Materiały budowlane to bardzo niejednorodna grupa produktów – należą do nich zarówno złożone systemy ścienne czy ociepleniowe, jak i beton. Klasyfikacja materiałów budowlanych również nie jest jednoznaczna, bo można je podzielić np. według materiałów, zastosowania czy właściwości technicznych.

W przepisach materiały budowlane określa się jako wyrób budowlany, czyli „każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych” (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Europy Nr 305/2011). Ustawa o wyrobach budowlanych i cytowane rozporządzenie określają też sposób wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu – na podstawie jednolitych przepisów europejskich (oznaczane są wtedy symbolem CE) oraz norm krajowych (oznakowane znakiem budowlanym).

O ile kwestie wprowadzenia do obrotu są dość jasno określone, to podział materiałów budowlanych nie jest już tak konkretny.

Materiały budowlane – rodzaje

Najprostszy wydaje się podział ze względu na pochodzenie materiałów. Można je bowiem podzielić na materiały naturalne (do których należy np. kamień, drewno), materiały wytworzone przez przeróbkę materiałów naturalnych (metale, kruszywa, wyroby drewnopochodne, betony, lepiszcza bitumiczne, ceramika, szkło, spoiwa itp.) oraz syntetyczne (tworzywa sztuczne, styropian). Innym ujęciem jest podział materiałów budowlanych z uwagi na ich właściwości techniczne. Zgodnie z tym kryterium klasyfikowane są one jako: konstrukcyjne, niekonstrukcyjne oraz izolacyjne. Najpopularniejszym podziałem jest jednak klasyfikacja materiałów budowlanych ze względu na zastosowanie, czyli np. materiały murowe, stropowe, dachowe, izolacyjne, instalacyjne, wykończeniowe, stolarka otworowa itp. Ten podział można spotkać w większości sklepów, składów materiałów budowlanych i hurtowni.

Materiały budowlane tylko z atestem

Wprowadzanie wyrobów budowlanych do sprzedaży zwykle oznacza dla producenta konieczność zdobycia dodatkowych dokumentów dla danego produktu. Są to m.in. aprobaty techniczne wydawane przez Instytut Techniki Budowlanej, deklaracje zgodności z normą itp. Takie dokumenty określają i dokumentują właściwości materiałów budowlanych. Nie są one zwykle dostępne w punktach sprzedaży, ale na stronach internetowych producentów można znaleźć wszelkie tego typu informacje, a nawet skany odpowiednich dokumentów.

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego prowadzi rejestr – Krajowy Wykaz Zakwestionowanych Wyrobów Budowlanych (www.gunb.gov.pl/strona/kwzwb), w którym znaleźć można produkty, które nie spełniają wymogów technicznych bądź takie, których dokumentacja została zakwestionowana przez Głównego Inspektora Nadzoru. Przed zakupem materiałów budowlanych warto zapoznać się z zawartością tego rejestru.

Jak kupować materiały budowlane?

To zależy, w jakim celu mają być spożytkowane. Przy dużej inwestycji, takiej jak budowa, modernizacja czy większy remont domu jednorodzinnego, opłaca się znaleźć najbliższy skład materiałów budowlanych lub hurtownię materiałów budowlanych i tam zamówić wszystkie niezbędne produkty. Przy większych zakupach można nie tylko liczyć na rabat negocjowany od całości kwoty, ale też zapewnić sobie ciągłość dostaw na budowę. Składy i hurtownie mają najczęściej własny transport i mogą dowieźć niezbędne materiały budowlane, więc i tą kwestią inwestor nie musi się martwić. Kwestia płatności wygląda różnie. Płaci się albo za każdy zakup, albo firmy otwierają inwestorom rachunek, który reguluje się raz w miesiącu lub po zakończeniu kolejnych etapów budowy.

Przy mniejszych inwestycjach, takich jak niewielkie remonty czy prace naprawcze, warto szukać materiałów w okazyjnych cenach. Promocje można znaleźć zarówno w dużych marketach budowlanych, jak i sieciach mniejszych składów budowlanych.

Czy warto oszczędzać na materiałach budowlanych?

Nawet dobrze wykonany kosztorys budowy domu jednorodzinnego bywa zwykle napięty, a nawet zdarza się go przekraczać. Dlatego inwestorów kuszą wszelkie oszczędności. Oczywiście są one możliwe, ale nie na wszystkim warto oszczędzać – dotyczy to np. produktów, od których zależy energooszczędność domu. Przykładem mogą być okna (to znaczący wydatek w budżecie) czy ocieplenie budynku. Nie warto oszczędzać na grubości ocieplenia (jest to inwestycja w niższe koszty eksploatacyjne domu) oraz jego poprawnym montażu. Wykonuje się go systemowo, czyli przy użyciu wszystkich elementów przewidzianych przez producenta (np. kołków w odpowiedniej liczbie i rozmieszczeniu, listwy startowej, odpowiedniego kleju, zbrojenia itp.).

A na czym można zaoszczędzić? Zwykle dość bezpieczne są oszczędności na materiałach wykończeniowych. Zawsze można znaleźć nieco tańszy parkiet, farby czy płytki ceramiczne, Oszczędności mogą być spore, bo przyjmuje się, że koszt wykończenia domu to 25–30% całkowitych kosztów budowy.