Szacuje się, że koszt fundamentów pochłonie około 10-20% całego budżetu budowy. Podajemy szacunkowy koszt budowy fundamentów dla domu o powierzchni 150 m2. Aktualne ceny materiałów i robocizny na czerwiec 2021.

Tańsze są tradycyjne ławy fundamentowe, jednak ich wykonanie nie zawsze jest możliwe ze względu na panujące na działce warunki geotechniczne. Jakie fundamenty wybrać? Zobacz przegląd rozwiązań i ceny fundamentów w 2021 r. 

Spis treści:

  1. Budowa domu – ile wynosi koszt fundamentów?  
  2. Jakie są koszty wylania fundamentów i co warto o nich wiedzieć?  
  3. Od czego tak naprawdę zależy koszt wykonania fundamentów?  
  4. Budowa fundamentów a koszt materiałów 
  5. Koszt wykopania fundamentów
  6. Pozostałe koszty związane z budową fundamentów
  7. Prawidłowa budowa fundamentów – zacznij od badania gruntu
  8. Rodzaje gruntów a koszt fundamentów
  9. Budowa fundamentów klasycznym sposobem
  10. Budowa płyty fundamentowej
  11. Budowa fundamentów na gruntach ruchomych
  12. Budowa fundamentów na gruntach pochyłych
  13. Fundamenty - koszt wersji tradycyjnej bez piwnicy 

Budowa domu – ile wynosi koszt fundamentów?

Fundamenty to jeden z najważniejszych elementów konstrukcyjnych domu – odpowiadają za prawidłowe przekazywanie obciążeń mechanicznych na podłoże i zapobiegają osuwaniu się oraz osiadaniu całego budynku. To także one będą chronić nasze cztery kąty przed silnymi podmuchami wiatru i wichurami. Dlatego też budowa fundamentów to etap prac, na którym zdecydowanie nie warto oszczędzać.

Wszelkie ich uszkodzenia spowodowane zbyt niską nośnością, nieprawidłowym wykonaniem lub słabą izolacją przeciwwilgociową mogą sprawić, że budynek będzie wymagał przeprowadzenia kosztownego remontu, a w skrajnych przypadkach w ogóle nie będzie nadawał się do użytku. Ile kosztuje budowa fundamentów i na co zwracać uwagę podczas realizowania inwestycji? 

Jakie są koszty wylania fundamentów i co warto o nich wiedzieć?

Szacuje się, że koszt fundamentów pochłonie około 10-20% całego budżetu budowy. Tańsze są tradycyjne ławy fundamentowe, jednak ich wykonanie nie zawsze jest możliwe ze względu na panujące na działce warunki geotechniczne.

Koszt wykonania fundamentów najbardziej wzrośnie w przypadku budowy na terenach podmokłych, o niskiej nośności i tendencji do osuwania się. W skrajnym przypadku cena „podstawy” domu będzie stanowiła aż 30% kosztu całej inwestycji. Tak duża rozbieżność cenowa powodowana jest między innymi koniecznością wykonania drenażu wilgotnego gruntu, zastosowania dodatkowej izolacji ścian fundamentowych lub wbijania specjalnych pali stabilizujących ziemię.

Od czego tak naprawdę zależy koszt wykonania fundamentów?

Ważnym kryterium, które decyduje o tym, jak bardzo budowa fundamentów szarpnie nas po kieszeni, jest powierzchnia budowanego domu - im większa, tym większy musi być sam fundament, a co za tym idzie, do jego budowy zużyte zostanie więcej materiałów.

Koszty fundamentu podnosi także budowa domu wielopiętrowego, który w naturalny sposób przenosi większe obciążenia na grunt. Podobnie sprawa ma się z piwnicą, w przypadku której należy wykonać większy wykop oraz uwzględnić koszty budowy ścian oraz wieńca.

