Pod względem konstrukcji dachy dzielą się na płaskie oraz więźby dachowe wielospadowe. Kształt konstrukcji wieńczącej budynek wpływa z kolei na rodzaj pokrycia dachu, jaki można na nim zamontować.

Rodzaj konstrukcji dachu dla danego budynku jest określany przez projektanta w projekcie budowlanym. Ta część budynku ma istotne znaczenie nie tylko ze względu na zewnętrzny wygląd obiektu. Typ dachu decyduje także o możliwości zagospodarowania poddasza na cele użytkowe.

Dachy płaskie

Dach płaski jest inaczej określany mianem stropodachu. W jego konstrukcji można wyróżnić żelbetową płytę nośną, izolację termiczną zabezpieczającą przed stratami ciepła z pomieszczeń znajdujących się bezpośrednio pod najwyższym stropem oraz pokrycie dachowe będące jednocześnie ochroną przed wodą i zawilgoceniem. Wielkość przestrzeni wentylacyjnej w dachu płaskim określa, czy jest to stropodach niewentylowany (poszczególne warstwy stykają się ze sobą) czy wentylowany (termoizolacja jest oddzielona od poszycia). Warto wiedzieć, że bez względu na rodzaj stropodachy nigdy nie są całkowicie płaskie. W każdym przypadku konstrukcja dachu płaskiego musi posiadać minimalny spadek (nie mniej niż 5°) w celu odprowadzania wody do systemu odwadniającego połać.

Więźby dachowe skośne – rodzaje

Typowe drewniane konstrukcje dachowe dzielą się na następujące rodzaje:

  • dach jednospadowy – inaczej określany jako pulpitowy, którego konstrukcja składa się z jednej połaci, jednej kalenicy i równoległego do niej jednego okapu. Tylna ściana budynku stanowi pulpit, a boczne są szczytami. Więźba tego rodzaju jest stosowana zazwyczaj na budynkach gospodarczych oraz długich i wąskich obiektach budowlanych;
  • dach dwuspadowy – konstrukcja składająca się z dwóch połaci, dwóch okapów i jednej kalenicy oraz dwóch ścian szczytowych prostopadłych do niej. Dach tego typu może znajdować się zarówno nad poddaszem o charakterze użytkowym, jak i nieużytkowym. W pierwszym przypadku należy pamiętać o pozostawieniu szczeliny wentylacyjnej pomiędzy materiałem izolacyjnym a pokryciem połaci. Kąt nachylenia więźb dwuspadowych zazwyczaj wynosi w zakresie od 35° do 45° (większy spadek jest wykonywany w strefach klimatycznych o silnym obciążeniu śniegiem);
  • dach czterospadowy – więźba składająca się z czterech połaci (dwóch w kształcie trapezu i dwóch trójkątnych) inaczej nazywana dachem kopertowym. Pod konstrukcją czterospadową może być usytuowane poddasze nieużytkowe lub użytkowe (w takiej sytuacji w pomieszczeniach mieszkalnych występuje więcej skosów niż w przypadku dachów dwupołaciowych);
  • dach wielospadowy – konstrukcja będąca połączeniem dwóch różnych typów więźb dachowych, której cechą charakterystyczną jest występowanie krzyżujących się płaszczyzn połaciowych o odmiennym ukształtowaniu. Wykonanie tego typu konstrukcji nie należy do prostych, a każdy projekt wymaga bardzo indywidualnego podejścia. Dachy wielospadowe zazwyczaj wieńczą budynki o dużej powierzchni z pomieszczeniami o charakterze użytkowym na najwyższej kondygnacji;
  • dach mansardowy – więźba dwukondygnacyjna o konstrukcji łamanej dwu- lub czterospadowej. Dach mansardowy najczęściej znajduje się nad poddaszem użytkowym, ponieważ ze względu na ograniczoną liczbę niskich stref umożliwia niemal pełne wykorzystanie przestrzeni pod więźbą. Konstrukcje tego rodzaju dzielą się na dwa typy – francuski (z nachyleniem dolnej części pod kątem 60°, a górnej około 30°) oraz polski (z takimi samymi kątami nachylenia obu pięter dachu).

Rodzaje pokrycia dachu w zależności od konstrukcji połaci

Wybór materiału na poszycie dachu w nowych budynkach najczęściej zależy od inwestora, gdyż poszczególne rodzaje generują różne koszty. Na tej podstawie projektant dobiera odpowiedni rodzaj więźby, ponieważ typ pokrycia możliwy do zastosowania na konkretnym dachu zależy w dużej mierze od jego układu i kąta nachylenia:

  • dachówka ceramiczna – materiał przeznaczony na dachy spadziste o kącie nachylenia przekraczającym 15°;
  • dachówka betonowa – poszycie na dachy o spadku większym niż 15° (optymalny kąt nachylenia to 22°–60°);
  • blachodachówka – materiał możliwy do zastosowania na połaciach nachylonych przynajmniej 9° do poziomu;
  • papa bitumiczna – poszycie na dachy płaskie zapewniające szczelność konstrukcji;
  • gonty bitumiczne – nowoczesna forma tradycyjnych gontów przeznaczona do montażu na pełnym deskowaniu na dachach o małym i dużym nachyleniu;
  • blacha falista – materiał przeznaczony do pokrywania więźb nachylonych przynajmniej 9° do poziomu;
  • blacha płaska – materiał do mocowania na pełnym deskowaniu cechujący się bardzo dużą lekkością w porównaniu do innych rodzajów pokryć;
  • gont drewniany – naturalny materiał do wykonywania poszycia na dachach nawet o skomplikowanym układzie.