Nadproża to jedne z podstawowych elementów konstrukcyjnych każdego domu. Są to specjalne belki, które przykrywają od góry otwory drzwiowe i okienne. Ich zadaniem jest przenoszenie ciężaru ściany, jaka znajduje się tuż nad otworem ściennym. Główne rodzaje nadproży to: nadproża żelbetowe, prefabrykowane, w tym strunobetonowe, i w kształcie litery U.

Nadproże okienne czy drzwiowe wybiera się indywidualnie do konstrukcji budynku, szerokości planowanego otworu, jak również przeznaczenia pomieszczenia, w jakim będzie się ono znajdować. Nadproża dzieli się ze względu na rodzaj materiału, z jakiego zostały wykonane, a także kształt. Zdarza się również, że belki nadprożowe projektowane są jako elementy dekoracyjne ściany, ale głównie stosuje się je jako jeden z podstawowych elementów konstrukcji każdego domu.

Belka nadprożowa – co to jest

Belka nadprożowa, czyli tzw. nadproże, to istotny element konstrukcyjny, który przykrywa od góry otwory drzwiowe i okienne. Ich zadaniem jest wzmocnienie konstrukcji ściany w miejscu otworu. Nadproże drzwiowe czy okienne powinno być dobrane odpowiednio do szerokości planowanego otworu w ścianie. Nadproża stosuje się głównie jako element ścian nośnych oraz działowych.

Nadproża – rodzaje

Nadproża rozróżnia się przede wszystkim ze względu na rodzaj materiału, jaki został użyty do ich produkcji. Wybierając konkretny element konstrukcyjny, należy zwrócić uwagę na jakość wykonania (np. czy producent nadproży ma odpowiednie deklaracje zgodności) i ekonomikę. Na rynku najdroższe i wymagające największych nakładów pracy jest nadproże żelbetowe, które wylewa się na mokro oraz nadproże z belek prefabrykowanych (nadproże L19), które wymaga dozbrojenia i zalania betonem.

Nadproże żelbetowe

Nadproże żelbetowe to połączenie mieszanki cementu, wody i kruszywa oraz stalowego zbrojenia. To jedno z najpopularniejszych, ale i najdroższych rozwiązań. Nadproże wylewa się z betonu w deskowaniu, które stanowi dla niego specjalną formę w górnej części otworu. Wewnątrz konstrukcji układa się stalowe pręty, a następnie zalewa całość betonową mieszanką. Nadproże z zewnętrznej strony należy obłożyć materiałem izolacyjnym, aby zapobiec szkodliwemu działaniu niskiej temperatury. Deskowanie rozbiera się, gdy beton się zwiąże, co zajmuje stosunkowo dużo czasu. Przed rozpoczęciem betonowania deskowanie od wewnętrznej strony warto pokryć substancją antyadhezyjną, która ułatwi późniejsze oddzielanie desek od związanego betonu.

Nadproże prefabrykowane L19 - belki prefabrykowane

Nadproża, jakie wykonuje się z belek o przekroju L, można stosować, budując ściany z różnorodnych materiałów. Nadproża L19, w porównaniu z nadprożami wylewanymi na mokro, montuje się znacznie szybciej i w stosunkowo nieskomplikowany sposób. Montaż nadproża polega na ustawieniu belek równo obok siebie, spięciu ich specjalnymi klamrami, a następnie wlaniu od góry betonu w przestrzenie, jakie utworzyły się w czasie wykonywanych czynności.

Każda belka nadprożowa oznaczona jest odmiennym symbolem, co znacznie ułatwia dobieranie ich odpowiednio do konstrukcji, np.:

- S – do nadproży, które nie są obciążone stropem;

- N – do nadproży obciążonych stropem;

- D – do ścianek działowych.

Nadproże w kształcie litery U - kształtki nadprożowe

Nadproża w kształcie litery U stosuje się często w ścianach z betonu komórkowego lub murowanych np. z pustaków keramzytowych, ale również jako elementy szalunkowe słupków żelbetowych czy wieńców, które zwykle mają ceramiczną obudowę. Nadprożowe kształtki układa się tuż nad otworem drzwiowym lub okiennym na desce, którą należy wcześniej odpowiednio wypoziomować. Po umieszczeniu zbrojenia wystarczy dokładnie wypełnić je betonem.

Nadproże strunobetonowe

Nadproża strunobetonowe można stosować niezależnie od obciążenia, np. w otworach drzwiowych ścianek działowych czy bramach garażowych. Są one znacznie lżejsze od nadproży o przekroju L i dostępne w dwóch wymiarach: 72x115 mm i 120x115 mm. Znacznie ułatwiają i przyspieszają prace, ponieważ wymagają jedynie odpowiedniego ustawienia w konkretnym miejscu bez konieczności przerywania prac na dłużej.

Gotowe nadproża prefabrykowane

Producenci betonu zwykłego, komórkowego czy keramzytobetonu oferują również innego typu gotowe nadproża prefabrykowane, które są już fabrycznie zbrojone, a po ich montażu nie trzeba czekać, aż beton się zwiąże, co znacznie przyspiesza prace budowlane. Należy jednak pamiętać, że nie mają one ocieplenia i można je stosować wyłącznie w ścianach dwuwarstwowych i trójwarstwowych. Gotowe nadproża prefabrykowane dużo ważą, dlatego wstawianie nadproża może sprawiać trudności, a niekiedy do tego niezbędne okazuje się użycie mini dźwigu.