Ściana fundamentowa musi być solidną konstrukcją i stanowić bezpieczne wsparcie dla całości budynku. Wiele zależy od rodzaju użytego do jej wzniesienia materiału. Warto wziąć pod uwagę użycie pustaków szalunkowych jako materiału do budowy mocnych i wytrzymałych fundamentów.

Pustaki szalunkowe jako szalunek tracony wykorzystywany do wznoszenia ścian fundamentowych lub piwnicznych stanowią dobrą alternatywę dla szalunku drewnianego bądź metalowego. Na korzyść ich zastosowania przemawia brak konieczności deskowania, co wpływa na dużą oszczędność nakładu pracy i szybkość wykonania. Jakimi jeszcze zaletami wykazują się pustaki szalunkowe i jakie mają zastosowanie?

Pustaki szalunkowe – czym są i jakie mają właściwości?

Pustaki szalunkowe to produkowane z betonu lub keramzytobetonu bloczki o ściankach grubości 3–4 cm. Bywają nazywane pustakami zasypowymi lub zalewowymi, gdyż ich wnętrze jest puste i po wymurowaniu wymaga wypełnienia betonem. Pełnią funkcję szalunków traconych. Ich zastosowanie pozwala wznosić ściany o charakterze monolitycznym bez konieczności deskowania. Dzięki poziomemu lub pionowemu zbrojeniu pustaków szalunkowych, a następnie zalaniu ich betonem, prace budowlane przebiegają znacznie szybciej i kosztują dużo mniej niż z użyciem tradycyjnego deskowania.

Pustaki szalunkowe jako materiały stosowane do budowania elementów nośnych konstrukcji mają wiele zalet, do których należy duża wytrzymałość na ściskanie a także parcie boczne, mrozoodporność i odporność na działanie wody. Dzięki wibroprasowaniu mieszanki betonowej, z której wykonywane są pustaki szalunkowe, ich struktura jest jednorodna, co wpływa na dużą nośność materiału. Sporym walorem tego rodzaju pustaków jest ich mały ciężar, dzięki czemu prace budowlane z ich udziałem przebiegają sprawnie. Dodatkowo mur z pustaków, które o gładkiej powierzchni, można pokryć tylko warstwą szpachli i pomalować. Pustaki szalunkowe o bardziej chropowatym licu zaleca się otynkować.

Cena pustaków szalunkowych to również ogromna zaleta tego rodzaju materiału, gdyż szeroka oferta producentów przekłada się na spore możliwości zaoszczędzenia pieniędzy. Koszt zakupu pustaków zależy w dużej mierze od ich wymiarów, rodzaju, ale również od tego, czy zostały wykonane jedynie z betonu, czy z keramzytobetonu. Najtańsze pojedyncze elementy można nabyć w cenie od około 3,5 zł.

Zastosowanie pustaków szalunkowych

Pustaki zasypowe stosuje się przede wszystkim do wznoszenia monolitycznych ścian fundamentowych i piwnicznych. Z ich udziałem mogą również powstawać ściany nośne przyziemia i piwnic, a także słupy, ogrodzenia i murki oporowe. Pustaki te nadają się też do budowy garaży, basenów i budynków małej architektury. Dzięki trzem rodzajom pustaków szalunkowych – podstawowym, połówkowym i narożnym – możliwe jest wznoszenie ścian w sposób systemowy. Podstawowe pustaki zalewowe tworzą zasadniczą część muru, a połówkowe uzupełniają ścianę przed narożnikiem wykonanym z udziałem pustaka narożnego.

Na różnorodne zastosowanie tego rodzaju bloczków wpływ ma nie tylko rozwiązanie systemowe, ale również dostępność wielu wymiarów pustaków szalunkowych. Przykładowe wymiary podstawowych elementów to np.:

  • pustak szalunkowy 20 o wymiarach 50 × 20 × 25 cm,
  • pustak szalunkowy 25 o wymiarach 49 × 25 × 25 cm,
  • pustak szalunkowy 30 o wymiarach 50 × 30 × 25 cm.

Pozostałe rodzaje pustaków są dopasowane rozmiarowo do wersji podstawowej. Do wykonania ścian działowych stosuje się węższe pustaki o wymiarach np. 50 × 12 × 20 cm. Pustaki szalunkowe ważą zależnie od rodzaju i rozmiaru około 15–20 kg.

Pustaki szalunkowe – układanie i zbrojenie

Fundamenty z pustaków szalunkowych murowane są na sucho, bez zastosowania zaprawy, co ma znaczny wpływ na szybkość prac. Poszczególne elementy układa się z zachowaniem właściwego przesunięcia spoin pionowych i zalewa betonem, kiedy mur osiągnie wysokość 1 m. Pustaki szalunkowe należy dość dokładnie wypełnić betonem, szczególnie w narożnikach, a następnie odczekać, aż beton zwiąże. Od sposobu wypełnienia i jakości betonu zależy w dużej mierze wytrzymałość i trwałość fundamentu. Z tego względu optymalnym wyborem jest beton o klasie co najmniej C12/15. Podczas zalewania pustaków betonem należy również zadbać o jego odpowiednią konsystencję. Mieszanka nie może być zbyt gęsta, ani zbyt ciekła. Konstrukcja wykonana z pustaków jest na tyle stabilna, że pozwala na zalewanie betonem przy użyciu mechanicznych pomp bez ryzyka odkształcenia się ścian.

Zbrojenie pustaków szalunkowych wykonuje się zależnie od wysokości i przewidywanych obciążeń fundamentów. Ściany fundamentowe z pustaków zalewowych zbroi się poziomo i pionowo. W spoinach poziomych układa się zbrojenie poziome na specjalnie wyprofilowanych ściankach poprzecznych pustaka, a w pionowych otworach zatapia się pręty zbrojeniowe pionowo.