Budowa fundamentów a koszt materiałów

Podstawowymi materiałami niezbędnymi do budowy fundamentów jest beton oraz pręt stalowy wraz ze strzemionami, czyli elementami umożliwiającymi zbudowanie odpowiedniego zbrojenia. Obecnie w związku ze zwiększonym popytem na materiały budowlane oraz gorszą dostępnością surowców naturalnych, cena prętów zbrojeniowych bardzo podrożała i zmienia się dosłownie z dnia na dzień.

  • W czerwcu 2021 roku za tonę pręta żebrowanego trzeba było zapłacić od 4500 do 5500 złotych brutto. Zapłacić musimy również za transport materiału, chociaż większość stalowni oferuje preferencyjne stawki dla swoich klientów.
  • Strzemiona (jarzemka) do wykonywania zbrojeń zaczynają się od 1 zł do 2 zł brutto za sztukę.
  • Do tego musimy doliczyć sam drut wiązałkowy, przy którego pomocy będzie wykonywane zbrojenie. Koszt od 3,5 do 12 złotych brutto za 1 kg.
  • W większości domów jednorodzinnych najczęściej stosowany jest beton o klasie C16/20, w starej nomenklaturze znany również jako B20. Cena za 1 m3 waha się od 220 do 270 złotych brutto.
  • Koszty rosną w przypadku płyty fundamentowej, do której zaleca się stosowanie wytrzymalszego betonu o klasie C20/25 (B25) – koszt 1 m3 wynosi od 260 do 350 złotych brutto. Najtańszy będzie chudy beton C8/10 (B10) stosowany jako podkład pod ławy fundamentowe, którego koszt powinien zamknąć się w 200 złotych brutto za 1 m3.

Do ceny betonu należy także doliczyć koszt wylania go oraz dowiezienia na teren budowy. Stawka za 1km przejechanej drogi (czyli koszt trzeba pomnożyć dwukrotnie) waha się w przedziale od 2,5 do 4,5 złotego brutto.

Kolejnym ukrytym kosztem jest także sam wyładunek betonu, którego musimy wylać od kilku do kilkudziesięciu metrów sześciennych. W przypadku dużych działek z łatwym dostępem do budowanych fundamentów, możemy zamówić samą betoniarkę, która wyleje beton bezpośrednio do wykonanego szalunku.

Niestety, w większości realizacji dostęp do fundamentów jest dużo bardziej skomplikowany i niezbędne jest zamówienie pompo-gruszki, a w przypadku dużych budów samobieżnej pompy do betonu. Urządzenia tego rodzaju są wyposażone w zdalnie sterowany wysięgnik, na którym zamontowany jest przewód transportujący płynny beton. Ramię pompo-gruszki pozwala transportować materiał na odległość dochodzącą do 30 metrów, a samobieżne pompy do betonu umożliwiają podawanie betonu na kilkakrotnie większy dystans.

Większość profesjonalnych betoniarni posiada na swoim wyposażeniu zarówno pompo-gruszki, jak i pompy samojezdne. Koszt ich wynajmu ustalany jest indywidualnie i zależny jest od odległości zakładu od miejsca realizacji inwestycji.

Koszt wykopania fundamentów

Wbrew pozorom kosztorys fundamentów nie składa się głównie z samego materiału. Lwią część potrafi „zjeść” robocizna oraz koszty wynajmu maszyn. W obecnych czasach mało kto kopie fundament ręcznie – zamiast tego korzysta się z usług koparko-ładowarek, minikoparek oraz ładowarek teleskopowych. Te ostatnie dzięki możliwości jazdy w bok (psi chód) są szczególnie przydatne podczas ostatniego etapu pracy, jakim jest zasypanie fundamentów.

  • Wynajęcie sprzętu ciężkiego + robocizna operatora to koszt zaczynający się od około 130 złotych netto za 1h pracy minikoparki i 150 netto za 1h pracy koparko-ładowarki.
  • Często także doliczana jest dopłata za dojazd do klienta w postaci stawki za 1 km.

Nieco inaczej wygląda sprawa w przypadku wynajęcia ładowarki teleskopowej. Maszyny tego rodzaju stosowane są głównie przez rolników oraz duże firmy budowlane, dlatego też jej wynajęcie w okolicach miejskich może stanowić problem. Natomiast bez problemu znajdzie się ją na w terenach wiejskich, gdzie rolnicy posiadający swoje ładowarki teleskopowe z chęcią wynajmują je do prac budowlanych. Robocizna + operator to koszt około 80 złotych netto za 1h pracy. Dodatkowo często możemy pozwolić sobie na całkiem sporą negocjację stawki.

 

Pozostałe koszty związane z budową fundamentów

Ostatnią kategorią kosztów budowy fundamentów są materiały pomocnicze. Należą do nich wszelkiego rodzaju deski, kołki, gwoździe oraz wynajem przyrządów pomiarowych, takich jak dalmierz laserowy, kątomierz elektroniczny lub niwelator.

Deski użyte do szalowania fundamentu zostaną trwale pobrudzone betonem, przez co raczej nie będą nadawały się do wykorzystania na późniejszych etapach budowy. Po zakończeniu pracy warto jest je oczyścić i spróbować sprzedać, ponieważ wiele osób szuka używanego drewna konstrukcyjnego.

Koszt budowy szalunku drewnianego zależy przede wszystkim od aktualnej ceny drewna w tartakach.

Obecnie, w wyniku problemów logistycznych spowodowanych pandemią deski bardzo podrożały, a ich cena zmienia się dosłownie z dnia na dzień.

  • W czerwcu 2021 roku cena za 1m3 tarcicy wahała się pomiędzy 600 a 1100 złotych netto w zależności od jakości drewna oraz lokalizacji budowy.

Musimy także pamiętać o konieczności zakupu bloczków betonowych, z których będziemy budować podmurówkę, czyli ściany fundamentowe. Ich ceny są różne i zmieniają się w zależności od wielkości oraz materiałów, z jakich zostały wyprodukowane. Za jeden bloczek zapłacimy od 3,5 do 14 złotych brutto, ale najczęściej materiał kupuje się na całe europalety. Jedna paleta zawiera 48 sztuk bloczków o standardowym wymiarze 38 x 24 x 13 cm lub 60 bloczków o wymiarze 38 x 24 x 13 cm. Transport rozliczany jest osobno i zaczyna się od około 2 zł brutto za 1 km. Warto w tym przypadku rozważyć szukanie zniżek na materiały budowlane. 

Ostatnią składową budowy fundamentów jest izolacja przeciwwilgociowa i termiczna. Jedną z częściej wybieranych przez inwestorów metod zabezpieczenia fundamentów przed działaniem wilgoci jest zastosowanie folii hydroizolacyjnej lub folii kubełkowej. Możliwe jest także stosowanie mas bitumicznych typu dysperbit. A jak wygląda to cenowo?

Rozbieżność stawek jest ogromna ze względu na różnorodność technologii oraz same wymiary fundamentów. Wykonanie 1m2 hydroizolacji wraz z zakupem materiału, to koszt od 40 do 120 złotych brutto.

Prawidłowa budowa fundamentów – zacznij od badania gruntu

Jedną z ważniejszych czynności wymaganych do prawidłowej budowy fundamentów jest przeprowadzenie badań geotechnicznych działki budowlanej. Dzięki temu uzyskamy dokładną informację dotyczącą parametrów ziemi, poziomu wód gruntowych, a także wysokości poszczególnych warstw gruntowych.
Informacje pozyskane dzięki badaniu geotechnicznemu przydadzą się już na etapie projektowania domu i pozwolą na wykonanie odpowiednich fundamentów, które nie będą osiadać i zapewnią prawidłowe wsparcie całemu budynkowi. Opinia uprawnionego geologa pomoże także w opracowaniu skutecznego systemu odwodnienia fundamentu.

  • Koszt wykonania badania geotechnicznego wynosi mniej więcej 1200 – 2500 złotych.

Trzeba także zdecydować się na dokupienie tak zwanej mapy sytuacyjno-wysokościowej, która ułatwi pracę projektantowi naszego domu. Zawiera ona informacje o otoczeniu działki budowlanej, obrysy istniejących obiektów, informację dotyczące sieci przyłączy oraz systemów kanalizacyjnych. Jej koszt zależy głównie od powierzchni naszej działki, ale nawet w przypadku niewielkich gruntów cena mapy sytuacyjno-wysokościowej raczej przekroczy poziom 500 złotych.

Rodzaje gruntów a koszt fundamentów

Zasadniczo większość gruntów budowlanych posiada dobre właściwości geotechniczne i nie wymaga stosowania specjalnych rodzajów fundamentów. Wystarczą tylko klasyczne ławy i stopy fundamentowe wykonywane w ziemi.

Problemy zaczynają się, gdy warunki geotechniczne panujące na naszej działce wymagają stosowania bardziej skomplikowanych rozwiązań. Z taką sytuacją spotkamy się w przypadku, gdy dom będzie budowany na terenach o niskiej nośności oraz wysokim poziomie wód gruntowych. Problemów przysporzy także wznoszenie budynku na gruntach pochyłych lub mających tendencję do osuwania się.

Budowa fundamentów klasycznym sposobem

Najtańsze jest wykonanie fundamentów bezpośrednio w ziemi, poprzez wykopanie sieci kanałów, umieszczenie w nich zbrojenia i zalanie betonem. W takim wypadku płacimy tylko za robociznę i materiał. Jednak taka praktyka najczęściej prowadzi tylko do samoczynnego osuwania się gruntów i znacząco komplikuje pracę.

Dużo lepszym patentem jest wybranie ziemi na wysokość fundamentów, a następnie wykonanie drewnianych szalunków zgodnie ze sztuką budowlaną. Po zaschnięciu wylanego betonu szalunki są rozbierane, a my uzyskujemy bardzo dobry dostęp do całej konstrukcji fundamentu i możemy zabrać się za stawianie ścian fundamentowych. W takim systemie dużo łatwiejsza do wykonania stanie się również izolacja przeciwwilgociowa.

Budowa płyty fundamentowej

Płyta fundamentowa to ciekawa alternatywa dla tradycyjnych fundamentów. Umożliwia równomierne rozkładanie ciężaru budynku na całej powierzchni płyty, dzięki czemu nadaje się do stosowania na gruntach o niskiej nośności. Sprawdzi się również na działkach z wysokim poziomem wód gruntowych.

Płyta fundamentowa może być stosowana zarówno w domach z podpiwniczeniem, jak i bez. W jednym i drugim przypadku jej powierzchnia stanowi posadzkę danego pomieszczenia i stanowi podkład pod kolejne kondygnacje budynku. Konstrukcja płyty fundamentowej jest stosunkowo prosta i pozwala zminimalizować ilość prac ziemnych.

Budowa fundamentów na gruntach ruchomych

Na ruchomych, osuwających się czy podmokłych gruntach, wykonuje się tak zwane fundamenty głębokie. Metoda ta polega na wbijaniu w ziemię specjalnych kilku- lub kilkunastometrowych pali w odległości od 50 do 80 cm od siebie. Pale wbijane są na całej powierzchni przyszłego budynku.

Wbity pal osiada w stabilniejszej warstwie gruntu, zapewniając tym samym bardzo dobre podparcie dla całego budynku. Na tak zamocowanych palach następnie wykonywane jest zbrojenie, które zalewa się betonem.

