Zawór termostatyczny jest elementem automatyki grzewczej. Ma on dwie funkcje, które wykonywane są równocześnie. Obecnie zawory termostatyczne mają różne zastosowania.

Istnieje kilka rodzajów zaworów termostatycznych. Najczęściej jednak mamy z nimi do czynienia w przypadku grzejników w pomieszczeniach mieszkalnych. 

Zawory termostatyczne - definicja i rodzaje

Zawory termostatyczne to elementy armatury regulacyjnej, umożliwiające dostosowanie do panujących warunków oraz potrzeb mieszkańców pracy grzejników w pomieszczeniach. Ich zastosowanie umożliwia utrzymanie komfortu cieplnego w pomieszczeniach, a także może powodować oszczędności. Zawory termostatyczne występują obecnie zazwyczaj z głowicą termostatyczną, która odczytuje temperaturę w pomieszczeniu i decyduje o regulacji przepływu. Zawory te mogą być montowane poza grzejnikiem lub połączone z grzejnikiem - mówimy wtedy o zaworach zintegrowanych. Zawory niezintegrowane, w zależności od sposobu montażu możemy podzielić na proste (zamontowane równolegle do grzejnika) lub kątowe (zamontowane prostopadle do grzejnika).

Istnieje także zawór termostatyczny z kapilarą, która jest cienką rurką. Kapilara umożliwia całej cieczy, która przez nią przepływa, oddziaływanie bezpośrednio na jej ścianki, co powoduje, że prędkość cząstek cieczy zależy od odległości od ścianek.

Zawór termostatyczny dedykowany dla systemu ogrzewania podłogowego do podłogówki jest to zawór termostatyczny prosty, który składa się z ogranicznika temperatury. Do regulacji używa się ogranicznika na głowicy, który umożliwia regulację temperatury w zakresie od 25 do nawet 60 stopni Celsjusza. Drugim elementem jest zawór termostatyczny - jego maksymalna temperatura robocza to 110 stopni Celsjusza, zaś maksymalne ciśnienie to 10 barów.

Zawór termostatyczny do ciepłej wody użytkowej zapewnia termiczne równoważenie instalacji oraz utrzymanie temperatury w przedziale od 35 do 60 stopni Celsjusza w całości układu. Taki zawór posiada funkcję mierzenia temperatury oraz zabezpieczenia przed manipulowaniem.

Zawór termostatyczny - zasada działania

Zawór termostatyczny składa się z głowicy, a także zaworu przygrzejnikowego. Głowica to mózg całego urządzenia. Pokrętło służy do ustawiania zadanej temperatury w pomieszczeniu. Przyjęto, że 20 stopni Celsjusza to liczba 3 na pokrętle. Pokrętło ustawione jest na stałej pozycji, a zawór termostatyczny dba samoistnie o utrzymanie odpowiedniej temperatury. Czujnik mierzy temperaturę i porównuje z ustawieniem pokrętła. W głowicy znajduje się substancja w stanie ciekłym lub gazowym o dużej cieplnej rozszerzalności. Reaguje na zmianę temperatury otoczenia zmianą swojej objętości. W przypadku, kiedy temperatura w pomieszczeniu rośnie, substancja zwiększa swoją objętość, naciskając na zawór grzejnikowy i zmniejszając tym samym dopływ ciepłej wody do grzejnika. W przypadku odwrotnej sytuacji temperatura spada, zmniejsza się objętość, a zawór się otwiera.

Zawór termostatyczny do grzejnika - jakie ma funkcje i zastosowanie?

Zawór termostatyczny grzejnikowy często  jest stosowany do grzejników starego typu, kiedy pojawia się przymus wymiany armatury. Należy wtedy zdecydowanie postawić na produkty termostatyczne z głowicą, które zwiększają efektywność działania grzejnika. Zawory do grzejników żeliwnych muszą mieć wysokie możliwości przepływowe. W przypadku złego dopasowania zaworu prawidłowa praca tego elementu będzie niemożliwa. Przy zakupie zaworów trzeba zwrócić uwagę, z jakich materiałów są one wykonane. Produkty, które wykonane są z mosiądzu, są dużo odporniejsze od swoich konkurentów. Materiał ten  zachowuje bowiem odpowiednią odporność na czynniki zewnętrzne oraz działanie wody. Należy także zwracać uwagę na szczelność zaworu oraz wykonanie sprężyny, która znajduje się w środku. Warto zwrócić uwagę również na stronę estetyczną takich produktów.

Istnieje także zawór termostatyczny do grzejnika drabinkowego. Taki zawór posiada funkcję nastawy wstępnej i jest wykorzystywany właśnie przy grzejnikach drabinkowych. Zapewnia właściwą pracę grzejników oraz bezpieczeństwo. Jednocześnie jest bardzo estetyczny i komponuje się dobrze z elementami wnętrza. 

Zawór termostatyczny - regulacja

Jeśli posiadamy zawór termostatyczny elektroniczny, to możliwe jest dokładne sprawdzenie temperatury grzejnika. W zaworze elektronicznym wyświetlacz pokazuje rzeczywistą temperaturę. Taki zawór to nowoczesne urządzenie, a co za tym idzie droższe niż to, które pozbawione jest wyświetlacza elektronicznego.

Niektóre modele zaworów wyposażone są w program tygodniowy umożliwiający ustawienie trzech poziomów nagrzania pomieszczenia w każdym dniu tygodnia. 

Część zaworów posiada także funkcję otwartego okna. Jest ona przydatna w czasie wietrzenia pomieszczeń. Zapobiega wychłodzeniu czujnika głowicy i utracie ciepła. 

Istotną funkcją w głowicach jest funkcja odkamieniania. Dzięki niej okresowo zawór maksymalnie się otwiera, a następnie zamyka, co pozwala zachować pełną sprawność. Starsze, analogowe głowice termostatyczne posiadają oznaczenie „*” (śnieżynka), co pozwala na schłodzenie grzejnika poprzez minimalny przepływ wody.