Od dłuższego czasu bardzo popularną formą opodatkowania dla przedsiębiorców jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Jego największą zaletą są niższe stawki podatkowe, które zachęcają ludzi do zakładania działalności gospodarczej.

Wadą jest brak możliwości uwzględnienia kosztów podatkowych, gdyż z założenia ryczałt jest płatny wyłącznie od uzyskanych przychodów. Co to oznacza w praktyce? Najprościej mówiąc - będąc na ryczałcie nie możesz “wrzucić” niczego w koszty prowadzenia działalności. 

Jest więc to idealna forma rozliczenia dla przedsiębiorców, których firmy świadczą usługi, ponosząc przy tym naprawdę niskie koszty. Nic więc dziwnego, że podatnicy z branży decydują się być na ryczałcie w usługach budowlanych i często zainteresowani są taką formą rozliczenia z urzędem skarbowym.


W poniższym artykule chcemy przybliżyć Ci kwestie, takie jak:

  1. Jakie usługi mogą być na ryczałcie?
  2. Jakie są zasady ogólne korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w branży budowlanej?
  3. Kiedy warto być vatowcem na ryczałcie?
  4. GTU, a firmy ogólnobudowlane.
  5. Vat czy ryczałt w budowlance? Na co się zdecydować?

Jakie usługi mogą być na ryczałcie?

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne mówi o zasadach opodatkowania, w których niektóre przychody osiągane są przez osoby fizyczne:

  • prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Osoby fizyczne osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej mają możliwość opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub karty podatkowej. Tutaj zalicza się jednoosobowa firma budowlana na ryczałcie.
  • osiągające przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Nie mogą być one jednak zawarte w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.
  • będące osobami duchownymi. Zryczałtowany podatek dochodowy jest opłacany od przychodów tych osób, ale wyznanie musi być prawnie zatwierdzone w Polsce.

Jakie są zasady ogólne korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w branży budowlanej?

Na samym początku trzeba podkreślić, że z formy ryczałtowej mogą skorzystać wyłącznie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Może być ona jednoosobowa lub spółka.

Warunkiem jest również nieprzekroczenie kwoty 2 mln euro przychodu z tytułu prowadzenia tej działalności gospodarczej w poprzednim roku podatkowym. Jeżeli powyższy limit zostanie przekroczony, podatnik traci prawo do ryczałtu i zobligowany jest przejść na ogólne zasady rozliczania.

Ponadto istotny w rozpatrywanej sprawie jest także fakt, że ryczałtu nie można stosować do świadczenia usług, które zostały wymienione w art. 8 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. O wyżej wymienionych zasadach pisaliśmy już w tym artykule "Jak rozliczyć dochody uzyskiwane przez firmę budowlaną?"

Jednak jak to się przedstawia w usługach budowlanych, w których przedsiębiorcy tak często decydują się na ryczałt w swojej działalności gospodarczej?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 5,5% od przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton. Podstawą do ustalenia wysokości stawek podatkowych należnych od przychodów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, jest zakwalifikowanie wykonywanej działalności według PKWiU. Od tej klasyfikacji zależna jest wysokość ryczałtu za świadczone usługi.

Ryczałt 5,5% na jakie usługi?

Z treści ustawy nie ma regulacji, która wprost określałaby, jakie wyróżniamy konkretnie usługi budowlane.  Jedynie w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy prawodawca wskazał, że „działalność usługowa” to pozarolnicza działalność gospodarcza, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU).

W ramach jej działów 41–43 wyszczególniono:

  • budynki i roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków (PKd 41);
  • budowle i roboty ogólnobudowlane związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej (PKd 42);
  • roboty budowlane specjalistyczne (PKd 43).

