W instalacjach elektrycznych kwestia bezpieczeństwa odgrywa bardzo ważną rolę. Szczególną uwagę należy zwrócić na sposób łączenia obwodów. Dlatego warto dowiedzieć się, jak podłączyć wyłączniki schodowe z krzyżowymi.

Aby oświetlić pomieszczenie, wystarczy nacisnąć włącznik światła. Kontrolowanie oświetlenia z różnych miejsc to już „wyższa szkoła jazdy”, którą może zapewnić podłączenie wyłączników schodowych i krzyżowych.

Co to jest wyłącznik krzyżowy i gdzie się go stosuje?

Wyłącznik krzyżowy jest rodzajem elektrycznego łącznika instalacyjnego, który stosowany jest do wyłączania i włączania obwodów w instalacjach niskiego napięcia. Charakteryzuje się tym, że może pracować nie tylko z dwóch miejsc, ale ma szerszy zasięg. Aby wyłącznik krzyżowy mógł sprawnie funkcjonować na odległość, musi być wstawiony pomiędzy skrajnie rozmieszczone wyłączniki schodowe. W zależności od potrzeb można wstawić zarówno jeden, jak i więcej takich wyłączników. Umożliwia to sterowanie obwodem oświetleniowym z różnych pomieszczeń w domu lub z różnych miejsc w dużym pomieszczeniu. Warto się zastanowić nad tego typu rozwiązaniem, tym bardziej że koszt standardowego wyłącznika krzyżowego to zaledwie kilka złotych, za które można sobie zapewnić wygodne sterowanie oświetleniem w domu. Droższe są bardziej rozbudowane systemy, takie jak włącznik obrotowy służący do ściemniania (około 160 zł).

Do zapalania i gaszenia światła z różnych punktów w mieszkaniu służą instalacje złożone z wyłączników krzyżowych podwójnych lub potrójnych. Istnieje również łącznik przeznaczony do załączania dwóch oddzielnych obwodów znajdujących się na jednym wyłączniku, co ułatwia kontrolę oświetlenia w ramach tego samego pomieszczenia. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu wyłącznika krzyżowego świecznikowego, który montuje się zazwyczaj w dużych żyrandolach, oświetlanych za pomocą kilku żarówek. Dzięki temu rozwiązaniu można zapalić część lampek jednym przyciskiem, a pozostałe drugim. Umożliwia to także obsługę kilku lamp w celu uzyskania kontroli nad poziomem jasności oświetlenia.

Wyłącznik krzyżowy a schodowy – czym się różnią i jak wygląda ich instalacja?

W instalacjach elektrycznych istnieje kilka rodzajów łączników elektrycznych. Standardowo stosuje się wyłącznik schodowy oraz krzyżowy, które ściśle ze sobą współpracują. Łącznik schodowy służy do sterowania oświetlenia z dwóch różnych miejsc. Takie rozwiązanie najbardziej docenią posiadacze piętrowych domów jednorodzinnych, ponieważ umożliwia ono włączenie światła na parterze przy schodach, a wyłączenie na piętrze (i odwrotnie). Wykonanie takiej instalacji wymaga jedynie użycia dwóch wyłączników schodowych, z których jeden należy zamontować na parterze, a drugi na wyższej kondygnacji. Poprzez przełączenie jednego z nich dochodzi do zmiany stanu całego obwodu na przeciwny (z otwartego na zamknięty lub na odwrót), dzięki czemu możliwe jest zapalenie światła na dole, a wyłączenie na górze.

Wyłącznik krzyżowy pozwala na sterowanie oświetleniem z kilku różnych miejsc. Wymaga to instalacji kilku punktów do włączania i wyłączania światła. Takie rozwiązanie najlepiej sprawdzi się np. w dwupoziomowych klatkach schodowych, umożliwiając zapalanie i gaszenie lamp np. z sutereny, parteru, piętra i poddasza. Do wykonania takiej instalacji niezbędne jest połączenie wyłączników schodowych i krzyżowych. W standardowych rozwiązaniach łącznik krzyżowy wpinany jest pomiędzy dwa łączniki schodowe. Jednakże każdą instalację elektryczną można rozbudować poprzez dodanie kolejnych łączników krzyżowych. To pozwala na montaż większej liczby punktów oświetleniowych, np. jeśli chcemy sterować światłem z pięciu różnych miejsc, potrzebne będzie połączenie trzech wyłączników krzyżowych z dwoma schodowymi. Należy jednak mieć na uwadze, że wykonanie takiej instalacji będzie trudniejsze, ponieważ wymaga użycia większej ilości przewodów i połączeń.

Jak podłączyć wyłączniki schodowe z krzyżowym?

Żaden wyłącznik krzyżowy nie może pracować samodzielnie – musi być połączony z łącznikiem schodowym. W najpopularniejszym schemacie połączeniowym obwody elektryczne wychodzące z łącznika schodowego należy połączyć z zaciskami wejściowymi łącznika krzyżowego. Następnie przewody z zacisków wyjściowych powinny trafić do zacisków wejściowych łącznika schodowego krańcowego. Dzięki temu możliwe jest sterowanie oświetleniem w lampach znajdujących się w jednym żyrandolu, ale z poziomu kilku kondygnacji. Do zoptymalizowania miejsca montażu zaleca się zastosowanie łączników krzyżowych podwójnych, które ułatwią gaszenie i zapalanie światła z różnych miejsc w domu.