Nie w każdym domu musi znaleźć się kotłownia. Jednak w przypadku kotłów olejowych lub na paliwo stałe osobne pomieszczenie na piec i skład opału jest koniecznością. Kocioł gazowy również może wymagać wydzielenia w domu kotłowni. Jakie wymogi musi spełniać takie pomieszczenie, aby było zgodne z przepisami prawa budowlanego?

Kotłownia to pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł i inne elementy instalacji służące do ogrzewania domu i wody użytkowej. W niektórych przypadkach może również być miejscem składu opału, jednak zaleca się wydzielenie w tym celu osobnego pomieszczenia.

Kotłownia w domu jednorodzinnym – przepisy

Przepisy budowlane nakazują, by kocioł gazowy, olejowy lub na paliwo stałe był zamontowany w osobnym pomieszczeniu domu jednorodzinnego. Prawo ściśle określa również inne warunki techniczne, które powinna spełniać kotłownia. Ze względu na rodzaj paliwa, którym ogrzewany jest dom, wymogi dotyczące wielkości pomieszczenia, sposobu jego wentylowania czy lokalizacji są różne. Wymagania dotyczące kotłowni zostały określone w Rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także w normie PN-87/B-02411.

Kotłownia gazowa – wymagania

Kotły gazowe z zamkniętą komorą spalania nie muszą być instalowane w osobnych pomieszczeniach, jeżeli zostaną wyposażone w koncentryczne przewody powietrzno-spalinowe i umieszczone w dobrze wentylowanych wnętrzach mieszkalnych o kubaturze nie mniejszej niż 6,5 m3. Jeśli chodzi o kotły gazowe z otwartą komorą spalania, to według przepisów w większości przypadków należy je montować w wydzielonych kotłowniach, które muszą spełniać szereg wymagań. Instalowanie takich kotłów jest jednak możliwe również w pomieszczeniach mieszkalnych ‒ pod warunkiem, że ich moc nie przekracza 30 kW, a pomieszczenie ma kubaturę co najmniej 8 m3. Kotły gazowe o mocy powyżej 30 kW muszą być instalowane wyłącznie w osobnych kotłowniach o minimalnej wysokości 2,2 m, wyposażone w drzwi o odporności ogniowej EI30.

Jeśli kocioł jest opalany przez gaz płynny, kotłownia gazowa nie może zostać umiejscowiona w podziemiu. Nie dopuszcza się również obecności w takim pomieszczeniu studzienek lub zagłębień. Na ścianie zewnętrznej na poziomie podłogi powinien znajdować się otwór, przez który w razie awarii gaz będzie mógł wydostawać się na zewnątrz.

Kotłownia na paliwo stałe – wymagania

Jeśli dom ogrzewany jest kotłem na paliwo stałe (węgiel, ekogroszek, pellet), kotłownia musi spełniać szereg wymagań technicznych. Bardzo ważną kwestią jest wentylacja kotłowni. Wymiana powietrza powinna odbywać się przy pomocy wentylacji nawiewnej czyli niezamykanego otworu o przekroju co najmniej 200 cm2 umieszczonego do 1 m nad podłogą, natomiast otwór wywiewny w postaci kanału powinien mieć wymiary co najmniej 14 × 14 cm, być wykonany z niepalnego materiału i wyprowadzony ponad dach. Sam komin powinien mieć minimalny przekrój 20 × 20 cm.

W podłodze kotłowni powinien znaleźć się wpust kanalizacyjny. Podłoga w kotłowni na paliwo stałe musi być wykonana z niepalnego materiału lub obita stalową blachą o szerokości co najmniej 0,5 m od krawędzi kotła.

Miejsce składowania paliwa powinno znajdować się w pobliżu. Zaleca się magazynowanie go w osobnym pomieszczeniu.

W przypadku kotła o mocy do 10 kW kotłownia musi mieć kubaturę nie mniejszą niż 30 m3. Kocioł o mocy poniżej 25 kW wymusza zamontowanie urządzenia w kotłowni umiejscowionej na kondygnacji podziemnej lub ewentualnie na poziomie pomieszczeń, które ogrzewa. Pomieszczenie powinno być osobne i mieć wysokość przynajmniej 2,2 m. Zaleca się wydzielenie składu paliwa w osobnym pomieszczeniu. Kotły o mocy powyżej 25 kW należy montować w kotłowniach podziemnych lub umiejscowionych na równi z poziomem terenu. W tym przypadku skład paliwa musi znajdować się w wydzielonym pomieszczeniu. Kotłownia powinna mieć okna, z których co najmniej połowa musi się otwierać. Drzwi do kotłowni muszą mieć szerokość co najmniej 0,8 m, otwierać się na zewnątrz i być niepalne (o klasie odporności ogniowej EI30). Drzwi pozbawione klamki powinny otwierać się od wewnątrz kotłowni poprzez pchnięcie. Drzwi prowadzące z kotłowni do pomieszczenia ze składem paliwa muszą być stalowe lub obite blachą stalową i otwierać się w stronę kotłowni.

Kotłownia olejowa – wymagania

Instalacja kotłowni olejowej wiąże się z przestrzeganiem bardzo surowych przepisów, gdyż wyciek oleju jest niebezpieczny nie tylko dla mieszkańców domu, ale dla całego otoczenia. Pomieszczenie z kotłem na olej opałowy musi być przede wszystkim dobrze wentylowane. Instalacja nawiewno-wywiewna powinna zapewniać co najmniej 2–3 krotną wymianę powietrza na godzinę. W kotłowni powinno być również otwierane okno. Zbiornik na paliwo może być magazynowany w jednym wnętrzu z kotłem (przy zachowaniu odległości między nimi minimum 1 m oraz oddzieleniu zbiornika od kotła ścianą spełniającą określone przepisami wymogi), jeżeli jego wymiary nie przekraczają 1 m3. Większe pojemniki na olej mogą znajdować się przy budynku nad ziemią lub pod ziemią albo w osobnym pomieszczeniu technicznym. Podłoga, ściany do wysokosci 10 cm i próg drzwi do kotłowni powinny być wodoszczelne i charakteryzować się odpornością ogniową EI60, natomiast drzwi powinny mieć odporność ogniową EI30.