Dochody każdego wykonawcy rozliczane są na podstawie ściśle określonych zasad, które przybliżymy w tym artykule. Rozliczanie dochodów wymaga zapoznania się zarówno z zasadami stawki VAT, jak i momentu powstania obowiązku podatkowego.

Jakie kwestie zostaną omówione w poniższym artykule?

Poruszymy kwestie związane z zasadami dotyczącymi rozliczania dochodów, które może uzyskać firma budowlana. Zależy nam, aby artykuł wyczerpał temat dotyczący podatków, z którymi mierzą się właściciele przedsiębiorstw budowlanych. Znajdują się tu kwestie:

  1. Wyjaśniające różnice pomiędzy przychodem, a dochodem.
  2. Podział podatków na dochodowy od osób fizycznych oraz prawnych.
  3. Jaki jest VAT na usługi budowlane?
  4. Czym jest podatek CIT i kto po niego podlega?
  5. Co to jest ryczałt oraz kto może się w ten sposób rozliczać?
  6. Kto może rozliczyć podatek od akcji?

Jak możemy zauważyć, rodzajów podatku jest naprawdę dużo, a zasady ich funkcjonowania są ściśle określone. W zależności od rodzaju prowadzonej przez wykonawcę budowlanego działalności, może on rozliczać się według dobranego - we współpracy z księgowością i prawnikiem sposobu. Wpływ na możliwości rozliczeniowe ma wysokość dochodów, rodzaj działalności, którą przedsiębiorca zdecydował się prowadzić - czy jest to jednoosobowa czy też spółka oraz czy może rozliczyć dodatkowe wpływy finansowe.

Postarajmy się jednak uporządkować wszystkie informacje w logiczny sposób, które zostaną sklasyfikowane w osobnych akapitach.

Jaka jest różnica między dochodem a przychodem przedsiębiorstwa?

Zacznijmy od rozróżnienia kilku pojęć. Podstawową kwestią jest rozróżnienie czym jest dochód, a czym przychód. Są to dwie różne definicje i nie możemy stosować ich zamiennie.

Przychód to wartość uzyskana ze sprzedaży towarów i usług. Natomiast dochodem nazywamy wartość przychodu pomniejszoną o koszty. Może dochodzić do sytuacji, w której firma może mieć duże przychody, ale finalnie nie zarabiać lub wymagane jest dołożenie do interesu. Oznacza to, że wysokość przychodów nie jest odzwierciedleniem sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

Najprościej mówiąc, przychody to zyski, które możemy uzyskać z różnych źródeł. W rozumieniu prawnym, są one ściśle określone. Listę źródeł można znaleźć w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. 

Koszty uzyskania przychodu

Definicja kosztów uzyskania przychodu znajduje się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 22, ust.1). Są nimi wszystkie poniesione wydatki na towary lub usługi, które są niezbędne żeby prowadzić lub rozwijać firmę. Są to między innymi zakupy sprzętu, koszty domeny internetowej, opłaty za telefon czy paliwo. 

Czym jest zatem dochód?

Dochód to przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania. Jest to różnicą pomiędzy osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami związanymi z podatkiem. Aby powstał dochód, uzyskany przychód musi być wyższy niż koszty ich uzyskania. Rozróżniamy dochody brutto i netto. Stanowią one realne odzwierciedlenie sytuacji finansowej firmy. 

Czym jest podatek dochodowy?

Podatek dochodowy w Polsce zależy od formy organizacyjno-prawnej prowadzonej działalności gospodarczej. Przedsiębiorca może sam zdecydować, w jaki sposób będzie rozliczać się z fiskusem.

Rodzaje opodatkowania dochodów zależą od rodzaju, przedmiotu, rozmiaru prowadzonej działalności, osiąganych dochodów. W polskie prawie rozróżniamy dwa rodzaje opodatkowania dochodów podatkiem dochodowym - od osób fizycznych oraz od osób prawnych.

 

Podział podatków - klasyfikacja

Rodzaje opodatkowania dochodów - podatek dochodowy od osób fizycznych

Opodatkowanie podatkiem dochodowym osób fizycznych regulują dwie ustawy:

  1. ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),
  2. ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.).

Opodatkowaniu PIT, podlegają dochody, pochodzące z indywidualnej działalności gospodarczej oraz ze spółek osobowych - cywilnych, jawnych, partnerskich i komandytowych. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, do działalności gospodarczej zalicza się również działalność budowlaną.

Opodatkowaniu podlegają wszystkie dochody bez względu na sposób ich pozyskania. Do tego rodzaju podatków należą: 

  • Podatek progresywny - opodatkowanie dochodów według skali podatkowej.
  • Podatek liniowy - opodatkowane dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej.
  • Ryczałt, który szczegółowo wyjaśniony jest w dalszej części artykułu.

