Kalenica jest jednym z miejsc, przez które odprowadzana jest wilgoć z budynku. Odpowiednie wykończenie kalenicy wpływa na parametry szczelności i trwałości całej konstrukcji dachu.

Kalenica jest bardzo ważnym elementem konstrukcji dachu. Stanowi ona najwyżej położoną linię obiektu, która umożliwia określenie jego wysokości. Jest to bardzo ważny parametr przy wyborze odpowiedniego projektu domu.

Czym jest kalenica?

Kalenica jest najwyżej położoną linią dachu, wzdłuż której zbiegają się przeciwstawne połacie dachu. Pełni bardzo ważne zadania, jest bowiem miejscem wymiany powietrza z warstw poszycia dachu oraz pomieszczeń znajdujących się na poddaszu użytkowym obiektu. Właściwie zaprojektowana wentylacja kalenicowa jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania budynku. Błędy w tym zakresie skutkują skomplikowanymi poprawkami oraz dodatkowymi wydatkami. Nieusunięcie nieprawidłowości są źródłem zawilgocenia i przeciekania dachu, co prowadzi do powstania pleśni, zagrzybienia oraz zacieków po zewnętrznej stronie budynku oraz w jego wnętrzu. Wykonywanie prac nad konstrukcją i poszyciem dachu wymaga ścisłego dostosowania się do wymagań sztuki budowlanej. Prace wykończeniowe na dachu należy prowadzić ze szczególną dbałością o poprawne wykończenie i zamontowanie kalenicy. Rodzaj akcesoriów wykończeniowych zależy przede wszystkim od materiału pokrycia dachowego. Do prac nad wykończeniem kalenicy używa się taśm lub profili kalenicowych oraz szczotek lub grzebieni dachowych. Są to elementy niezbędne do poprawnego wykonania uszczelnienia w miejscu zetknięcia się połaci dachu. Najpopularniejszym rozwiązaniem w tym zakresie są systemowe gąsiory przeznaczone do konkretnego pokrycia połaci. Montaż elementów wykończeniowych na dachu powinien przebiegać zgodnie z wytycznymi producenta danego systemu, a same prace powinny być wykonywane przez wykwalifikowaną ekipę fachowców.

Wentylacja kalenicowa

W kalenicy konieczne jest pozostawienie szczeliny wentylacyjnej. Dla zachowania pełnej szczelności dachu oraz zabezpieczenia przed wodą opadową, śniegiem oraz zanieczyszczeniami należy ją dokładnie zakryć. Dla dodatkowej ochrony stosuje się taśmę uszczelniająco-wentylującą, która na końcu jest przesłonięta gąsiorami kalenicowymi dostosowanymi do materiału poszycia.

Konstrukcja dachów spadzistych najczęściej jest wentylowana, dzięki czemu możliwa jest swobodna cyrkulacja powietrza pod poszyciem. Z poszczególnych poziomów dachu odprowadzana jest wilgoć, która przenika ze środka ogrzewanych pomieszczeń poddasza użytkowego. Okap dachu powinien zostać wyposażony w otwory będące miejscem wlotu powietrza. W kalenicy należy przewidzieć przerwy umożliwiające jego odprowadzenie. To właśnie w tym miejscu ma ujście ciepłe powietrze o znacznej wilgotności. W przeciwnym razie przy styku ogrzanego powietrza i zimnych warstw dachu dochodziłoby do skraplania pary wodnej, co prowadziłby do wykroplenia wody. Efektem takiego procesu jest zawsze zawilgocenie wełny mineralnej oraz degradacja więźby drewnianej, co stopniowo osłabia konstrukcję dachu, prowadząc do jej zniszczenia. Dla zapewnienia odpowiedniego poziomu wentylacji dachu konieczne jest użycie elementów przeznaczonych do danego typu pokrycia. Najczęściej wykorzystywane są systemowe gąsiory, taśmy uszczelniająco-wentylujące oraz wspornik łaty kalenicowej.

Orientacja kalenicy

W obiektach z dachami dwuspadowymi zazwyczaj bez problemu można określić, czy kalenica jest zorientowana prostopadle, czy równolegle do drogi. Najczęściej jest to powiązane z ustawieniem elewacji frontowej, na której zlokalizowane są główne drzwi do budynku. Jeśli od strony drogi znajduje się ściana szczytowa, mamy do czynienia z domem z kalenicą prostopadłą do przebiegającej ulicy. Brak ściany szczytowej od strony drogi wskazuje na orientację kalenicy dachu dwuspadowego równolegle do niej.

Analogiczna sytuacja występuje w przypadku budynków z nieskomplikowanymi dachami wielospadowymi. W takim przypadku pod uwagę brana jest najczęściej kalenica na najwyższym poziomie. Więcej trudności sprawiają obiekty zwieńczone dachem kopertowym, w których możliwy do określenia jest jedynie najwyżej położony punkt dachu. Kłopotliwe mogą być również dachy wielospadowe, w których może wystąpić kilka kalenic położonych na kilku poziomach.

Określenie usytuowania kalenicy względem istniejącej drogi jest często niezbędne dla wybrania odpowiedniego projektu domu. W zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w wydanej decyzji o warunkach zabudowy mogą znaleźć się wymogi dotyczące orientacji kalenicy w odniesieniu do drogi. Dokumenty te określają również maksymalną wysokość obiektu. Za najwyższy punkt budynku obiera się zazwyczaj właśnie linię kalenicy. W przypadku konieczności uwzględnienia innych elementów wystających ponad kalenicę najlepiej jest skonsultować się z właściwym miejscowo urzędem gminy.