W związku z tym możemy dopasować roboty budowlane, takie jak:

  • prace polegające na wznoszeniu nowych budynków mieszkalnych i niemieszkalnych oraz budowli, począwszy od przygotowania terenu, przez
  • zróżnicowany zakres robót ziemnych i fundamentowych (stan zerowy), wykonywanie elementów nośnych, przegród budowlanych, układanie i
  • pokrywanie dachów (stan surowy), do robót montażowych, instalacyjnych i wykończeniowych;
  • prace związane z przebudową, rozbudową, nadbudową, modernizacją, odbudową i remontem już istniejących budynków mieszkalnych i
  • niemieszkalnych oraz budowli, prace związane z inżynierią lądową i wodną;
  • instalowanie budynków i budowli z prefabrykatów, instalowanie konstrukcji stalowych.

VAT czy ryczałt w budowlance?

Definicje i zasady panujące przy działalności gospodarczej na ryczałcie przybliżyliśmy Ci w powyższym artykule. Jednak na pewno masz wątpliwości, na jaką formę rozliczenia finalnie się zdecydować. Drugim, bardzo popularnym sposobem rozliczania się jest bycie tzw. “vatowcem”.  Zgłoszenie dla celów VAT jest oddzielnym procesem i nie ma nic wspólnego z ryczałtem.

Zakładając działalność gospodarczą, przyszły przedsiębiorca musi podjąć decyzję o tym, czy zostanie czynnym podatnikiem VAT, czy też będzie korzystał w tym zakresie ze zwolnienia, ze względu na limit obrotów, który wynosi 200 tysięcy zł. W przypadku podmiotów rozpoczynających działalność w trakcie roku podatkowego limit ten ustala się w sposób proporcjonalny.

Poza zwolnieniem podmiotowym z VAT można wyróżnić zwolnienia przedmiotowe, takie jak:

  • powszechne usługi pocztowe świadczone przez operatora obowiązanego do świadczenia takich usług, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną;
  • usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia
  • usługi transportu sanitarnego;
  • usługi nauczania języków obcych;
  • usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe;
  • usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa.

W związku z wyżej wymienionymi zasadami, bardzo często ryczałt z podatkiem VAT ze sobą współistnieją, a przedsiębiorcy chętnie korzystają z ich łączenia. Skąd przeświadczenie, że VAT i ryczałt mogą być podatkami, które w ramach działalności gospodarczej ze sobą współistnieją?

Wynika to z tego, że należą one do dwóch różnych grup. VAT jest podatkiem od towarów i usług, ryczałt z kolei jest jednym z rodzajów podatku dochodowego. 

Kiedy warto być VAT-owcem na ryczałcie?

Zakładając działalność gospodarczą, należy pamiętać o tym, że nie zawsze musimy zdecydować się na bycie płatnikami VAT. Możemy to zrobić w momencie, gdy roczny limit obrotów firmy nie przekroczy 200 000 zł.

Z powyższego wyłączeni są jedynie przedsiębiorcy, których profile działalności został wyszczególnione w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Należą do nich:

  • podatnicy dokonujący dostawy nowych środków transportu,
  • podatnicy dokonujący dostawy terenów budowlanych,
  • podatnicy świadczący usługi prawnicze,
  • podatnicy świadczący usługi jubilerskie.
  • GTU, a firmy ogólnobudowlane

Od października 2020 roku czynni podatnicy VAT mają obowiązek ewidencjonowania sprzedaży wybranych towarów i usług poprzez oznaczenie ich kodem GTU. GTU to potoczne określenie dla kodów grup towarowych i usług, którą przedsiębiorcy stosują już od 1 października. Wprowadzone od 01 do 13 kody GTU co do zasady określają przynależność danego towaru lub usługi do jednej z tych grup. Kod GTU 10 podatnik musi stosować obowiązkowo, w przypadku gdy dokonuje dostawy budynków, budowli i gruntów. Za dostawę budynków, budowli i gruntów uważa się również:

  • sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntu;
  • przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu na własność;
  • ustanowienie prawa wieczystego gruntu.

Kod ten nie obejmuje usług budowlanych i remontów budynków!

W przypadku branży budowlanej warto zdecydować się jednak na połączenie ryczałtu i VAT-u.  Każdy podatnik, który wybierze formę opodatkowania stanowiącą ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, może zostać również płatnikiem VAT. Dobrym rozwiązaniem będzie zapoznanie się z treścią artykułu i rozważenie, która opcja byłaby najbardziej korzystna.