Rodzaje dochodów - podatek dochodowy od osób prawnych

Opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych reguluje ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). Opodatkowaniu podlegają dochody,które:

  • pochodzą od przedsiębiorców działających w formie spółek kapitałowych - akcyjnych i z ograniczoną odpowiedzialnością.
  • określamy jako koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Są to wszelkie wydatki związane z funkcjonowaniem firmy. 

Charakterystyczną cechą konstrukcji podatku dochodowego od osób prawnych jest szczególne odstępstwo od kalendarzowego określania długości roku podatkowego. Podatnik może bowiem odmiennie ustalić okres dwunastu miesięcy kalendarzowych, które będą stanowiły jego rok podatkowy. Warunkiem takiej możliwości jest stosowny zapis w statucie, umowie spółki albo w innym dokumencie regulującym ustrój danego podatnika oraz zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego, któremu podlega przedsiębiorca.

Jak prawidłowo rozliczyć dochody od osób fizycznych oraz prawnych?

Oba rodzaje opodatkowania dochodów, pobierane są na zasadzie tzw. samo-wymiaru. Oznacza to, że osoby, prowadzące działalność gospodarczą, muszą samodzielnie naliczyć podatek, a następnie wpłacić go na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego. Nieprawidłowe wywiązywanie się z tego obowiązku grozi odpowiedzialnością karną i może podlegać odpowiedniej korekcie.

Jaka stawka VAT jest na usługi budowlane wykorzystywane przez podwykonawców?

Podstawowa stawka usług budowlanych VAT wynosi 23% od 2011 roku. Jednak w przypadku wykonywania usługi wraz z zakupem materiałów, stawka ta wynosi 8%.

Stawki te stosuje się do stosuje się do usług, takich jak: dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Ważnym aspektem budynków, które mogą być objęte społecznym programem jest nieprzekroczenie przez budynek mieszkalny jednorodzinny powierzchni 300m2, a przez lokal mieszkalny 150m2. 

Powyższe rozwiązanie jest korzystne dla obu stron. Wykonawca wykazuje podatek należny wg niższej stawki VAT przy jednoczesnym zakupie materiałów ze stawką podstawową ma nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, natomiast odbiorcy usługi dzięki niższej stawce VAT płacą mniejszą cenę.

Czym jest podatek CIT?

Każdy właściciel firmy zobowiązany jest do rozliczania się z fiskusem. Prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, to przedsiębiorca jest płatnikiem podatku dochodowego. Inaczej wygląda to w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych. Mają one status osoby prawnej, podlegają więc pod ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych - ustawa o CIT. Z języka angielskiego Corporate Income Tax, przedsiębiorcy zobowiązani są opłacać co miesiąc albo co kwartał, posiadając obowiązek podatkowy CIT.

Kto podlega pod podatek od osób prawnych?

Podatkowi CIT podlegają osoby prawne, czyli podmioty, którym przepisy prawa przyznają osobowość prawną. Kto płaci podatek CIT?

  • spółki prawa handlowego - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne
  • podatkowe grupy kapitałowe - co najmniej dwie spółki prawa handlowego, pozostające w związku kapitałowym.
  • inne osoby prawne - organizacje, stowarzyszenia, fundacje, banki.

Ile wynosi stawka podatku dochodowego od osób prawnych?

Podatek CIT jest jednym z największych obciążeń podatkowych w spółkach akcyjnych i z ograniczoną odpowiedzialnością. Według Serwisu Ministerstwa Finansów podstawowe stawki podatku CIT w Polsce dla branży związanej z budownictwem wynoszą:

  • 19% podstawy opodatkowania.
  • 19% CIT posiadają również dochody z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd w Polsce.
  • 9% podstawy opodatkowania - w przypadku małych podatników lub podatników rozpoczynających działalność, od przychodów innych niż z zysków kapitałowych.
  • 5% podatku od kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.

Podstawą prawną jest ustawa z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych - ustawa CIT art. 19 ust.1 pkt 1.

W niektórych przypadkach istnieje możliwość opłacania niższego CIT-u preferencyjnego. 1 stycznia 2019 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - CIT wynosi 9%. Nowa stawka zastąpiła obowiązującą wcześniej – 15%. Niższy CIT dotyczy jednak tylko pewnej grupy podatników, którzy spełniają określone warunki.

Z niższego CIT mogą skorzystać mali oraz nowi podatnicy. Nowy podatnik to spółki z o.o. i spółki akcyjne, które będą się po raz pierwszy rozliczały. Rok rozliczeniowy nie musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym!

Małymi podatnikami są natomiast przedsiębiorstwa, których przychody nie przekroczyły w roku podatkowym równowartości 1 200 000 euro, przeliczonej na złotówki.

Warto wspomnieć, że możliwość rozliczenia się jako nowy lub mały podatnik nie może dotyczyć przedsiębiorstw, które zostały utworzone w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników; przedsiębiorstw utworzonych w wyniku przekształcenia jednoosobowych działalności gospodarczych oraz podatników, do których wniesiono na poczet kapitału wkład niepieniężny.