Niestety, jest to zdecydowanie najdroższa metoda budowy fundamentów – kosztorys wymaga uwzględniania wynajmu ciężkich i specjalistycznych maszyn w postaci wiertnic i kafarów. Co gorsza, firmy zajmujące się realizacjami tego rodzaju mają na ogół zajęte terminy na kilka lub kilkanaście miesięcy do przodu.

W niektórych przypadkach alternatywą dla palowania może być budowa studni fundamentowych. Ich konstrukcja umożliwia wytrzymywanie ogromnych obciążeń pionowych, dzięki czemu sprawdzi się w przypadku cięższych budynków. Jest to jednak rozwiązanie stosowane niezwykle rzadko w przypadku budownictwa jednorodzinnego. 

Budowa fundamentów na gruntach pochyłych

W przypadku domów budowanych na skarpach oraz na znacznych pochyłościach terenu niezbędne jest zastosowanie fundamentów schodkowych. Ich wygląd zewnętrzny przypomina stopnie schodów, a budowa przebiega podobnie do tradycyjnych fundamentów szalowanych.

Podczas wykonywania fundamentów schodkowych należy uwzględnić spadek gruntu, dodatkowo zabezpieczyć szalunek przed samoczynnym przeciekaniem rozrobionego betonu oraz zwrócić szczególną uwagę na strefy przemarzania. Niezbędny będzie także odpowiedni podkład pod ławy schodkowe. Nieco więcej problemu mogą sprawić także ściany fundamentowe, ale wprawna ekipa murarska będzie wiedziała, jak zabrać się za ich konstruowanie.

Fundamenty - koszt wersji tradycyjnej bez piwnicy

Przyjrzyjmy się teraz kosztom budowy tradycyjnych fundamentów pod dom jednorodzinny o powierzchni około 150 m2.

W naszych obliczeniach uwzględnimy także ściany fundamentowe.

Poniższe szacunki obejmują koszt materiałów wraz z transportem, a ceny podawane są jako kwota brutto:

  • chudy beton C12/15 – około 3000 zł;
  • beton towarowy C20/25 – około 4500 zł;
  • pręty zbrojeniowe, drut oraz strzemiona – około 2700 zł;
  • drewno szalunkowe – około 4000 zł;
  • bloczki betonowe, przy pomocy których zostaną postawione ściany fundamentowe – około 3800 zł;
  • zaprawa murarska oraz izolacja przeciwwilgociowa – około 2800 zł;
  • styropian – około 2100 zł;
  • podsypka piaskowa – około 900 zł.

Łączny koszt materiałów do budowy fundamentów wynosi około 24 tysiące złotych.

Z kolei koszt robocizny przedstawia się następująco:

  • prace ziemne związane z wyrównaniem i wybraniem ziemi pod fundamenty – około 1700 zł;
  • wykonanie podsypki z piasku – około 700 zł;
  • skręcenie zbrojenia – około 1600 zł;
  • wylanie ław fundamentowych wraz z transportem i wynajęciem pompo-gruszki – około 2500 zł;
  • wykonanie izolacji pionowej i poziomej – około 3000 zł;
  • murowanie ścian fundamentowych z bloczków betonowych – około 2000 zł;
  • ocieplenie ścian styropianem – około 1500 zł;
  • inne czynności związane z budową fundamentów – około 1000 zł.

Robocizna w naszym przypadku będzie kosztować około 14 tysięcy złotych brutto.

Ostateczny koszt budowy fundamentów dla domu o powierzchni wynoszącej 150 m2 powinien zamknąć się w kwocie wynoszącej mniej więcej 38 tysięcy złotych brutto. Jeżeli grunt jest trudny i zachodzi potrzeba użycia większej ilości elementów żelbetowych, a co za tym idzie, więcej betonu i stali, to koszty mogą wzrosnąć o ok. 20 - 30%.

Pamiętajmy jednak, że są to tylko szacunki, a obecna sytuacja na rynku materiałów budowlanych zmienia się bardzo dynamicznie, a ceny materiałów zmieniają się z dnia na dzień.