Ryzyko trafienia pioruna w dom teoretycznie jest niewielkie, jednak zmieniający się klimat i niebezpieczne zjawiska pogodowe sprawiają, że coraz więcej właścicieli domów jednorodzinnych decyduje się na montaż instalacji odgromowej. Dowiedz się, co zapewnia instalacja odgromowa, jaki jest jej koszt i z jakich elementów się składa.

Właściwie dobrana i profesjonalnie zamontowana instalacja odgromowa ochroni budynek przed uszkodzeniem, pożarem, awarią instalacji elektrycznej i zniszczeniem urządzeń elektrycznych wywołanych przez wyładowania atmosferyczne.

Czy instalacja odgromowa to konieczność?

Instalacja odgromowa ma za zadanie przechwycenie energii wyładowania atmosferycznego, czyli pioruna, i odprowadzenie jej do gruntu. Warto wiedzieć, że taka instalacja nie zabezpieczy domu przed samym uderzeniem pioruna, ale ochroni go przed skutkami wyładowań atmosferycznych, takimi jak duże zniszczenia konstrukcji budynku i urządzeń elektrycznych, a nawet pożar. W polskim klimacie burze rzadko bywają groźne, występują zazwyczaj wiosną i jesienią, i można by sądzić, że prawdopodobieństwo uderzenia pioruna jest niewielkie. Zwłaszcza że powszechnie uważa się, że piorun uderza w najwyższy punkt w okolicy, więc jeśli wokół domu rosną drzewa lub stoją wysokie budynki, nie warto się przed nim zabezpieczać. Trzeba wiedzieć, że klimat jednak się zmienia, wyładowania atmosferyczne podczas burz mogą być coraz groźniejsze w skutkach i mimo że prawo budowlane tego nie wymaga, warto w instalację odgromową zainwestować i podczas burz spać spokojnie. Instalacja odgromowa według prawa budowlanego jest koniecznością jedynie w budynkach o wysokości powyżej 15 m i powierzchni większej niż 500 m2. Należy ją również zastosować, jeśli budynek został zbudowany z materiałów łatwopalnych lub stoi na terenie szczególnie narażonym na wyładowania atmosferyczne, czyli np. na wzgórzu. Koszt instalacji odgromowej zależy od wielkości budynku, poziomu skomplikowania konstrukcji dachowej, typu instalacji oraz od rodzaju zastosowanych materiałów. Szacunkowy koszt instalacji odgromowej wraz z montażem może wynieść około 2500–6000 zł. Nie jest to duża cena za ochronę przed niekorzystnym działaniem zjawisk pogodowych.

Instalacja odgromowa – elementy

Schemat instalacji odgromowej powinien zaprojektować fachowiec z odpowiednimi uprawnieniami. Polega to na właściwym dobraniu i rozmieszczeniu poszczególnych elementów instalacji. W jej skład wchodzą zwody, przewody uziemiające i odprowadzające oraz uziom. Umieszczane na dachu i ścianie budynku zwody przejmują bezpośrednio uderzenia pioruna. Mogą być elementami konstrukcyjnymi dachu, takimi jak wywietrzniki, anteny, zbrojenia żelbetowe, lub specjalnie w celu odgromienia zamontowanymi prętami ze stali nierdzewnej, ocynkowanej lub miedzi. Zwody łączy się z pozostałymi częściami instalacji odgromowej przy pomocy przewodów odprowadzających. Dzięki przewodom odprowadzającym i uziemiającym wyładowania atmosferyczne przechwycone przez zwody są odprowadzane bezpośrednio do uziomu. Uziom, czyli metalowe elementy umieszczone w ziemi, odprowadza energię z wyładowania atmosferycznego do gruntu, tym samym zabezpieczając przed szkodliwym działaniem pioruna dom, mienie i ludzi. Uziom może być fundamentowy lub otokowy. W pierwszym przypadku uziemieniem jest zbrojony fundament połączony z przewodami uziemiającymi i odprowadzającymi. Natomiast uziom otokowy to bednarka, czyli metalowa taśma, tworząca zamkniętą pętlę, zakopana w ziemi na co najmniej 0,5 m i otaczająca budynek.

Typy instalacji odgromowej

Instalacja odgromowa domu jednorodzinnego może być typu pasywnego lub aktywnego. Pasywna instalacja to rozwiązanie tradycyjne, stosowane od lat i jako jedyne dopuszczone przez prawo budowlane. Polega na zastosowaniu zwodów niskich poziomych i pokryciu przewodami odprowadzającymi znacznej części dachu. Wszystkie elementy metalowe dachu i ściany są ze sobą połączone. Z każdej strony budynku opuszczone są przewody uziemiające, prowadzące do uziomu, zazwyczaj otokowego. Natomiast skuteczności aktywnego rodzaju instalacji odgromowej nie dowiedziono, dlatego w budynkach, w których prawo budowlane nakazuje montaż instalacji odgromowej, nie można tego typu instalacji stosować. Jednak ma ona pewną zaletę – energia z wyładowania atmosferycznego ma krótszą drogę do uziemienia. Instalacja odgromowa typu aktywnego polega na montażu zwodów wysokich pionowych, które przechwytują prąd na piorunochron, a następnie odprowadzają go zaledwie jednym przewodem do ziemi.