Segregacja odpadów to obecnie obowiązek wszystkich właścicieli domów. Dzięki niej na wysypiska trafia mniej śmieci, a więcej poddaje się recyklingowi. Pojemniki do segregacji śmieci oraz specjalnie oznaczone worki znacznie ułatwiają podział odpadów. 

W obecnych czasach, kiedy środowisko jest coraz bardziej zanieczyszczone, segregacja i właściwy wywóz odpadów stały się wymogiem prawnym. Przeciętne gospodarstwo domowe produkuje miesięcznie dziesiątki kilogramów odpadów. Dlatego na każdym osiedlu mieszkalnym oraz przy domach jednorodzinnych powinny pojawić się kosze przeznaczone do segregacji śmieci, ułatwiające ich właściwą utylizację. 

Segregacja odpadów z perspektywy prawnej

Od 2019 roku obowiązują nowe zasady dotyczące gospodarowania odpadami. Posiadacze domów jednorodzinnych, którzy nie segregują odpadów, muszą liczyć się z dużymi karami finansowymi za niedopełnienie tego obowiązku. Zmieniony został również sam podział odpadów - jest on obecnie bardziej szczegółowy, w wyniku czego konieczne jest korzystanie z większej liczby pojemników lub worków do segregacji odpadów. Skąd w Polsce takie zmiany przepisów? Wymusza je Unia Europejska, która założyła, że w 2020 roku Polska ma przetwarzać 50% odpadów takich jak tworzywa sztuczne, szkło i papier. W przeciwnym razie grożą nam duże sankcje ze strony Wspólnoty. Z tego powodu konieczna była nowelizacja Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z lipca 2013 roku. 

Zmianom uległ nie tylko sposób segregacji, ale również organizacja wywozu odpadów. Do końca 2018 roku to właściciele gospodarstw domowych wybierali firmę, która zabiera i wywozi odpady z ich posesji. Od 2019 to gminy podpisują kontrakty z konkretnymi przedsiębiorstwami, które mają za zadanie zadbać o wywóz odpadów z terenu całej gminy. Do gminy należy nakładanie kar finansowych za niesegregowanie odpadów, a także ustalanie cen ich wywozu. Dla przeciętnego Kowalskiego nowelizacja ustawy przyniosła nie tylko dodatkowe obowiązki w postaci dokładnej segregacji, ale również podwyżkę cen wywozu. W niektórych gminach wzrosła ona o kilkaset procent! Ustawa okazała się bowiem prawną furtką do podreperowania budżetów gmin - wpływy z opłat za wywóz śmieci najczęściej znacząco przewyższają rzeczywiste koszty kontraktu podpisanego z firmą wywożącą śmieci. 

Pojemniki do segregacji śmieci - aktualne zasady

Do niedawna odpady były dzielone na trzy frakcje. Od 2019 roku jest ich aż sześć. Gmina sama decyduje o tym, jaki kolor śmietnika przyporządkowany jest do danej frakcji, jednak obowiązuje pewien powszechny podział, wspólny dla większości gmin. Kosze do segregacji śmieci zazwyczaj mają następujące kolory:

  • brązowy - powinny trafiać tam odpady typu bio, takie jak przeterminowana żywność, zepsute warzywa i owoce, obierki. Nie należy wyrzucać tam kości; 
  • zielony - wszelkie odpady pochodzenia roślinnego, takie jak skoszona trawa, liście, gałęzie. W niektórych gminach te dwie frakcje można zastąpić deklaracją założenia kompostownika i przerabiania tych odpadów na nawóz. Opłata za wywóz jest wtedy odpowiednio mniejsza;
  • żółty - tworzywa sztuczne i metale (butelki, puszki, opakowania metalowe, plastikowe, kartony po sokach, mleku, koncentratach itp.); 
  • niebieski - składujemy tam papier, kartony, makulaturę. Nie wrzucamy tam kartonów po napojach i zużytych ręczników kuchennych;
  • zielony - szkło. Umieszczamy tu wszystkie szklane butelki, słoiki, stłuczone i uszkodzone szklanki, kieliszki itp. Nie wolno wrzucać do nich fragmentów szyb, luster, porcelany i szkła żaroodpornego;
  • czarny pojemnik - odpady zmieszane.

Segregacja w domu - jak to zorganizować?

Obecne przepisy wymuszają na właścicielach domów dobrą organizację segregacji odpadów. Wydawałoby się to trudne, jednak wcale nie musi tak być - należy jedynie pamiętać o konsekwencji i odpowiednim rozdzielaniu odpadów już na etapie ich wyrzucania. Nie trzeba kupować sześciu różnych koszy do segregacji śmieci. Dobrym rozwiązaniem są niewielkie śmietniki do segregacji bądź tzw. 3w1 lub 4w1, gdzie wrzucamy odpowiednie odpady do specjalnych komór, a później opróżniamy je do właściwego dużego worka lub pojemnika (możemy ustawić je w garażu, pralni, pomieszczeniu gospodarczym czy piwnicy, aby nie zajmowały miejsca w domu). Niedrogim i oszczędzającym miejsce rozwiązaniem są stojaki, do których przyczepia się odpowiednie worki na śmieci. Mieszkańcy każdego gospodarstwa domowego muszą opracować własny system wyrzucania odpadów w taki sposób, aby finalnie trafiły one do właściwych koszy lub worków.

Opróżnianie koszy do segregacji odpadów - jak często?

Każda gmina przygotowuje własny harmonogram wywozu odpadów. Nie wszystkie pojemniki do segregacji śmieci są opróżniane za jednym razem. W zabudowie jednorodzinnej dużych miast wygląda to najczęściej tak, że papier, tworzywa sztuczne i metal wywozi się raz w miesiącu, odpady typu bio są odbierane raz na tydzień, zmieszane co dwa tygodnie, a zielone co dwa tygodnie w sezonie prac ogrodowych (od marca do listopada). Oprócz tego raz na kilka miesięcy zbierane są odpady wielkogabarytowe - np. stare meble.