Dzięki ryzalitowi bryła budynku zyskuje bardziej reprezentacyjny charakter. Ryzalit wpływa pozytywnie na elewację domu, a także na jego wnętrze, które można ciekawiej zaaranżować. Co warto wiedzieć o ryzalicie? Czy ryzalit jest tym samym co wykusz? 

Ryzality to elementy architektury, które urozmaicają wygląd domów wielorodzinnych i jednorodzinnych. Zazwyczaj powstają w części wejściowej budynku, mogą jednak również zdobić boczne części ściany domu lub narożniki.

Czym jest ryzalit?

Ryzalit to dekoracyjny element architektoniczny budynków. Jest znany od renesansu, kiedy był dość często stosowany w pałacach, a nieco później także w dworkach i domach wielorodzinnych, a w końcu w budynkach jednorodzinnych. Ryzalit to wysunięty poza lico ściany element konstrukcyjny, który tworzy jednolitą całość z budynkiem. Prowadzony od fundamentów po dach ryzalit jest sporym urozmaiceniem elewacji, zwłaszcza w przypadku domów o prostej i zwartej bryle. Może być wykończony tym samym materiałem, co pozostała część budynku, albo wyróżniać się innym kolorem lub materiałem (np. okładziną z drewna lub kamienia na tle elewacji z tynku). Ryzality mogą optycznie wyrównywać zaburzone proporcje bryły budynku, np. dzieląc zbyt długą ścianę. Dawniej występy z lica muru były kunsztownie zdobione i zwieńczone tympanonem, obecnie jednak stawia się przede wszystkim na elegancję, prostotę i minimalizm. Współcześnie ryzality mogą być również nieco niższe od pozostałej części budynku i zwieńczone niewielkim daszkiem.

Ryzalit a elewacja budynku

Współcześnie domy z ryzalitem tworzą jednolitą całość, aczkolwiek wykończenie ryzalitu innym kolorem lub podkreślenie go innym materiałem niż reszta elewacji będzie wyraźniej ożywiać budynek o prostej bryle. Zastosowanie na ryzalicie kontrastowego koloru może ciekawie wpłynąć na proporcje elewacji. Natomiast obłożenie go okładziną drewnianą, kamienną czy też klinkierową doda całej elewacji wyrazistości i elegancji. Przeszklony ryzalit będzie stanowić ozdobę nie tylko od zewnątrz, ale również od wewnątrz domu. Duże okna wprowadzają sporo dziennego światła do wnętrza budynku i stanowią jego atrakcyjny element, zwłaszcza jeśli za oknami jest ciekawy widok. Przeszklenia umieszczone na całej ścianie nadadzą bryle bardzo nowoczesny charakter. Ryzalit wykończony u góry lukarną sprawi natomiast, że budynek będzie przypominał dworek.

Ryzalit a wnętrze domu

Ryzalit spełnia przede wszystkim funkcje na zewnątrz budynku, poprawiając proporcje bryły i uatrakcyjniając elewację. Jednak dodatkowy występ z lica muru służy również zwiększeniu powierzchni użytkowej wnętrza. Wznoszony na planie czworoboku, trapezu, półkola lub trójkąta tworzy ciekawą przestrzeń do aranżacji. We wnękach ryzalitowych warto umieszczać pomieszczenia reprezentacyjne, takie jak jadalnia czy salon. Ryzalit może mieścić stół i krzesła jadalniane lub część wypoczynkową z kanapą, fotelami i stolikiem kawowym. Ciekawym rozwiązaniem będzie wnęka jednokondygnacyjna, której strop stanowi podłogę dla tarasu na piętrze domu. W dobrze oświetlonym lub przeszklonym ryzalicie może również powstać przyjemny kącik czytelniczy albo oranżeria. W czasach renesansu ryzality mieściły efektowne sale balowe lub klatki schodowe.

Ryzalit a wykusz

Ryzality i wykusze stanowią elementy konstrukcyjne budynków, które znacząco zwiększają ich estetykę i poprawiają proporcje. Terminy te bywają ze sobą mylone lub stosowane zamiennie, są jednak między nimi zasadnicze różnice. Ryzalit różni się od wykuszu konstrukcją i funkcją. Wykusz to część budynku, która tak jak ryzalit wystaje poza lico muru. Konstrukcja wykuszu składa się zazwyczaj z czterech lub pięciu ścian obudowanych oknami, dzięki czemu stanowi bardzo atrakcyjny element architektoniczny i może znacząco zwiększać metraż wnętrza domu. Wykusze to doskonałe przestrzenie na przedłużenie kuchni z jadalnią. Mogą w nich również powstać kąciki wypoczynkowe jako przedłużenie salonu lub biblioteki, a także ogrody zimowe. Ze względu na energooszczędność i maksymalne wykorzystanie słońca wykusz warto zaaranżować po południowej lub południowo-wschodniej stronie domu - dzięki temu wykusz z dużymi przeszkleniami efektywnie doświetli pomieszczenia.

Domy z ryzalitem wyróżniają się na tle budynków o prostej bryle. Zastosowanie ryzalitów uatrakcyjnia budynek zarówno od zewnątrz, jak i wewnątrz. Decydując się na występ z lica muru czy to w postaci ryzalitu, czy wykuszu, warto pamiętać o ich prawidłowej termoizolacji. Pomieszczenia znajdujące się w wysuniętej części muru są w okresie zimowym szczególnie narażone na wychłodzenia. Oprócz dobrej izolacji termicznej równie ważne będzie dobranie okien o niskim współczynniku przenikania ciepła.