Dach jednospadowy to konstrukcja wieńcząca zarówno domy, jak i budynki o charakterze gospodarczym. Pod więźbą jednopołaciową może znajdować się poddasze nieużytkowe lub użytkowe, dzięki czemu dom z jednospadowym dachem może być w pełni funkcjonalny.

Dach jednospadowy jest inaczej określany mianem pulpitowego. Połacie tego typu cechują się łatwością i szybkością wykonania oraz niższymi kosztami w odniesieniu do więźb wielospadowych. Krokwiowa, płatwiowa lub wieszarowa konstrukcja dachu jednospadowego może mieć różną formę zależną w głównej mierze od kąta nachylenia.

Charakterystyka dachu jednospadowego

Dachy jednospadowe stanowią proste, a zarazem stosunkowo tanie konstrukcje przekrywające budynki. Więźby tego typu nie są skomplikowane w wykonaniu i zapewniają efektywne odprowadzanie wody opadowej z połaci (w odróżnieniu od dachów płaskich, które często wyposaża się w specjalne systemy odwadniające). W minionych latach dachy pulpitowe najczęściej były wykonywane na garażach i budynkach o charakterze gospodarczym. Aktualnie są coraz bardziej popularnym sposobem na podkreślenie nowoczesnej formy domów jednorodzinnych. Konstrukcja dachu jednopulpitowego ułatwia także montaż paneli fotowoltaicznych i instalacji solarnych coraz częściej wykorzystywanych w budownictwie energooszczędnym. Więźba jednospadowa umożliwia usytuowanie budynku blisko granicy posesji, ponieważ w naturalny sposób kieruje spływającą wodę w jednym kierunku na obszar działki, na której jest zlokalizowany dany obiekt, a nie na teren należący do sąsiada.

Dach jednospadowy – konstrukcja

Konstrukcja dachu jednospadowego zazwyczaj jest wykonywana z drewna. Jej rodzaj jest zależny w głównej mierze od kąta nachylenia danej połaci. W każdym przypadku część nośna więźby musi spełniać określone wymagania dotyczące wytrzymałości, stateczności i bezpieczeństwa. Ostateczny układ elementów drewnianych oraz wielkość ich przekrojów jest dobierany przez projektanta konstruktora. Ogólna klasyfikacja rodzaju konstrukcji dla dachów o małym kącie nachylenia jest następująca:

  • konstrukcja krokwiowa – układ stosowany najczęściej dla spadku w stosunku 1:4 przy niewielkiej rozpiętości podpór w postaci ścian (zazwyczaj do 6–7 m). Elementami nośnymi są krokwie, których wymiary są zależne od rodzaju materiału pokrycia, a przede wszystkim jego ciężaru;
  • konstrukcja krokwiowo-zastrzałowa – więźba krokwiowa ze wzmocnieniem usztywniającym w postaci ukośnej belki (zastrzału) wykonywana w sytuacji wystąpienia rozpiętości między ścianami zewnętrznymi przekraczającej 7 m;
  • konstrukcja płatwiowo-kleszczowa – układ umożliwiający przekrycie budynków o rozpiętości nawet do 12 m wyposażony w płatwie główne (murłaty) oraz pośrednie. Zwiększenie sztywności konstrukcji jest uzyskiwane poprzez zastosowanie słupów podporowych. Większy stopień skomplikowania więźby wiąże się jednak ze wzrostem kosztów tego etapu budowy.

W przypadku więźb o większym kącie nachylenia układ elementów nośnych jest projektowany i wykonywany jako:

  • konstrukcja płatwiowo-kleszczowa – więźba wykonywana z większym spadkiem również może być wykonana w formie układu płatwiowo-kleszczowego. Wzrost nachylenia połaci wiąże się jednak z ograniczeniem rozpiętości w świetle podpór (w przypadku dużych spadków maksymalny rozstaw ścian nie powinien przekraczać 6 m);
  • konstrukcja wieszarowa – układ stosowany w sytuacjach, gdy nie jest możliwe zastosowanie słupów pośrednich. Konstrukcja tego typu umożliwia zadaszenie obiektu o rozstawie podpór nie większym niż 7,5 m.

Pokrycie dachu jednospadowego

Dachy jednospadowe można pokryć właściwie każdym rodzajem poszycia stosowanym na więźbach skośnych. Do najpopularniejszych rodzajów materiałów należy dachówka ceramiczna i betonowa, blachodachówka, arkusze blachy płaskiej, płytki z włókno-cementu, blacha trapezowa oraz dekoracyjne formy papy bitumicznej. Dobierając z projektantem rodzaj materiału na poszycie, trzeba pamiętać, że ten rodzaj więźby jest jednym z mocniej eksponowanych, przez co należy zwrócić uwagę na walory estetyczne wykończenia. Jedną z istotnych kwestii wpływających na rodzaj pokrycia jest także kąt nachylenia połaci. Jeśli planowany jest niewielki spadek, często konieczne staje się zastosowanie pod materiałem wykończeniowym sztywnego poszycia i zabezpieczenie go przed działaniem wody.

Dach pulpitowy – cena

Dachy pulpitowe cechuje niska cena. Koszty wykonania tego rodzaju konstrukcji mogą być nawet kilkukrotnie niższe niż w przypadku więźb wielospadowych. Możliwość zaoszczędzenia środków wynika z faktu, iż układ dachu pulpitowego nie jest skomplikowany, a do jego wzniesienia potrzeba mniej materiału konstrukcyjnego i wykończeniowego. Do zalet konstrukcji pulpitowej należy zaliczyć także szybkość wznoszenia. Ostateczny koszt wykonania więźby jednospadowej zależy między innymi od rodzaju drewna oraz materiału poszycia.