotnościowe.

Jak prawidłowo wykonać połączenie krokwi z murłatą?

Krokwie na dach są jednymi z najważniejszych elementów konstrukcyjnych drewnianych więźb dachowych. Belki te przenoszą ciężar pokrycia dachu, zalegającego śniegu, a także parcie i ssanie podmuchów wiatru. Połączenie pary krokwi w linii kalenicy z reguły jest realizowane poprzez nakładkę lub zamocowanie do belki kalenicowej. Dolne krawędzie belek krokwiowych mocuje się z kolei do murłat, czyli belek opartych na ściankach kolankowych lub stropie najwyższej kondygnacji. Prawidłowe wykonanie połączenia krokwi z murłatą determinuje stabilność całego układu konstrukcyjnego. Do najczęściej stosowanego sposobu zespolenia belek ukośnych z krawędziakiem murowym należy wykonanie odpowiedniego zaciosu.