Czym jest ryczałt?

Wielu przedsiębiorców, szczególnie tych z jednoosobowej działalności gospodarczej, decyduje się na rozliczanie się na zasadzie ryczałtu. Jest on wraz z zasadami ogólnymi, liniówką oraz kartą podatkową formą opodatkowania podatkiem dochodowym (PIT). Ryczałt nakazuje płacenie podatku jako procentu od przychodów.

Nie ma tu jednak możliwości odliczenia kosztów, takich jak sprzęt, paliwo. Stawki ryczałtu wynoszą: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 17, 20% i są zależne od rodzaju prowadzonej działalności. Ryczałt jest atrakcyjną formą dla budowlańców, agentów turystycznych i ubezpieczeniowych itp.

Jak rozliczyć się będąc na ryczałcie?

Dużą zaletą ryczałtu są uproszczone formalności księgowe. Przedsiębiorca nie ma obowiązku prowadzenia Księgi Przychodów i Rozchodów. Do rozliczeń wystarczy mu ewidencja przychodów. Na jej podstawie obliczany jest podatek, który trzeba wpłacić do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Jest możliwość rozliczania się z ryczałtu miesięcznie lub kwartalnie. 

Limit do ryczałtu 2020 - ile wyniósł?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest uproszczoną formą opodatkowania działalności gospodarczej. Stawki jego podatku zależą od rodzaju prowadzonej działalności i wynoszą od 2% do 17%. Limity ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wyrażone są w euro i przelicza się je na walutę polską, według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP w dniu pierwszego dnia roboczego października w roku poprzedzającym rok podatkowy.

Kurs euro na dzień 1 października 2019 r. wyniósł 4,3734 zł. W związku z tym w 2020 roku limity ryczałtu mogą płacić podatnicy, którzy samodzielnie lub w spółce cywilnej/jawnej nie przekroczyli dochodu 250 tysięcy euro. Drugim przypadkiem są podatnicy, którzy rozpoczną w 2020 r. prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej i wybiorą taką formę opodatkowania. Oczywiście musi przysługiwać im taka możliwość. 

Przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się na ryczałt, mają możliwość rozliczania swoich przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób kwartalny. Muszą jednak spełnić inne wymogi. Osiągnięte przychody samodzielne lub spółki nie mogą przekroczyć progu 25 tysięcy euro.

Ile wyniósł limit do ryczałtu w 2022 roku?

Właściciele działalności, której przychody pochodzą z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton, mają stawkę podatku w ramach ryczałtu wynoszącą 5,5%, a limit do ryczałtu w 2022 roku wynosi 2 miliony euro przy cenie 4,5941 zł.

Czym jest podatek od akcji?

Podatek od akcji jest rodzajem podatku dochodowego od osób fizycznych. Dotyczy on między innymi:  dochodów osiągniętych z inwestycji w akcje, obligacji, prawa poboru i kontraktów terminowych.

Oprócz akcji obejmuje także odsetki z lokat bankowych, a także zyski osiągnięte z funduszy inwestycyjnych. Podatek od akcji rozlicza się na podstawie informacji zawartych w formularzu PIT-8C poprzez złożenie deklaracji PIT-38, które otrzymujemy z biura maklerskiego. Należy do grupy podatków od dochodów z kapitałów pieniężnych - jego wysokość wynosi 19%. Płatność odbywa się to poprzez płatność jednorazową po zakończeniu roku podatkowego. 

Podatek od akcji dotyczy przedsiębiorców, którzy zdecydowali się ulokować swoje oszczędności w papiery wartościowe, akcje spółek lub lokaty bankowe. Dotyczy to znacznej większości właścicieli firm, ponieważ jest to pewien sposób na pomnażanie pieniędzy, który jest legalny i opodatkowany. Ten sam podatek dotyczy również inwestycji w pieniądze wirtualne - kryptowaluty, które nadal są dla niektórych tematem kontrowersyjnym i niepewnym. Rok 2022 w inwestycjach może również przyczyniać się do tej niepewności, ze względu na krach kontrowersyjnej Luny oraz znaczny spadek popularnego Bitcoina. Zyski z takiej inwestycji posiadają 19% podatek. 

Podsumowanie

Dla większości przedsiębiorców, szczególnie nowych w branży, sytuacja rozliczania kosztów firmy jest naprawdę skomplikowana. Nie wystarczy przedstawić odpowiednich faktur w urzędzie.

Podstawą prowadzenia własnej działalności jest znajomość prawa podatkowego, zasad rozliczania się oraz dobrania idealnego rozwiązania do własnych potrzeb oraz możliwości.

W tym artykule wybraliśmy zebraliśmy kwestie, które są przydatne dla przedsiębiorców z branży budowlanej. W każdej profesji, w zależności od charakteru wykonywanych usług oraz między innymi opodatkowaniu VAT, zasady funkcjonowania ulegają modyfikacjom, które warto śledzić w trakcie każdej zapowiadanej zmiany.