Wapno gaszone, dawniej niezbędne podczas stawiania budynków, jest nadal szeroko stosowane. Wodorotlenek wapnia to nie tylko dodatek do zapraw murarskich i tynkarskich, ale również materiał używany w przemyśle spożywczym i medycynie.

Wapno gaszone jest wynikiem reakcji tlenku wapnia z wodą (Ca(OH)2). W zależności od metody powstawania tego związku chemicznego, może mieć postać suchego proszku, ciasta lub mleka wapiennego.

Co to jest wapno gaszone i jak powstaje?

Wapno gaszone, nazywane również wapnem lasowanym, to wodorotlenek wapnia, który uzyskuje się w reakcji gaszenia, czyli lasowania wapna palonego. Tlenek wapnia reagując z wodą, tworzy wodorotlenek wapnia. Proces ten może przebiegać na dwa sposoby - gaszenie wapna na mokro lub na sucho. Metoda na mokro stosowana jest przy samodzielnej produkcji wapna gaszonego. Reakcja ta polega na dodaniu dużej ilości wody do wapna palonego i mieszaniu składników aż do uzyskania jednolitej, półpłynnej lub płynnej konsystencji ciasta lub mleka wapiennego.  Gaszenie na mokro to sposób dość długotrwały - wapno przeznaczone do prac murarskich, po gaszeniu powinno leżakować przez co najmniej dwa tygodnie, natomiast wapno do prac tynkarskich - nawet dwa miesiące. Z kolei szybszym sposobem jest gaszenie wapna na sucho, które przeprowadzane jest zazwyczaj w warunkach przemysłowych i do jego powstania używa się małej ilości wody. W wyniku reakcji chemicznej powstaje wapno hydratyzowane, które ma postać suchego proszku.

Wapno gaszone nadal znajduje szerokie zastosowanie m.in. w budownictwie i ogrodnictwie. Jest łatwo dostępne w sklepach budowlanych w postaci brył lub w formie rozdrobnionej. Nie jest materiałem drogim - cena wapna gaszonego w pudełku o pojemności 15 l wynosi około 20 zł.

Wapno gaszone - zastosowanie

Wapno gaszone ma szerokie zastosowanie w przemyśle, budownictwie i ogrodnictwie. Dawniej było niezastąpionym materiałem budowlanym do budowy domów, jako spoiwo do zapraw tynkarskich i murarskich. Obecnie nie wyszło z użycia, gdyż dodane do zapraw sprawia, że są one bardziej plastyczne i łatwiejsze w nakładaniu. Dodatkowo powoduje, że tynk jest trwalszy i wykazuje lepszą przyczepność do podłoża. W przypadku zapraw tynkarskich cementowych lub cementowo-wapiennych wapno hydratyzowane wymaga moczenia. Używane do zapraw murarskich może pozostać suche, jednak dla dobrej jakości masy zaleca się jego moczenie.

Wapno gaszone wykorzystywane jest również do prac wykończeniowych we wnętrzach budynków. Ze względu na właściwości dezynfekujące jest materiałem przeznaczonym do bielenia ścian i sufitów. Jego zastosowanie jest szczególnie uzasadnione w pomieszczeniach wilgotnych, takich jak łazienka, pralnia i kuchnia, gdyż bielone wapnem gaszonym powierzchnie są odporne na rozwój pleśni i grzybów - ściany i sufity pozbawione są dzięki temu pasożytów i drobnoustrojów i tworzy się na nich ochronna nieścieralna warstwa.

Bielenie wapnem gaszonym stosuje się również w ogrodnictwie do zabezpieczania pni drzew owocowych. Zabieg ten chroni drzewa przed uszkodzeniami, które mogą powstać zimą i wczesną wiosną w związku z dużymi wahaniami temperatury. Innym zastosowaniem wapna gaszonego w ogrodzie może być użycie go do odkwaszenia gleby ciężkiej. Spełni swoją funkcję, jeśli zastosuje się je jesienią przed przekopaniem ziemi i nie użyje jednocześnie preparatów azotowych. Natomiast gleby można lekko odkwasić, stosując wapniak mielony, wapno dolomitowe lub rolnicze. Stosowanie takich nawozów wapniowych do odkwaszania gleby wpływa korzystnie na rozwój roślin, usprawnia przyswajanie przez nich fosforu, poprawia ich właściwości biologiczne i fizykochemiczne.

W ramach procesu uzdatniania wody pitnej i przemysłowej również stosuje się wapno gaszone. Wodorotlenek wapnia świetnie nadaje się do zmiękczania wody. Metoda sodowo-wapienna polega na połączeniu wodorotlenku wapnia i wodorotlenku sodu w odpowiednich proporcjach z wodą, która jest twarda.

Wapno gaszone ze względu na właściwości odkażające znajduje również zastosowanie w stomatologii. Służy jako opatrunek ubytków zębowych oraz składnik cementu stomatologicznego, który jest podkładem do wypełnień.

W przemyśle spożywczym wapno gaszone używane jest jako dodatek do żywności. Występuje głównie jako regulator kwasowości, który nie ma właściwości żrących i jest uznawany za bezpieczny. Regulator kwasowości nadaje produktowi właściwy odczyn pH, wiąże go i utwardza.

Wapno gaszone - właściwości

Wapno gaszone w postaci stężonej jest mocną zasadą, która wykazuje silne właściwości żrące. W kontakcie ze skórą, zwłaszcza wapna gaszonego metodą na sucho, powstać mogą podrażnienia, zaczerwienienia, pęcherze i owrzodzenia. Przy pracach z wodorotlenkiem wapnia należy również uważać na oczy i śluzówkę, gdyż pył także może działać drażniąco. Natomiast wapno spożyte może doprowadzić do oparzeń przełyku i żołądka. Zastosowane zaś we wnętrzu może poprawić jego mikroklimat, regulując wilgotność powietrza. Nie bez znaczenia jest również jego dobra paroprzepuszczalność i działanie bakteriobójcze.