Podatek od nieruchomości ciąży na gruntach, budynkach lub ich częściach oraz budowlach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Do jego zapłaty zobligowani są najczęściej właściciele, choć zdarza się, że płacą go użytkownicy wieczyści lub samoistni posiadacze.

Posiadanie gruntów, budynków i budowli wiąże się z koniecznością opłacania podatku od nieruchomości. Jego wysokość jest ustalana przez właściwe gminy. Maksymalna wysokość gminnych kwot podatkowych nie może jednak przekroczyć tych określonych ustawą.

Kto jest zobowiązany opłacać podatek od nieruchomości?

Zgodnie z odpowiednią ustawą podatkiem od nieruchomości są objęte:

  • grunty,
  • budynki lub ich części,
  • budowle lub ich części powiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Do opłacania podatku od nieruchomości zobligowani są zarówno właściciele, jak i użytkownicy wieczyści danej nieruchomości. Nie ma znaczenia, czy są to osoby fizyczne, prawne czy jednostki organizacyjne. W przypadku, gdy nieruchomość jest współwłasnością przynajmniej dwóch osób, każda z nich jest solidarnie obciążona koniecznością zapłaty podatku. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy w budynku wyodrębniono lokale (mieszkania). Wówczas każdy właściciel opłaca podatek od nieruchomości za lokal, który posiada oraz za przypisaną mu część udziału w nieruchomości wspólnotowej.

Rozliczenie się z podatku od nieruchomości powinno odbywać się co kwartał – odpowiednio do 15 dnia marca, maja, września i listopada. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy obliczona kwota podatku jest niższa niż 100 zł. Wówczas konieczne jest jej uregulowanie w całości w pierwszym kwartale, czyli do 15 marca.

Decyzja o wysokości podatku od nieruchomości jest wydawana przez dany urząd gminy w odniesieniu do konkretnego roku kalendarzowego. Zdarza się, że dokument ten jest doręczany właścicielowi po opłaceniu pierwszej raty. W takim przypadku nie są wyciągane żadne konsekwencje. Warunkiem jest jednak uiszczenie różnicy w ciągu kolejnych 14 dni.

Stawki podatku od nieruchomości

Stawki podatku od nieruchomości są ustalane w drodze uchwały przez właściwe rady gminy. Należy podkreślić, że ich wysokość nie jest dowolna. Rady gmin są w tej kwestii ograniczone należnościami określonymi przez ministra finansów w ustawie obowiązującej w danym roku. Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że na terenie naszego kraju nie ma jednolitej stawki podatku od nieruchomości. Przykładowo, maksymalne opłaty w ramach podatku od budynków lub ich części zależą od ich rodzajów. Jak zatem obliczyć podatek od nieruchomości dla budynku? Należy pomnożyć wartość tego zobowiązania finansowego przez powierzchnię użytkową nieruchomości. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto pamiętać, że można zasięgnąć informacji w tej sprawie w każdym urzędzie gminy.

Deklaracja na podatek od nieruchomości to specjalny formularz, za pomocą którego należy zawiadomić urząd gminy o nabyciu bądź zbyciu nieruchomości. Trzeba dokonać tego przed upływem 14 dni od chwili zakupu mieszkania, wybudowania domu czy zaadoptowania danej części budynku na cele mieszkalne. Obowiązek podatkowy powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po tym, w którym doszło do czynności związanych z nabyciem nieruchomości. Analogiczna sytuacja występuje przy zbyciu danej nieruchomości. Wyjątkiem jest natomiast okoliczność, gdy nabywaną nieruchomością jest nowy budynek. W takim przypadku obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku kalendarzowego następującego po tym, w którym ukończono obiekt lub w którym rozpoczęło się jego formalne użytkowanie. Deklaracja może być złożona zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznie.

Zwolnienie z podatku od nieruchomości

Podatek od nieruchomości nie jest naliczany w przypadku użytków rolnych i lasów, chyba że są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie z zapisami ustawy obowiązek podatkowy nie powstaje między innymi w odniesieniu do nieruchomości będących własnością państw ościennych oraz nieruchomości zajętych na cele organów jednostek samorządu terytorialnego. Oprócz tego do ustawowych zwolnień należą budynki i grunty znajdujące się indywidualnie w rejestrze zabytków. Obiekty takie muszą być utrzymane w należytym stanie i poddawane pracom konserwacyjnym. Nie może być w nich prowadzony żaden rodzaj działalności gospodarczej. Podatek od nieruchomości nie dotyczy również gruntów ekologicznych, zakrzewionych, zadrzewionych oraz nieużytków i gruntów położonych na terenach objętych ochroną. Nie nalicza się go także dla nieruchomości będących instytutami badawczymi, w miejscach, gdzie prowadzona jest działalność pożytku publicznego oraz dla budynków znajdujących się na obszarze rodzinnych ogródków działkowych spełniających normy powierzchniowe zgodnie z zapisami prawa budowlanego.