Uziom fundamentowy jest niezbędny dla ochrony budynku przed wyładowaniami atmosferycznymi. Element ten jest częścią instalacji elektrycznej.

Uziom fundamentowy naturalny zazwyczaj ma formę prętów zbrojeniowych umieszczonych w fundamencie. Uziom sztuczny może być z kolei wykonany z różnego rodzaju materiałów niebędących częścią konstrukcyjną fundamentu.

Do czego służy uziom fundamentowy?

Uziom fundamentowy to część instalacji elektrycznej służąca do odprowadzania wyładowania atmosferycznego do gruntu. Uziom fundamentowy zazwyczaj ma formę zamkniętego prostokąta lub pierścienia umieszczonego w fundamentach.

Czym skutkuje brak uziomu fundamentowego?

Instalacja odgromowa oraz uziom fundamentowy są formą ochrony obiektu budowlanego przed wyładowaniami atmosferycznymi. W sytuacji wystąpienia uderzenia pioruna uziom służy do wyrównania wartości potencjału pomiędzy elementami instalacji elektrycznej a podłożem gruntowym. Dzięki jego obecności zmniejsza się także udarowość wyładowań, przez co obniża się poziom ich zagrożenia dla budynku. Zastosowanie uziomu fundamentowego zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia pożaru będącego następstwem uderzenia pioruna oraz porażenia.

W przypadku budownictwa jednorodzinnego prawo budowlane nie nakłada obowiązku instalacji piorunochronu. Konieczność wykonania instalacji odgromowej zachodzi w przypadku obiektów budowlanych o charakterze mieszkalnym, których powierzchnia jest większa niż 500 m2, a wysokość przekracza 15 m. Uziom fundamentowy jest również wymagany w przypadku budynków, które mają zostać wzniesione na obszarze zagrożonym znacznym natężeniem wyładowań atmosferycznych (na terenach górzystych lub w obrębie zmiennego mikroklimatu). Obowiązek wykonania uziomu istnieje także w przypadku budynków, których pokrycie dachowe jest utworzone z materiałów cechujących się łatwopalnością.

Czym jest uziom naturalny?

Uziom naturalny zazwyczaj stanowią pręty zbrojeniowe znajdujące się w fundamencie obiektu. Funkcję tę mogą także pełnić rury wodociągowe lub metalowe osłony przewodów będących częścią instalacji elektrycznej. Przy realizacji uziomu ze zbrojenia konieczne jest połączenie poszczególnych odcinków prętów poprzez zastosowanie drutu wiązałkowego lub spawanie.

Jak wykonać uziom sztuczny?

Uziom fundamentowy sztuczny najczęściej wykonuje się z prętów stalowych o układzie pionowym, metalowych taśm lub płaskowników. W przeciwieństwie do uziomu naturalnego części uziomu sztucznego nie wchodzą w skład konstrukcji posadowienia obiektu budowlanego. Części uziomu sztucznego należy połączyć w pierścień poprzez spawanie lub z wykorzystaniem specjalnych zacisków. Sposób zespolenia powinien być analogiczny jak w przypadku przewodów elektroenergetycznych i zapewniać przewodnictwo elektryczne przez cały okres eksploatacji elementów.

Jakie materiały można zastosować do wykonania uziomu fundamentowego?

Do utworzenia uziomu fundamentowego zazwyczaj wykorzystuje się następujące materiały:

  • kształtowniki ze stali węglowej gołej - materiału niepodatnego na korozję;
  • kształtowniki ze stali cynkowanej;
  • bednarki stalowe poddane cynkowaniu ogniowemu - są to elementy najbardziej popularne do wykonywania uziomów sztucznych ze względu na stosunkowo niską cenę i trwałość;
  • bednarki miedziowane - elementy z cienką miedzianą powłoką;
  • przewody miedziowane - linki o grubszej warstwie powłoki, co wpływa na wydłużenie ich trwałości w porównaniu z bednarkami miedziowanymi;
  • linki bimetaliczne - elementy cechujące się najwyższą trwałością, sięgającą 100 lat. Przewody tego typu są zbudowane z metalowego (stalowego) rdzenia, który charakteryzuje się odpornością na uszkodzenia typu mechanicznego. Wadą tego rodzaju uziomów jest wysoka cena.

Jak wykonać uziom fundamentowy?

Wykonanie uziomu fundamentowego na pierwszy rzut oka nie jest skomplikowane. Podczas realizacji tego rodzaju czynności bardzo ważna jest dokładność. Zasadniczą kwestią jest dokładne połączenie układu prętów lub płaskowników. Wspomniane elementy muszą utworzyć układ o charakterze zamkniętym. Należy pamiętać, że najprostszy schemat uziemienia w formie pierścienia jest przeznaczony dla budynków o stosunkowo niewielkich rozmiarach (do 400 m2). Wzrost powierzchni obiektu budowlanego wiąże się z koniecznością zastosowania bardziej skomplikowanych układów uziemiających.

Podczas montażu instalacji elektrycznej w budynku warto także zadbać o zamontowanie ogranicznika przepięć. Urządzenie tego typu ma na celu ochronę wszystkich elementów instalacji prądowej oraz izolacyjnych przed skutkami powstania przepięć. Zasada działania ograniczników polega na zmniejszaniu częstotliwości prądu następczego. Dzięki temu w przypadku uderzenia pioruna bądź miejscowego spięcia instalacji całość układu jest bezpieczna.

Instalacji odgromowej nie powinno się wykonywać na własną rękę. Realizację zadania należy przeprowadzać na podstawie projektu wykonanego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami.