Gniazdka elektryczne można podzielić na różne rodzaje. Różnią się między sobą np. budową, montażem gniazdka elektrycznego, napięciem instalacji, miejscem podłączenia i dodatkowymi funkcjami.

Gniazdka elektryczne dobiera się ze względu na to, jaki jest wskaźnik napięcia w instalacji elektrycznej. Montaż osprzętu przez elektryka zakłada także określenie funkcji gniazdka w danym pomieszczeniu. Dzięki temu instalacja elektryczna będzie wygodna w użytkowaniu dla domowników.

Gniazdka elektryczne ‒ rodzaje obowiązujące w Polsce

Gniazdka elektryczne to elementy osprzętu elektrycznego. Podłącza się do nich sprzęty zasilane energią elektryczną (np. lodówka, pralka, telewizor czy odkurzacz), które są wyposażone we wtyczkę odpowiednią do modelu gniazdka. Budowa i montaż gniazdka elektrycznego są czynnikami, które odróżniają od siebie konkretne modele. Pod względem funkcji, oprócz klasycznych kontaktów, gniazda elektryczne można podzielić na antenowe, telefoniczne i sieciowe (sieć komputerowa). W Polsce najpopularniejszym rodzajem gniazdek elektrycznych dla instalacji jednofazowych jest typ E. Ich konstrukcja opiera się na dwóch otworach oraz znajdującym się pomiędzy nimi bolcu. W domach i mieszkaniach z wieloletnią i wysłużoną już instalacją elektryczną można spotkać się jeszcze z gniazdami typu C, które nie były wyposażone w bolec na przewód uziemienia ochronnego (PE).

Gniazdka elektryczne nowoczesne

Wśród ofert producentów gniazdek elektrycznych znajdziemy modele, które mają za zadanie podniesienie komfortu użytkowania instalacji. Do wyboru mamy gniazdka elektryczne pojedyncze, podwójne lub potrójne. Zależnie od tego, w jaki sposób chcemy podłączyć osprzęt, dostępne są gniazdka podtynkowe (bardziej estetyczne, zakładane w puszce w ścianie) i natynkowe (widoczne, ale nie wymagające kucia ścian podczas montażu, montowane na ścianach drewnianych). O wygodzie i bezpieczeństwie decydują także dodatkowe elementy wbudowane w gniazdka:

  • przesłona torów prądowych ‒ specjalny mechanizm, który uniemożliwia włożenie do gniazda innego przedmiotu niż właściwa wtyczka;
  • wyrzutnik wtyczki ‒ ułatwia wyjęcie wtyczki z gniazdka;
  • ochronnik przeciwprzepięciowy typu 3, który zapewnia indywidualną ochronę czułych urządzeń;
  • wyłącznik różnicowoprądowy (tzw. różnicówka) ‒ urządzenie, które chroni przed porażeniem prądem.

Nieustanny rozwój technologiczny wpływa na pojawianie się coraz bardziej zaawansowanych konstrukcji gniazd elektrycznych. Przykładem są np. gniazdka elektryczne z USB, dzięki którym możemy ładować urządzenia mobilne, wykorzystując przewód z właściwą dla portu wtyczką. W sprzedaży dostępne są także gniazdka elektryczne o różnym stopniu ochrony IP.

Podział gniazdek elektrycznych ze względu na rodzaj pomieszczenia

Osprzęt elektryczny dobiera się także pod względem jego lokalizacji, wyglądu i kolorystyki. Szeroka gama barw sprawia, że gniazdka dobrze komponują się z pozostałymi elementami dekoracyjnymi we wnętrzu i są niemal niezauważalne. Popularne są m.in.: gniazdka elektryczne czarne, szare, białe, złote, srebrne i chromowane. Zależnie od naszych upodobań możemy wybrać obudowy matowe lub z połyskiem, wykonane z plastiku, metalu bądź drewniane. Gniazdka elektryczne mają też różne kształty ‒ obok klasycznych kwadratowych znajdziemy też np. okrągłe, owalne lub prostokątne. Ich estetykę podnoszą także ramki do gniazdek elektrycznych oraz różnego rodzaju osłony dekoracyjne. Poza kwestią wyglądu istotne jest także miejsce podłączenia. Gniazdka elektryczne do łazienki bądź kuchni, czyli pomieszczeń, w których panuje wyższy poziom wilgotności, powinny mieć symbol IP44 i być wyposażone w klapkę ochronną. Oznaczenie IP22 będzie natomiast odpowiednie dla gniazdek elektrycznych do salonu, pokoju czy domowego biura.

Podłączenie gniazdka elektrycznego krok po kroku

Jak podłączyć podwójne gniazdko elektryczne? Etap wyjściowy to puszka, która jest już umieszczona w ścianie. W trakcie montażu gniazdka przydatne będą: cęgi, próbnik napięcia, szczypce i śrubokręty. Wszystkie narzędzia powinny mieć uchwyty zabezpieczające przed porażeniem prądem elektrycznym. Montaż gniazdka elektrycznego wykonuje się po sprawdzeniu, że w instalacji nie ma napięcia i jest ona zabezpieczona przed włączeniem. Pierwszym etapem jest skontrolowanie przewodów: fazowego (żyła brązowa lub czarna), neutralnego (niebieska) i ochronnego (żółto-zielona). Następnie przechodzimy do połączeń na śruby bądź zaciski ‒ zależnie od konkretnego modelu. Według nowego systemu w puszkach z trzema przewodami (gniazda typu E) przewód ochronny podłączamy do bolca uziemienia (PE), fazowy do lewej strony gniazda, a neutralny do prawej. Kolejnym krokiem jest wsunięcie gniazda do puszki i ustabilizowanie go na wkręty lub pazurki ‒ zależnie od tego, jaką mamy wersję gniazdka. Podłączenie gniazdka elektrycznego testujemy poprzez włączenie bezpieczników i sprawdzenie działania urządzenia.