Tuja to popularna roślina chętnie sadzona w ogrodach. Ma wiele zastosowań i jest stosunkowo łatwa w uprawie. Warto poznać jej odmiany, by wybrać najlepszą do konkretnego ogrodu.

Tuje to rośliny, które przydadzą się w każdym ogrodzie. Można z nich tworzyć żywopłoty lub sadzić w ogrodach skalnych. Jak dbać o tuje, by mogły się zdrowo rozwijać?

Tuja – charakterystyka ogólna

Tuja (Thuja), czyli inaczej żywotnik, to rodzaj roślin iglastych, które należą do rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Zalicza się do nich kilka gatunków drzew i krzewów. Tuje w warunkach naturalnych występują w Azji i Ameryce Północnej. W Polsce zazwyczaj uprawia się je jako rośliny ozdobne. Tuje to zimozielone rośliny o miękkim, przyjemnie pachnącym drewnie. Są jednopienne i wiatropylne. Ich młode liście są szpilkowate, a starsze łuskowate. Liście układają się na łodydze nakrzyżlegle, okrywając gałązki. Tuje mają białe kwiaty i nieduże, jajowate szyszki (od 1 do 2 centymetrów długości). Rośliny te dojrzewają w ciągu jednego roku.

Uprawa tui

Tuje powinny być sadzone na stanowiskach słonecznych, ewentualnie lekko zacienionych. Należy im zapewnić świeżą, żyzną i przepuszczalną glebę o umiarkowanej wilgotności. Warto sprawdzić dokładne wymagania konkretnego gatunku, ponieważ mogą one nieznacznie odbiegać od ogólnych zaleceń. Przykładowo, żywotnik zachodni preferuje gleby wapienne i piaszczysto-gliniaste, natomiast żywotnik olbrzymi i wschodni lepiej czują się na glebach o pH od lekko kwaśnego do alkalicznego.

Jak dbać o tuje?

Tuja to roślina, której nie trzeba specjalnie często podlewać – nie oznacza to jednak, że można zupełnie zaniedbać ten zabieg. O regularnie podlewanie trzeba dbać szczególnie w przypadku świeżo posadzonych egzemplarzy. Przez pierwszy rok najlepiej robić to rzadziej, za to używając większej ilości wody. Obfite podlewanie zalecane jest przed nadejściem zimy. Warto wiedzieć, że tuje nie lubią przesadzania i wymagają regularnego nawożenia w okresie wiosenno-letnim oraz jesiennym. Dla zachowania atrakcyjnego pokroju tui należy je przycinać. Jeśli są posadzone w formie żywopłotu, najlepiej robić to trzykrotnie w ciągu całego sezonu. W przypadku odmian wolno rosnących zabieg ten można pominąć.

Rozmnażanie tui

Tuje rozmnaża się przez sadzonki pobierane z wierzchołków pędów. Długość sadzonek nie powinna przekroczyć 10 centymetrów. Powinny one zawierać tak zwaną „piętkę”, czyli kawałek drewienka z pędu. Sadzonki umieszcza się w ukorzeniaczu, a następnie wtyka w ziemię. Sadzonkowanie przeprowadza się wiosną lub jesienią. Możliwe jest także rozmnażanie tui przez nasiona, jednak należy je wcześniej poddać stratyfikacji. Nasiona tui wysiewa się od marca do kwietnia.

Tuje ogrodowe – popularne odmiany

  • Żywotnik koreański (Thuja koraiensis) – ten gatunek jest dość rzadko spotykany, jednak warto zwrócić na niego uwagę. Dorasta do około 3 metrów wysokości w wieku 30 lat. Ma ciekawe ubarwienie liści – od zewnętrznej strony zielone, natomiast od spodu srebrzyste.
  • Żywotnik zachodni „Brabant” – Thuja occidentalis „Brabant” – ta odmiana charakteryzuje się bardzo szybkim wzrostem. Ma kolumnowy pokrój, a w wieku 10 lat może mierzyć nawet 3,5 metra wysokości. Liście mają żywy, intensywnie zielony kolor. Tuja „Brabant” jest idealną odmianą na żywopłot formowany.
  • Żywotnik zachodni „Columna” – Thuja occidentalis „Columna” – kolejna odmiana kolumnowa i wąska, o ciemnozielonym ulistnieniu. Dorasta do 3 metrów wysokości w ciągu 10 lat. Tę odmianę warto sadzić w formie nieformowanego żywopłotu.
  • Żywotnik zachodni „Smaragd” – Thuja occidentalis „Smaragd” – jest to odmiana o ciekawym, stożkowym pokroju. W wieku 10 lat osiąga 2,5 metra wysokości. Jej liście mają ciemnozielony kolor. Najczęściej sadzi się ją w pojemnikach lub w formie żywopłotu nieformowanego. Tuja „Smaragd” jest często spotykana na cmentarzach.
  • Żywotnik zachodni „Globosa” – Thuja occidentalis „Globosa” – ta kulista odmiana tui charakteryzuje się dość szybkim wzrostem – w wieku 10 lat osiąga nawet 1 metr wysokości. Ma intensywnie zielony kolor. Wygląda świetnie jako część większej kompozycji roślin o ciekawym pokroju.
  • Żywotnik olbrzymi „Zebrina Extra Gold” – Thuja plicata „Zebrina Extra Gold” – ciekawa odmiana wyróżniająca się żółtozielonym zabarwieniem gałązek. W ciągu 10 lat może dorastać do około 2 metrów wysokości. Tę odmianę tui można sadzić pojedynczo, a także tworzyć ciekawe zestawienia kolorystyczne z jej udziałem. Nadaje się do tworzenia szpalerów i żywopłotów.