Fundamenty pośrednie najczęściej mają formę pali, studni lub kesonów. Rodzaj posadowienia pośredniego powinien zostać określony przez konstruktora na podstawie badań i obliczeń.

Fundament pośredni jest niezbędny w przypadku zalegania pod budynkiem gruntów osłabionych o niewielkiej nośności. Ten typ posadowienia to także sposób na wzmocnienie osłabionych fundamentów bezpośrednich.

Czym jest fundament pośredni?

Fundament jest elementem konstrukcyjnym przekazującym obciążenia wywierane przez obiekt budowlany na podłoże. W przypadku budownictwa jednorodzinnego zazwyczaj wykonuje się posadowienie za pomocą fundamentów bezpośrednich (ław, stóp lub płyt). Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy wymagane jest wykonanie posadowienia pośredniego (głębokiego), w którym obciążenie jest przekazywane do głębiej usytuowanych warstw nośnych.

W jakich sytuacjach stosuje się fundamenty pośrednie?

Fundamenty pośrednie są zwykle stosowane wtedy, gdy grunt zalegający bezpośrednio pod budynkiem nie ma wystarczającej nośności, jest odkształcony lub zbyt mało stabilny. Sytuacja tego typu zdarza się, gdy planowany budynek ma zostać posadowiony na skarpie, zboczu, uskoku lub gruncie nasypowym. Fundamentowanie pośrednie jest stosowane także w sytuacji, gdy istniejący fundament uległ osłabieniu np. po wystąpieniu powodzi.

Zgodnie z zapisami prawa budowlanego konstrukcja fundamentu może być jedną z zasadniczych części składowych danego obiektu budowlanego, z którym tworzy całość o znaczeniu techniczno-użytkowym, lub samodzielnym obiektem budowlanym sklasyfikowanym jako budowla (np. w formie odrębnego fundamentu pod maszynę).

Jakie są rodzaje fundamentów pośrednich?

Fundamenty pośrednie dzielą się na trzy podstawowe rodzaje:

  • fundamenty pośrednie podparte - konstrukcje o znacznej głębokości stykające się bezpośrednio z podłożem nośnym i przekazujące na nie obciążenia:
    • pale - konstrukcje przekazujące obciążenia poprzez stopę pala;
    • kesony - otwarte studnie wykonane z betonu zbrojonego lub stali. Ciężar konstrukcji powoduje zruszenie gruntu i zsypanie go do jej wnętrza. Stopniowe wybieranie urobku umożliwia pogrążenie kesonu do wymaganej głębokości. Po osiągnięciu docelowej rzędnej konstrukcja zostaje zabetonowana, a na niej wykonuje się typowy fundament pod wyżej położone elementy konstrukcyjne. Elementy tego rodzaju zazwyczaj wykonuje się poniżej poziomu wody;
    • studnie - konstrukcje opuszczane w kształcie prostopadłościanu lub cylindra zakończone tzw. nożem. Bryła o takiej formie ma możliwość stopniowego wypierania gruntu spod swojej podstawy, a tym samym zagłębiania się w strukturę podłoża. Po osiągnięciu projektowanego poziomu na spodzie studni wykonuje się korek z żelbetu, który pełni funkcję płyty dennej. W kolejnym kroku wnętrze konstrukcji wypełnia się mieszanką betonową, kruszywem (piaskiem lub żwirem) albo gruzem, a następnie tworzy się płytę górną (wieńczącą);
    • ściany szczelinowe - konstrukcje z betonu lub żelbetu wykonywane w szczelinie wykonanej w podłożu gruntowym. Podczas realizacji ściany za stateczność ścian (skarp) szczeliny drążonej w gruncie odpowiada zawiesina bentonitowa. Konstrukcje szczelinowe fundamentowe są wykonywane odcinkowo. Długość pojedynczej sekcji ściany wynosi zazwyczaj od 5 do 7 m. Wraz ze wzrostem długości odcinków zwiększa się prawdopodobieństwo zarwania gruntu lub deformacji betonu;
  • fundamenty pośrednie zawieszone - posadowienie zazwyczaj realizowane poprzez pale. Konstrukcje zawieszone różnią się od podpartych sposobem przekazywania obciążenia na grunt nośny. W tym przypadku siły są przenoszone poprzez tarcie na pobocznicy (powierzchni bocznej) pala;
  • fundamenty pośrednie normalne - konstrukcje łączące cechy fundamentów pośrednich podpartych i zawieszonych. Elementy posadowienia tego typu przenoszą obciążenia z obiektu budowlanego na podłoże nośne zarówno poprzez podstawę, jak i pobocznicę. Konstrukcje normalne zazwyczaj mają formę pali.

Na czym polega posadowienie budynku na palach fundamentowych?

Fundamenty pośrednie w formie pali są jednym z najczęściej stosowanych rozwiązań w przypadku braku możliwości wykonania posadowienia bezpośredniego. Pale fundamentowe zazwyczaj wykonuje się z betonu, betonu zbrojonego (żelbetu), stali lub drewna. Elementy palowe różnią się także sposobem pogrążania, które może być realizowane między innymi poprzez wbijanie, wiercenie, wibrowanie oraz wciskanie. Parametry pali (długość, średnica trzonu, średnica podstawy) zależą w głównej mierze od zakładanych obciążeń oraz parametrów gruntu. Po zagłębieniu elementów palowych oraz przeprowadzeniu badań kontrolnych określających ich rzeczywistą nośność i jakość wykonania (próby obciążeń statycznych i dynamicznych) na powierzchni pali wykonuje się bezpośrednie elementy posadowienia.