Dobry materiał termoizolacyjny powinien wyróżniać się jak najniższym współczynnikiem przewodności cieplnej (parametr “U”). Do niedawna najczęściej stosowanym materiałem termoizolacyjnym był styropian i wełna mineralna. Dziś stawia się na nowoczesne rozwiązania, choć przy rosnącej popularności budownictwa ekologicznego nie brakuje też zwolenników tradycyjnych, naturalnych surowców.

Zastosowanie materiałów termoizolacyjnych w budownictwie, chłodnictwie, przemyśle chemicznym i innych branżach pozwala na oszczędność energii poprzez ograniczanie zjawiska przepływu ciepła. Odpowiednia izolacja wpływa także na prawidłowe działanie różnego rodzaju urządzeń oraz instalacji technologicznych.

Czym są materiały termoizolacyjne?

Według Polskiej Normy materiały termoizolacyjne to takie, których współczynnik przewodzenia (w temperaturze 20 C) wynosi nie więcej niż λ=0,175 W/mᐧK. Wykorzystuje się je do izolacji termicznej budynków, rurociągów, urządzeń technologicznych, przemysłowych urządzeń chłodniczych i cieplnych. Każdy materiał termoizolacyjny ma charakterystyczną budowę, na którą składa się:

  • substancja stała (osnowa);
  • komórki (pory) wypełnione powietrzem, różnego rodzaju gazami lub wodą;
  • substancja tworząca włókna bądź cząstki o stosunkowo niewielkich wymiarach.

Dobrej jakości materiał termoizolacyjny powinien spełniać następujące wymagania:

  • niewrażliwość na szybkie zmiany temperatury;
  • niska zdolność do pochłaniania wilgoci;
  • efektywność cieplna.

Materiały termoizolacyjne w budownictwie

  • Wełna mineralna - zarówno szklana, jak i skalna wyróżnia się bardzo dobrą izolacyjnością cieplną, jest ognioodporna i dobrze pochłania dźwięki. Wełna szklana mniej pyli i jest lżejsza, natomiast wełna skalna ma lepszą odporność na ogień i na ściskanie. Materiał ten jest sprężysty i paroprzepuszczalny. Z wełny mineralnej produkowane są płyty, maty oraz granulat.
  • Styropian - sztywny, lekki i mało nasiąkliwy materiał oznaczany symbolem EPS. Wykazuje niską odporność na działanie czynników chemicznych. Ze styropianu wykonuje się płyty zwykłe lub rzadziej laminowane.
  • Polistyren ekstrudowany XPS (styrodur) - materiał termoizolacyjny o większej twardości i lepszych właściwościach izolacyjnych niż styropian. Jest też od niego droższy. XPS nie jest odporny na działanie rozpuszczalników organicznych. Produkowane z niego płyty łączy się metodą na pióro i wpust lub na zakład. Polistyren ekstrudowany jest odporny na wodę, korozję biologiczną i na uderzenia. Wykorzystuje się go do ocieplania fundamentów, cokołów oraz ścian piwnic.

Nowoczesne materiały termoizolacyjne

  • Styropian grafitowy (neopor) - płyty styropianowe z domieszką grafitowego granulatu, który można łączyć z granulatem styropianowym. Materiał ten jest lżejszy od styropianu i ma lepsze parametry cieplne, dzięki czemu można stosować cieńszą warstwę płyt. Neopor ma ponadto zdolność odbijania promieni UV.
  • Płyty z poliuretanu (PUR) i poliizocyjanuratu (PIR) - twarde, odporne na wysoką temperaturę, niepalne płyty piankowe o bardzo dobrych właściwościach izolacyjnych (lepszych niż wełna i styropian). Materiały te mają postać pianki stosowanej w formie natrysku i płyt z osłoną lub bez niej. Są wykorzystywane do izolacji ścian i dachów drewnianych. Dostępne są również kształtki i otuliny z PIR / PUR, które służą jako izolacja rur czy mocowań.
  • Płyty fenolowe (rezolowe) - materiał produkowany w formie sztywnych płyt o zamkniętej strukturze komórkowej. Ich rdzeń jest wykonany z żywicy fenolowo-formaldehydowej. Płyty pokryte są welonem szklanym. Charakteryzują się dobrą wytrzymałością mechaniczną oraz niską absorpcją wilgoci. Znajdują zastosowanie w izolacji dachów, ścian zewnętrznych, podłóg, tarasów czy konstrukcji szkieletowych.

Materiały do termoizolacji wykonane z surowców naturalnych

  • Korek - naturalny materiał, który nadaje się do izolacji termicznej, akustycznej i wibroizolacji o praktycznie nieograniczonej trwałości. Jest odporny na działanie wielu środków chemicznych, owadów czy gryzoni.
  • Kauczuk - najczęściej otrzymywany jest z roślin tropikalnych. Dzięki procesowi wulkanizacji kauczuku wytwarzana jest guma - materiał, który zachowuje elastyczność zarówno w niskich, jak i wysokich temperaturach. Otuliny kauczukowe wykorzystuje się do izolacji rur chłodniczych i sanitarnych.
  • Filc - wyrób pozyskiwany przez spilśnianie tkanin, przeważnie wełnianych. Ma zastosowanie jako izolacja cieplna rur, zaworów oraz rur rozgałęźnych.
  • Torf - rodzaj skały osadowej wykorzystywany jako zasypka izolacyjna cieplna w przegrodach budowlanych.
  • Drewno - materiał łatwy w obróbce i odporny na działanie czynników chemicznych. Współczynnik przewodzenia ciepła zależy od rodzaju drewna i jego stopnia wilgotności.
  • Trociny - rzadziej stosowany materiał do termomodernizacji ścian szkieletowych.
  • Słoma - tradycyjny materiał stosowany do ociepleń. Płyty słomiane były wykorzystywane się do izolacji dachów, stropów i poddaszy.